Boy abdesti için teyemmüm geçerli mi?

Gölcük’ten lise öğrencisi okuyucumuz: “Susuz bir ortamda boy abdesti için teyemmüm olur mu? Olursa nasıl alınacaktır?”

Teyemmüm, su bulunmadığında veya mevcut suyu kullanma imkânı olmadığında küçük hades veya büyük hades halini gidermek, yani abdestle yapılabilecek ibâdetleri yapabilmek veya cünüplük, hayız ya da nifastan kurtulabilmek maksadıyla, kastıyla ve niyetiyle temiz toprağa elleri sürerek yüzü ve iki kolu meshetmekten ibârettir. Bir başka ifâdeyle teyemmüm, suya kavuşma imkânı olmadığında abdest veya gusül abdesti yerine geçmek üzere, bizzat Cenab-ı Hak tarafından koyulan hükmî bir temizliktir.

Hazret-i Âişe Validemiz (ra) anlatır: Bir seferde Resûlullah (asm) ile berâberinde bulunan sahabeler Beydâ denilen yerde konaklamışlardı. Namaz vakti geldiği halde su bulunmadı. Nihâyet teyemmüm âyeti nâzil oldu; bunun üzerine herkes teyemmüm yaptı.1

Teyemmüm âyetinde Cenâb-ı Hak şöyle buyurur: “Şâyet hasta veya yolculukta iseniz veya tuvâletten gelmişseniz, ya da kadınlara yaklaşmışsanız (cinsî birleşme yapmışsanız) ve su bulamamışsanız temiz bir toprakla teyemmüm edin. Yüzlerinizi ve ellerinizi onunla meshedin. Allah size güçlük çıkarmak istemez. Fakat sizi arındırmak ve üzerinize olan nîmetini tamamlamak ister ki, şükredesiniz.”2

Bir seriyyede Ammâr bin Yâsir (ra) cünüp olmuştu. Su bulamayınca toprak üstünde yuvarlandı ve namazını kıldı—Abdest için teyemmümün yeterli olacağını bilen Hz. Ammâr (ra), gusül için yerde yuvarlanılması gerektiğini düşünmüş olmalıdır. Sonra bu yaptığını Resûlullah’a (asm) arz etti. Allah Resûlü (asm): “İki elini yere vurman, sonra üfürmen, sonra onlar ile yüzünü ve iki elini meshetmen sana kâfî gelirdi” buyurdu.3

İmran bin Husayn (ra) anlatır: Bir seferde Hazret-i Peygamber (asm) ile berâber bulunuyorduk. Hazret-i Peygamber (asm) namaz kıldırdı. Bir kişinin tek başına namaz kıldığını görünce: “Neden bizimle berâber kılmadın?” buyurdu. Adam: “Yâ Resûlallah! Ben cünüptüm. Su da bulamamıştım” dedi. Allah Resûlü (asm) bu defa: “Temiz toprağa bak! O sana yeter!” buyurdu.4

Teyemmüm şöyle yapılır: Besmele çekilir. İki elin avuç içleri parmaklar açık olarak temiz toprağa vurulduğu anda, hangi ibâdet için teyemmüme ihtiyaç var ise, ona niyet edilir. Meselâ bu teyemmümle cünüplükten temizlenmek isteniyorsa, “Niyet ettim Allah rızâsı için, cenâbet halinden temizlenmek için teyemmüm etmeye” denir.

Toprak üzerine konulmuş eller ileri geri toprağa sürülür, kaldırılır, birbirine hafifçe vurulur. Sonra üst taraftan başlanarak, kulak bitiminden çene altına kadar yüz tamamıyla meshedilir.

Parmaklar açık olarak ikinci defa temiz toprağa sürülür; ileri geri çekilir. Sonra kaldırılarak birbirine hafifçe vurulur. Sol el ile, sağ elin üst parmak uçlarından başlanarak, sağ kolun dış yüzeyi dirseğe kadar meshedilir. Dirsekte baş parmak üzerine kolun içine dönülür; iç yüzünden de bileğe kadar tekrar meshedilir. Mesih, sağ elin baş parmağına kadar vardırılır.

Eller tekrar yere sürülmeden, bu defa sağ elin parmakları ve ayası ile aynı işlem sol el ve sol kol üzerinde yapılır. Sol elin ve kolun önce dış tarafı, sonra da iç tarafı aynı şekilde

Teyemmümün farzı üçtür:

1. Niyet etmek: Niyeti, ellerini temiz toprağın üzerine koyarken, hangi amaçla teyemmüme ihtiyaç duymuş ise onun için yapar. Teyemmümle hangi ibâdeti yapacaksa, niyetini ve teyemmümünü o ibâdete tahsis eder. Başka bir ibâdet yapacağında, yeniden teyemmüm yapar. Meselâ Kur’ân okumak için teyemmüm yapan birisi, vakit namazı kılacağında bu defa vakit namazı kılmak niyetiyle yeniden teyemmüm yapar. Kur’ân okumak niyetiyle yaptığı teyemmümle vakit namazı kılamaz. Veya cenabetlikten temizlenmek niyetiyle teyemmüm yapan birisi, vakit namazı kılmak için “namaz kılmak niyetiyle” yeniden teyemmüm yapar.

2. İki elin avuç içini bir defa toprağa vurmak ve yüzün tamamını bir defa meshetmek.

3. İki elin avuç içini ikinci defa toprağa vurmak ve önce sağ kolun, sonra da sol kolun tamamını dirseklerle berâber birer defa meshetmek. Parmaktaki yüzüğün ve koldaki bileziğin altının da meshedilmesine özen gösterilir.

Eli çolak olan kimse, yardımcısı yoksa teyemmüm etmek için yüzünü ve kollarını yere sürer. Kolu da kesilmiş olursa yalnız yüzünü yere sürmek sûretiyle teyemmüm yapar. Yüzünde de yara bulunduğu takdirde, teyemmümden muaf olur ve teyemmüm yapmaksızın namazını kılar.

DİPNOTLAR:
(1) Müslim, Hayz, 367; Buhârî, Teyemmüm, 2/222;
(2) Mâide Sûresi, 5/6 (Ayrıca bak: Nisâ Sûresi, 4/43);
(3) Müslim, Hayz, 368; Buhârî, Teyemmüm, 2/225;
(4) Buhârî, Teyemmüm, 2/226.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Dua Âyetlerini Okumak
553
Bayan okuyucumuz: “Evrad, ezkar, cevşen ve delail gibi metinlerde âyetler var. Kadınlar muayyen günlerde okuyabilirler mi? Keza muayyen günlerde Arapçası olmayan Kur’ân meali, Yasinsiz Cevşen okunur m...
Parmak aralarını hilâllemek
313
Ergin Boz: Namaz abdesti alırken meselâ ayak yıkarken topuklar dâhil yıkıyoruz... Burada ıslanmak şartıyla parmak araları mesh edilmeden su teması kâfi midir? Abdest esnasında elleri ve ayakları yıka...
Necaset ve abdest
1.867
İzmir’den Karanfil Hanım: “Anne bebeğinin altını temizlerken eline bulaşan çocuğun idrarı ve dışkısı annenin abdestini bozar mı?” Abdestli iken elimize veya bedenimize bulaşan necaset abdestimizi bo...
Yaşlılıkta namaz
768
İzmir/Bornova’dan Recep Çağın: * “Felçli ve yaşlı yatalak bir hasta namazını nasıl kılar? Nasıl abdest alır?”   Öncelikle bütün hastalarımıza geçmiş olsun diyor, hastalığı ve yaşlılığı görüne...
Mest Kullanmak Hakkında
496
Emre Ayçin: “Yaşlı ve hasta bir yakınım beli sakat olduğu için abdest alırken eğilemiyor, ayaklarını yıkamakta çok zorlanıyor. Ne yapmalı?”   Abdest için ayaklarda mest kullanmak ve mestler...
İbadette özürlülük halleri
1.071
“Devamlı akıntılarım var. Bu durum, abdestimin ve namazımın sıhhatine zarar verir mi? Neler yapmalıyım?” İsim belirtmeyen okuyucumuz: “Bir hastalık sebebiyle bağırsaklarımda gevşeme oldu ve damarlarım...
Abdest temizliktir, abdest nurdur…
849
Mehmet Bey: “Abdest alma fiili bittikten sonra, başımızı da meshettiğimiz halde, son yıkamadan sonra meydana gelen ellerin ıslaklığını tekrar başa ve saçlara sürmek abdestin sıhhatine mâni olur mu?” ...
Gusül abdestinin hikmetleri
2.267
Halil Yılmaz: “Neden gusül abdesti alıyoruz? Guslü abdesti alırken önce neden namaz abdesti alıyoruz? Doğrudan yıkanılsa olmaz mı? Cenabetlikten gusül abdesti ile çıkmanın tıbbî bir izahı var mıdır?”...
Ekrandan dinlemekle mukabele olur mu?
412
Rıdvan Bey: “Kur’ân’ı seri okuyan olmayınca radyodan, teypten, bilgisayardan veya MP3’’ten açıp onu takip ederek hatmedince hatim ve mukabele sayılır mı?”   Hiç şüphesiz makbul olan, mukabele...
Gusülde ve abdestte sünnet-i seniyyeleri icra ve ihya etmek...
544
E.Y. Rumuzlu okuyucumuz: “Ben gerek gusül, gerekse abdest alırken şüphe ve vesvese sonucu bol su kullanıyorum. İsraf etmiş olur muyum? Bu vesvese ve şüpheleri gidermenin çâresi nedir? Yirmi Birinci Sö...
Abdestten sonra ıslak elleri başa sürmek
828
Mehmet Bey: “Abdest alma fiili bittikten sonra, başımızı da meshettiğimiz halde, son yıkamadan sonra meydana gelen ellerin ıslaklığını tekrar başa ve saçlara sürmek abdestin sıhhatine mani olur mu?” ...
İdrar kaçırmak abdesti bozar mı?
14.911
“İdrar torbam sarkmış. Bu yüzden idrarımı tutamıyorum. Bu yüzden namaz kılamıyorum. Bu durumda ne yapmam gerektiğini bilmiyorum. Söyleyebilir misiniz?Abdestimi tutamıyorum, çok az şekilde idrar kaçırı...
Unutmak abdesti bozar mı?
5.336
Bir okuyucumuz : "Unutmak abdesti bozar mı? Neden?" Unutmak abdesti bozmaz. Abdest aldığını kesin bilen birisi, abdestli iken abdestini bozmadığını hatırlıyorsa, abdesti var demektir. Bu abdestle ...
Abdestin Sünnetleri
520
Adapazarı’ndan Fahri Utkan: “Abdest alırken sağ ayak yıkandığı zaman kurulanıp çorap giyilse, ardından sol ayak yıkansa olur mu?”   Abdest alırken çabuk davranmak, uzuvlar arasında oyalanma...
Gusül abdestinin hikmetleri ve alınışı
15.474
“Birsenler” rumuzlu okuyucumuz: “Gusül abdesti almanın hikmetleri nelerdir? Gusül abdesti nasıl alınır?”   Gusül abdesti almanın maddî-manevî birçok fayda ve hikmetleri vardır. Her şeyden ö...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir