İnsanın sireti suretine yansır mı?

F. Öksüz: “İnsanın sireti suretine yansır mı?”

SİRET NEDİR?

Siret, kişinin içyapısı, ruhî özellikleri, karakteri, huyu, iç âlemi, ahlâkı, iç derinliği, gönül zenginliği, kişinin iç profili gibi manalara gelir. Cenâb-ı Allah sirete nazar eder, surete değil. Bunu şu âyet ilân ediyor: “Onların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşmaz; fakat O’na sadece sizin takvanız ulaşır.”1 Bediüzzaman bu âyeti “batın-ı kalb ayine-i Sameddir”2 sözüyle tefsir ediyor. Yani kalbin içi Allah’ın nazar kıldığı ayna gibidir. Kalbin içi temiz olursa insanın ameli de güzel olur, sureti de hoş olur.

Demek, insanın sireti suretine yansıyor. Siret gülerse, suret de gülüyor. İnsanın tebessümü, siretinin şükür, teslimiyet ve rıza halinde olduğunun göstergesidir. İnsan siması günahlarından da, sevaplarından da, saadetinden de, şekâvetinden de haber veriyor. Yani insanın siması ve yüzü, ruhunun aynasıdır.

Kalbin içi insanın siretidir.

KALP NEDİR?

Kalp, insanın göğüs kafesinin altında yer alan ve çam kozalağı gibi olan maddî yapı değildir. Bu maddî kalp, manevî kalbin ruh için önemini kavramamıza yarar. Beden için maddî kalp ne ise, ruh için manevî kalp de odur.

Bediüzzaman Hazretleri bunu şöyle ifade ediyor:

“Kalpten maksat, sanevberi (çam kozalağı) gibi bir et parçası değildir. Ancak, bir lâtife-i Rabbaniyedir ki, mazhar-ı hissiyatı vicdan, makes-i efkârı dimağdır. Binaenaleyh, o lâtife-i Rabbaniyeyi tazammun eden o et parçasına kalp tabirinden şöyle bir letafet çıkıyor ki, o lâtife-i Rabbaniyenin insanın maneviyatına yaptığı hizmet, cism-i sanevberinin cesede yaptığı hizmet gibidir.”3

Peygamber Efendimiz (asm) şu hadisinde maddî kalbi nazara vermişse de, manevî kalbi tarif etmiştir: “Şunu bilin ki, insan vücudunda bir et parçası vardır. O düzgün olursa bütün beden düzelir; o bozuk olursa bütün beden bozulur; azalar ona tabidir. Dikkat edin o et parçası kalptir.”4

Meyvenin içi siret, kabuğu surettir. Meyvenin içi, kabuğundan daha güzeldir.

Okyanusun mavi yüzeyi suret, derinliği sirettir.

Gönül gözü sireti de, sureti de görür; baş gözü ise sadece sureti görür.

Kur’ân siret güzelliğini “kalbin selim” (selim kalp) kelimeleriyle ifade ediyor. Selim kalp, günahlardan tövbe ile arınmış, güzel ahlâka ulaşmış sîret güzelliğidir. “O gün ki ne mal fayda verir ne oğullar! Ancak Allaha selim bir kalb ile varan başka!”5

GÜNAHLAR KALBİ PASLANDIRIR

Günahlar suret ve kabuk gibi gözükse de, kalbi kirlendiriyor, paslandırıyor, lekelendiriyor. Kalbi kör ediyor. Dolayısıyla sireti olumsuz etkiliyor. Şu âyetlerden bunu anlıyoruz: “Gözler kör olmaz; lâkin göğüsler içindeki kalpler kör olur.”6 “Hayır hayır! Fakat onların kazançları kalplerinin üzerine pas bağlamıştır.”7

Peygamber Efendimiz de (asm) buyuruyor ki: “Mü’min, bir günah işlediği zaman kalbinde siyah bir nokta meydana gelir. Eğer o günahı hemen terk edip tövbe ve istiğfar ederse kalbi cilâlanır, eski parlaklığına kavuşur. Günah işlemeye devam ederse, siyah noktalar gittikçe çoğalır ve neticede kalbini büsbütün kaplar.”8

Bu âyetleri ve hadisi Bediüzzaman Hazretleri şöyle tefsir ediyor: “Bizleri, günahlardan gelen yaralar ve yaralardan hâsıl olan vesveseler, şüpheler-neûzu billâh-mahall-i iman olan bâtın-ı kalbe ilişip imanı zedeler… Evet, günah kalbe işleyip, siyahlandıra siyahlandıra, tâ nur-u imanı çıkarıncaya kadar katılaştırıyor. Herbir günah içinde küfre gidecek bir yol var. O günah, istiğfarla çabuk imha edilmezse, kurt değil, belki küçük bir mânevî yılan olarak kalbi ısırıyor.”9

Anlaşılıyor ki siretin güzelliği kalbin cilâsı ile mümkündür. Kalbin cilâsı da tövbe ile ve Allah’ı zikretmekle mümkündür.

“Biliniz ki, kalpler ancak Allah’ı anmakla huzur bulur.”10

Dipnotlar:
1- Hac Sûresi: 37.
2- Sözler, s. 584.
3- İşaratü’l-İ’caz, s. 78.
4- Buhari, İman, 39.
5- Şuâra Sûresi, 88, 89.
6- Hac Sûresi: 46.
7- Müaffifin, 14.
8- Tirmizî, Tefsîr, 83. 9- Lem’alar. s. 15. 10- Ra’d Sûresi: 28.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

İnsanın dokuz gayesi
576
Ereğli’den Mehmet Çörekçi: “İnsanın yaratılış gayesi nedir?”   İnsan Allah’ın öyle bir icadıdır ki, Allah’ın yüzlerce isim ve sıfatını üzerinde göstermekle1 beraber, yeryüzünde bulunan her şeyd...
Kalplerin mühürlenmesi
1.715
Bolu’dan Ahmet Bey: “Kalplerin mühürlenmesi ne demektir?”   Bakara Sûresinin konuyla ilgili âyetlerini meâlen hatırlayalım: “Kâfirleri uyarsan da, uyarmasan da birdir; onlar inanmazlar. ...
Cinler ve Şeytanlar niçin yaratılmıştır?
3.870
Murat Damla ve arkadaşları: “Cinler, şeytanlar niçin yaratılmıştır? Bunlar insanlara zarar verirler mi? Nasıl korunacağız? Allah bunları niçin yaratmıştır? Ufolar ve uzaylılar var mıdır?” Cenâb-ı Hak...
Kalbin mühürlenmesi
702
Ayşe Hanım: “Kalbin mühürlenmesi ne demektir? Allah o mührü dilerse açmaz mı?” Kalbin mühürlenmesi, Cehennemvârî bir cezadır. İnsan, kendi kalbini kendi ameliyle mühürletmektedir. Yerden ve gökten...
Melekler ölürler mi?
1.005
C. Said Peker: “Melekler için de ölüm var mıdır? Melekler de ölümü tadacak, yani ölecek midir? Bu konuya bir açıklık getirebilirseniz memnun oluruz. Şimdiden şükranlarımızı sunar, çalışmalarınızda Cen...
Kalp namazda, hayâl gezide
1.083
Şan rumuzlu okuyucumuz: “Ben Cuma namazlarına gittiğimde câmideyken aklıma kötü şeyler geliyor. Ama hep engellemek istiyorum. Yine de geliyor. Kendimi sıkıyorum. Unutuyorum. Sonra bu defa namazda gel...
Cinler insanlardan ne istiyor?
34.713
K.Y. rumuzlu okuyucumuz: “Şeytan insanı Cehenneme düşürmek için uğraşır. Sadece kötülükleri kalbe fısıldar, bir zorlaması yoktur. Oysa cinler insanları korkutur, bayıltır. Rüyada, uyku ile uyanıklık a...
Cehennemden en son kimler çıkar?
7.674
İzmir/Bornova’dan Salih Sütçüoğlu: “Kalbinde hiç hayır bulunmayan, hiçbir iyilik sahibi olmayan kimselerin sonunda Cehennemden çıkacaklarına dâir müjdeler var mıdır? Varsa bunlar kimlerdir?” Mûteber ...
Allah’ın her an faal oluşu
4.870
Mehmet Çörekçi: “Allah’ın bizi ve mevcudatı yaratmasının hikmeti nedir?” Allah-ü Zülcelâl hem Hàlık’tır, hem Hakîm’dir. Yani hem Yaratıcı’dır, hem yarattığı şeylerde hikmet ve fayda gözeticidir. Yara...
Güçlerimizin kumandanı: Kalp
837
Hamdi Göcek: İman için, “dilimizle ikrar, kalbimizle tasdik” ettik deriz. Neden akıl ile tasdik değil? Kalbin tasdik ettiğini niye akıl tasdik etmiyor? Kalp ile akıl arasında ne fark vardır?”  ...
Kendini bilen, Rabbini bilir
2.186
Mahmut Bey: “‘İnsan, Rahman sûretinde yaratılmıştır’ hadisini açıklar mısınız? Rahman sûretinde yaratılmak ne demektir? Rahman ismi rızk mânâsında olduğu için mi bize yakındır? İnsan kendi cemâline ba...
İlk insanlar ve Rûhu´l-Kudûs
698
İstanbul’dan isimsiz okuyucu: “1- İlk insanlar mağaralarda vahşî mi yaşadılar? 2- Rûhu’l-Kudûs anlamı nedir ve neden Cebrâil (as) için söyleniyor?”   Vahşet damarı, insan denen mahlûkun rûh...
Kulak, göz, dil ve gönlün sorumlulukları
1.584
Oğuzhan Bey: “Müslüman iken elfaz-ı küfür bir söz söyleyen dinden çıkar mı? Veya alayla bir söz veya cehaletten dolayı kitaba söven bir kişi dinden çıkar mı? Çıkarsa da geçmişteki sevapları silinir mi...
İmanın mahalli neresidir?
424
Ayşegül Hanım: “İmanın mahalli neresidir? ‘Batın-ı kalp ayine-i Samed’dir” sözünü açıklar mısınız?” İmanın mahalli Kalp iç duygularımızın merkezidir. Ruhumuzu ve duygularımızı yöneten emir komuta ...
İnsanın derin yükümlülüğü
859
M. Sabri Bey: “İnsanın temel yükümlülüğü nedir? İnsanın yaratılış sebebi ve hikmeti üzerinde durabilir misiniz?”   İnsan Cenâb-ı Hakk’ın öyle bir îcadıdır ki, Allah’ın yüzlerce isim ve sıfatı...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir