İhsan Sarı: “Meşveretin de namaz gibi farz olduğu söyleniyor. Bu doğru mu? Meşveretsiz yaptığımız işlerden ne derece sorumluyuz? Kur’ân’da meşveret örneği var mıdır?”

MEŞVERET ALLAH’IN EMRİDİR

Allah meşveret etmekten müstağnidir.

Fakat insanı, meleklerle meşveret ettikten sonra yarattı. Allah’ın meşverete ihtiyacı elbette yoktu.

Fakat Allah kâinata meyve olarak yaratacağı bu yeni cinsin hayatında, önemli bir karar merkezi olarak meşveretin hâkim olmasını istiyordu.

Bunun için de emretmek yerine, ilk örneği bizzat Kendi Zat-ı Uluhiyeti verdi. Yani meşvereti emretmekten öte, bizzat Kendisi buna örneklik etti, öncülük etti, fiiliyle kılavuzluk etti.

ALLAH, İHTİYACI OLMADIĞI HALDE MELEKLERLE MEŞVERET ETTİ

İlgili âyetler aynen şöyledir:

“Hani, Rabbin meleklere, “Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım” demişti.

Melekler:

“Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamdederek daima seni tesbih ve takdis ediyoruz.” dediler.

Allah da:

“Ben sizin bilmediğinizi bilirim” dedi.”

Allah, Hz. Âdem’e bütün esmayı öğretti. Sonra onları meleklere göstererek, “Eğer doğru söylüyorsanız, haydi bana bunların isimlerini söyleyin” dedi.

Melekler:

“Seni bütün eksikliklerden tenzih ederiz. Senin bize öğrettiklerinden başka bizim hiçbir bilgimiz yoktur. Şüphesiz Sen Âlim ve Hakîm’sin.” dediler.1

KUR’ÂN MEŞVERETİ EMREDİYOR

Kur’ân iki âyetiyle meşvereti emrediyor.

İşte âyetler:

“Ve emruhum şûrâ beynehum”

“Onların işleri şûrâ iledir.”2

“Ve şâvirhum fi’l-emr”

“İş konusunda onlarla müşavere et.”3

Peygamber Efendimiz (asm) kendisine vahiy gelip durduğu halde, hiç ihtiyacı yokken, sırf ümmete örnek olmak için ashabıyla birçok kere meşveret etti. Ve meşveret sonucunda karşı görüşü uygun buldu. Meselâ Bedir Savaşında ordunun karargâhını meşveret sonucunda belirledi.

Uhud Savaşına katılmaya meşveret sonucunda karar verdi. Hendek Savaşının şeklini meşveret sonucuna göre tesbit etti.

BEDİÜZZAMAN MEŞVERETİ TESİS ETTİ

Bediüzzaman geriye bir halife bırakmadı; iman ve Kur’ân hizmetini meşveret temelinde yürütülecek biçimde tesis etti. Meselâ Bediüzzaman, talebelerinin hizmette münakaşasız meşveret etmelerini emrediyor ve “Kararınızı kabul ederim.” diyor.4 Meşveretin şahs-ı maneviyi temsil ettiğini5 ifade ederek, “Medar-ı niza bir mesele varsa meşveret ediniz.”6 buyuruyor. “Siz, meşveretle ne lâzımsa yaparsınız. Fakat ihtiyatla, telâşsız, velveleye vermemek lâzım!”7 diye emrediyor.

Nakş-ı i’câzı göstermek tarzında bir Kur’ân yazmaya meşveretle karar veriyor.8

Örnekleri arttırmak mümkündür.

MEŞVERETİN HÜKMÜ

İman ve Kur’ân hizmetinde meşveret, şahs-ı manevinin içtihadı hükmündedir.

Malûm, içtihatta isabet eden iki sevap alır; isabet etmeyen içtihat etmesinin karşılığı olarak bir sevap alır. Meşveret eden ise isabet etmese bile, hem içtihat sevabı, hem meşveret sevabı olmak üzere iki sevap alır. İsabet etmesi durumunda ise üç sevap alır. Münferit hareketlerimizde, yani meşveretsiz işlerimizde yanlış yapma riskimiz çok yüksektir.

Buna bağlı olarak mesuliyet de çok yüksektir.

Fakat meşverette yanlış yapma riskimiz çok düşüktür. Mesuliyet ise hiç yoktur!

Risale-i Nur Talebesi için Risale-i Nur hizmeti farz-ı ayn bir hizmettir. Çünkü cihaddır.

Risale-i Nur Talebesinin, Risale-i Nur hizmeti için yapacağı meşveret de farz-ı ayn hükmündedir.

Meşveretle Alakalı Temel Kaynaklarımız

Yeni Asya Gazetesi Yönetim Kurulu ve yazarları, Ege Okuyucuları ile İzmir’ de buluştu.

Programda Yeni Asya Gazetesi İlahiyatçı Yazarı Süleyman KÖSMENE Meşveretle Alakalı Temel Kaynaklarımız konulu Risale-i Nur’ un değişik yerlerinden ders yaptı.

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi: 30, 31.
2- Şûrâ Sûresi: 38.
3- Al-i İmran Sûresi: 155.
4- Şuâlar, s. 289, 423.
5- Kastamonu Lâhikası, s. 95.
6- Kastamonu Lâhikası, s. 181.
7- Emirdağ Lâhikası, s. 125.
8- Mektubat, s. 394; Barla Lâhikası, s. 166.


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Kur’ân münkirlere meydan okuyor
979
Mine Hanım: “Bakara Suresinin 23 ve 24. Ayetlerinin kısaca açıklamasını yapar mısınız?” ​KUR’ÂN EDİPLERE MEYDAN OKUYOR Bahsettiğiniz ayetlerde Kur’ân ediplere, filologlara, filozoflara, münkirlere m...
Mehdi meselesi neden tartışma konusuna dönüştürülüyor?...
1.499
Son zamanlarda sıklıkla gündeme getirilen Mehdi meselesinin bir tartışma konusuna dönüştürülmesinin sebebi nedir? Esasında ortada ciddî bir tartışma konusu yok. Görünen şey, bazı noktalarda birbir...
Kur’ân âyetlerini az bir bedele neden satamayız?
834
İzmir-Çamdibi’nden İbrahim Aktaş: “Âyetlerimi az bir menfaat karşılığında satmayın” âyetini nasıl anlamalıyız? Çok menfaate satılabilir mi?” BEŞER KUR’ÂN’A BAHA BİÇEMEZ “Âyetlerimi az bir bedel ka...
Bediüzzaman sırat köprüsünde kiminle görüştü?
2.453
Hayrettin Bey: “Üstad Hazretleri gördüğü bir sadık rüyada Ararat dağı infilak ediyor. Bu esnada mühim bir zat kendisine ‘İ’caz-ı Kur’ân’ı beyan et!’ diyor. Bu mühim zat kimdir? Ayrıca Sırat Köprüsü zi...
Ekrandan dinlemekle mukabele olur mu?
257
Rıdvan Bey: “Kur’ân’ı seri okuyan olmayınca radyodan, teypten, bilgisayardan veya MP3’’ten açıp onu takip ederek hatmedince hatim ve mukabele sayılır mı?”   Hiç şüphesiz makbul olan, mukabele...
Bediüzzaman sevad-ı azamı nasıl yorumlamıştır?
3.361
Afyon’dan Hasan Koç: “Sevad-ı azam meselesini izah edebilir misiniz? Bediüzzaman sevad-ı azamı iktisat noktasında mı değerlendiriyor, yoksa siyaset noktasında mı?” KELİME MANASIYLA SEVAD Sevad...
Kur’ân’a yakışmayan sahneler
213
Osman Bey: “TRT Ramazan akşamları, “Kur’ân-ı Kerîm’i Güzel Okuma Yarışması” adı altında bir yarışma yapıyor. Buradaki seviye Kur’ân’a hiç yakışmıyor. Ne dersiniz?”   Yıllardır işinin ehli bil...
Bu ay Kur’ân’ın bayramıdır
617
Abdulhadi Bey: “Ramazan ile Kur’ân arasındaki bağlantıyı açıklar mısınız?” Ramazan-ı Şerifin mânâsı ve mahiyeti ile Kur’ân-ı Kerim arasında çok yakın bir irtibat ve yakınlık bulunduğunu kaydeden B...
Bediüzzaman’a göre Ramazan ve Kur’ân
1.222
Abdullah Bey: “Bediüzzaman’a göre Ramazan ile Kur’ân arasında bağlantı var mıdır?” RAMAZAN VE KUR’ÂN Bedîüzzaman Ramazan Risalesinin Altıncı Nüktesinde, Ramazan-ı Şerifin manası ve mahiyeti ile Ku...
Risale-i Nur’un haberî sıfatlarla ilgili yorumu
1.605
Tamer Bey: “Allah’ın eli, inmesi, arşa istivası, ruhu, gülmesi ve sevinmesi vs. Bu tarz âyet ve hadislerde geçen sıfatları Risale-i Nur nasıl yorumluyor?” HABERİ SIFATLARIN ANLAMI Allah’ın Haberi ...