İnsanın sireti suretine yansır mı?

F. Öksüz: “İnsanın sireti suretine yansır mı?”

SİRET NEDİR?

Siret, kişinin içyapısı, ruhî özellikleri, karakteri, huyu, iç âlemi, ahlâkı, iç derinliği, gönül zenginliği, kişinin iç profili gibi manalara gelir. Cenâb-ı Allah sirete nazar eder, surete değil. Bunu şu âyet ilân ediyor: “Onların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşmaz; fakat O’na sadece sizin takvanız ulaşır.”1 Bediüzzaman bu âyeti “batın-ı kalb ayine-i Sameddir”2 sözüyle tefsir ediyor. Yani kalbin içi Allah’ın nazar kıldığı ayna gibidir. Kalbin içi temiz olursa insanın ameli de güzel olur, sureti de hoş olur.

Demek, insanın sireti suretine yansıyor. Siret gülerse, suret de gülüyor. İnsanın tebessümü, siretinin şükür, teslimiyet ve rıza halinde olduğunun göstergesidir. İnsan siması günahlarından da, sevaplarından da, saadetinden de, şekâvetinden de haber veriyor. Yani insanın siması ve yüzü, ruhunun aynasıdır.

Kalbin içi insanın siretidir.

KALP NEDİR?

Kalp, insanın göğüs kafesinin altında yer alan ve çam kozalağı gibi olan maddî yapı değildir. Bu maddî kalp, manevî kalbin ruh için önemini kavramamıza yarar. Beden için maddî kalp ne ise, ruh için manevî kalp de odur.

Bediüzzaman Hazretleri bunu şöyle ifade ediyor:

“Kalpten maksat, sanevberi (çam kozalağı) gibi bir et parçası değildir. Ancak, bir lâtife-i Rabbaniyedir ki, mazhar-ı hissiyatı vicdan, makes-i efkârı dimağdır. Binaenaleyh, o lâtife-i Rabbaniyeyi tazammun eden o et parçasına kalp tabirinden şöyle bir letafet çıkıyor ki, o lâtife-i Rabbaniyenin insanın maneviyatına yaptığı hizmet, cism-i sanevberinin cesede yaptığı hizmet gibidir.”3

Peygamber Efendimiz (asm) şu hadisinde maddî kalbi nazara vermişse de, manevî kalbi tarif etmiştir: “Şunu bilin ki, insan vücudunda bir et parçası vardır. O düzgün olursa bütün beden düzelir; o bozuk olursa bütün beden bozulur; azalar ona tabidir. Dikkat edin o et parçası kalptir.”4

Meyvenin içi siret, kabuğu surettir. Meyvenin içi, kabuğundan daha güzeldir.

Okyanusun mavi yüzeyi suret, derinliği sirettir.

Gönül gözü sireti de, sureti de görür; baş gözü ise sadece sureti görür.

Kur’ân siret güzelliğini “kalbin selim” (selim kalp) kelimeleriyle ifade ediyor. Selim kalp, günahlardan tövbe ile arınmış, güzel ahlâka ulaşmış sîret güzelliğidir. “O gün ki ne mal fayda verir ne oğullar! Ancak Allaha selim bir kalb ile varan başka!”5

GÜNAHLAR KALBİ PASLANDIRIR

Günahlar suret ve kabuk gibi gözükse de, kalbi kirlendiriyor, paslandırıyor, lekelendiriyor. Kalbi kör ediyor. Dolayısıyla sireti olumsuz etkiliyor. Şu âyetlerden bunu anlıyoruz: “Gözler kör olmaz; lâkin göğüsler içindeki kalpler kör olur.”6 “Hayır hayır! Fakat onların kazançları kalplerinin üzerine pas bağlamıştır.”7

Peygamber Efendimiz de (asm) buyuruyor ki: “Mü’min, bir günah işlediği zaman kalbinde siyah bir nokta meydana gelir. Eğer o günahı hemen terk edip tövbe ve istiğfar ederse kalbi cilâlanır, eski parlaklığına kavuşur. Günah işlemeye devam ederse, siyah noktalar gittikçe çoğalır ve neticede kalbini büsbütün kaplar.”8

Bu âyetleri ve hadisi Bediüzzaman Hazretleri şöyle tefsir ediyor: “Bizleri, günahlardan gelen yaralar ve yaralardan hâsıl olan vesveseler, şüpheler-neûzu billâh-mahall-i iman olan bâtın-ı kalbe ilişip imanı zedeler… Evet, günah kalbe işleyip, siyahlandıra siyahlandıra, tâ nur-u imanı çıkarıncaya kadar katılaştırıyor. Herbir günah içinde küfre gidecek bir yol var. O günah, istiğfarla çabuk imha edilmezse, kurt değil, belki küçük bir mânevî yılan olarak kalbi ısırıyor.”9

Anlaşılıyor ki siretin güzelliği kalbin cilâsı ile mümkündür. Kalbin cilâsı da tövbe ile ve Allah’ı zikretmekle mümkündür.

“Biliniz ki, kalpler ancak Allah’ı anmakla huzur bulur.”10

Dipnotlar:
1- Hac Sûresi: 37.
2- Sözler, s. 584.
3- İşaratü’l-İ’caz, s. 78.
4- Buhari, İman, 39.
5- Şuâra Sûresi, 88, 89.
6- Hac Sûresi: 46.
7- Müaffifin, 14.
8- Tirmizî, Tefsîr, 83. 9- Lem’alar. s. 15. 10- Ra’d Sûresi: 28.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Kendini bilen, Rabbini bilir
2.063
Mahmut Bey: “‘İnsan, Rahman sûretinde yaratılmıştır’ hadisini açıklar mısınız? Rahman sûretinde yaratılmak ne demektir? Rahman ismi rızk mânâsında olduğu için mi bize yakındır? İnsan kendi cemâline ba...
Bir huzur, bir perde; zikir ve cezbe
4.035
Selman Bey: “1- Zikir ne demektir? Allah’ın adını anmak neden önemlidir? 2- Cezbe hali nedir? Cezbe hali kimlerde görülür? Cezbe halinde olmak için neler yapılır? Cezbe hali bir fazilet midir? Allah’t...
İmanın mahalli neresidir?
290
Ayşegül Hanım: “İmanın mahalli neresidir? ‘Batın-ı kalp ayine-i Samed’dir” sözünü açıklar mısınız?” İmanın mahalli Kalp iç duygularımızın merkezidir. Ruhumuzu ve duygularımızı yöneten emir komuta ...
Meleklerin sûret ve resimlerden hoşlanmayışı
1.543
Ahmet Başargil: “1- Sevgili Peygamberimizin (asm) resim olan yere melek gelmez hadis-i şerifinin kaynağını yazar mısınız? 2- Kıble yönünde insan resimleri var ise namaza bir mahzuru var mıdır? Bir i...
İmanda aklın sorumluluğu
472
Şanlıurfa’dan okuyucumuz: “İnsan, aklıyla Allah’ı bulabilir mi? Bulamazsa sorumlu olur mu?”   KUR’ÂN’DA Hazret-i İbrahim’in (as) aklî muhakeme yoluyla Allah’ın varlığını nasıl bulduğu hikâ...
Allah kalbe bakar
629
Meltem Karakaş: “Ölümden bahsedildiğinde ‘Allah korusun, Allah gecinden versin vs.’ gibi sözler kullanılıyor. Bunda bir sakınca var mıdır? Sonuçta ölüm Allah’ın emri... Biz bu sözleri kullanarak ölmek...
Aklî ve kalbî hastalıklar
649
Arslan rumuzlu okuyucumuz: “‘Arkadaş! Kalp ile ruhun hastalığı nisbetinde felsefe ilimlerine meyil ve muhabbet ziyade olur. O hastalık marazı da ulûm-i akliyeye tevaggul etmek nisbetindedir. Demek mân...
İnsanın derin yükümlülüğü
834
M. Sabri Bey: “İnsanın temel yükümlülüğü nedir? İnsanın yaratılış sebebi ve hikmeti üzerinde durabilir misiniz?”   İnsan Cenâb-ı Hakk’ın öyle bir îcadıdır ki, Allah’ın yüzlerce isim ve sıfatı...
Bir gencin Allah hakkındaki soruları
1.736
ABD´den bir okuyucumuz: “Bir ateist arkadaşla tartıştık. Kafamda bir sürü sorulara yol açtı. Arkadaşıma göre, Allah (hâşâ), zorba bir yaratıcı ve dünyadaki adaleti ve iyiliği vurgulamadan önce, kendi...
Nefiste rahmaniyet cilvesi
1.490
M. Fedai Bey: “Risale-i Nur’da 29. Lem’a’nın 2. Babının 7. Noktasında insanın nefsi rahmaniyetin cilveleriyle, kalbi de rahimiyetin tecellileriyle nimetlendiği, aklı da hakîmiyetin letaifiyle zevk ald...
Mahşerde elimizden kim tutar?
624
İstanbul’dan okuyucumuz: “Mahşerde Resul-i Ekrem Efendimiz’in (asm) şefaati nasıl olacaktır?”   Kutlu Doğum ayı münasebetiyle Yeni Asya gazetesini okuyucusuna vereceği “Hz. Muhammed” adlı e...
İnsan hayatının güzergâhları
1.054
Salih Bey: “İnsan hangi yaşlarda farklı evrelere girer? Bu evreler arasında teklif, ahlâk, edep, sorumluluk bakımından farklılıklar var mıdır?” İNSAN HAYATININ BAŞLANGICI Kur’ân, insan hayatını be...
Allah bizden neden ibadet istiyor?
14.362
AC“981 rumuzuyla soran okuyucumuz: “Allah kimseye muhtaç değildir. Âmenna. O zaman bizim yaptığımız ibadete de ihtiyacı yoktur. Peki, bunu bizden neden istiyor? İnsan belli bir noktadan sonra bu ve bu...
Cehennem de olsa beka isterim!
731
Ahmet Bey: ‘Cehennem de olsa beka isterim’ diyen nefis midir, kalp midir?” NEFİS İMTİHANDADIR Nefse sorarsanız nefis cehennem istemediği gibi, bekayı da ahirette değil, dünyada ister. Nefis öyle g...
İlk insanlar ve Rûhu´l-Kudûs
638
İstanbul’dan isimsiz okuyucu: “1- İlk insanlar mağaralarda vahşî mi yaşadılar? 2- Rûhu’l-Kudûs anlamı nedir ve neden Cebrâil (as) için söyleniyor?”   Vahşet damarı, insan denen mahlûkun rûh...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir