İnsanın sireti suretine yansır mı?

F. Öksüz: “İnsanın sireti suretine yansır mı?”

SİRET NEDİR?

Siret, kişinin içyapısı, ruhî özellikleri, karakteri, huyu, iç âlemi, ahlâkı, iç derinliği, gönül zenginliği, kişinin iç profili gibi manalara gelir. Cenâb-ı Allah sirete nazar eder, surete değil. Bunu şu âyet ilân ediyor: “Onların ne etleri ne de kanları Allah’a ulaşmaz; fakat O’na sadece sizin takvanız ulaşır.”1 Bediüzzaman bu âyeti “batın-ı kalb ayine-i Sameddir”2 sözüyle tefsir ediyor. Yani kalbin içi Allah’ın nazar kıldığı ayna gibidir. Kalbin içi temiz olursa insanın ameli de güzel olur, sureti de hoş olur.

Demek, insanın sireti suretine yansıyor. Siret gülerse, suret de gülüyor. İnsanın tebessümü, siretinin şükür, teslimiyet ve rıza halinde olduğunun göstergesidir. İnsan siması günahlarından da, sevaplarından da, saadetinden de, şekâvetinden de haber veriyor. Yani insanın siması ve yüzü, ruhunun aynasıdır.

Kalbin içi insanın siretidir.

KALP NEDİR?

Kalp, insanın göğüs kafesinin altında yer alan ve çam kozalağı gibi olan maddî yapı değildir. Bu maddî kalp, manevî kalbin ruh için önemini kavramamıza yarar. Beden için maddî kalp ne ise, ruh için manevî kalp de odur.

Bediüzzaman Hazretleri bunu şöyle ifade ediyor:

“Kalpten maksat, sanevberi (çam kozalağı) gibi bir et parçası değildir. Ancak, bir lâtife-i Rabbaniyedir ki, mazhar-ı hissiyatı vicdan, makes-i efkârı dimağdır. Binaenaleyh, o lâtife-i Rabbaniyeyi tazammun eden o et parçasına kalp tabirinden şöyle bir letafet çıkıyor ki, o lâtife-i Rabbaniyenin insanın maneviyatına yaptığı hizmet, cism-i sanevberinin cesede yaptığı hizmet gibidir.”3

Peygamber Efendimiz (asm) şu hadisinde maddî kalbi nazara vermişse de, manevî kalbi tarif etmiştir: “Şunu bilin ki, insan vücudunda bir et parçası vardır. O düzgün olursa bütün beden düzelir; o bozuk olursa bütün beden bozulur; azalar ona tabidir. Dikkat edin o et parçası kalptir.”4

Meyvenin içi siret, kabuğu surettir. Meyvenin içi, kabuğundan daha güzeldir.

Okyanusun mavi yüzeyi suret, derinliği sirettir.

Gönül gözü sireti de, sureti de görür; baş gözü ise sadece sureti görür.

Kur’ân siret güzelliğini “kalbin selim” (selim kalp) kelimeleriyle ifade ediyor. Selim kalp, günahlardan tövbe ile arınmış, güzel ahlâka ulaşmış sîret güzelliğidir. “O gün ki ne mal fayda verir ne oğullar! Ancak Allaha selim bir kalb ile varan başka!”5

GÜNAHLAR KALBİ PASLANDIRIR

Günahlar suret ve kabuk gibi gözükse de, kalbi kirlendiriyor, paslandırıyor, lekelendiriyor. Kalbi kör ediyor. Dolayısıyla sireti olumsuz etkiliyor. Şu âyetlerden bunu anlıyoruz: “Gözler kör olmaz; lâkin göğüsler içindeki kalpler kör olur.”6 “Hayır hayır! Fakat onların kazançları kalplerinin üzerine pas bağlamıştır.”7

Peygamber Efendimiz de (asm) buyuruyor ki: “Mü’min, bir günah işlediği zaman kalbinde siyah bir nokta meydana gelir. Eğer o günahı hemen terk edip tövbe ve istiğfar ederse kalbi cilâlanır, eski parlaklığına kavuşur. Günah işlemeye devam ederse, siyah noktalar gittikçe çoğalır ve neticede kalbini büsbütün kaplar.”8

Bu âyetleri ve hadisi Bediüzzaman Hazretleri şöyle tefsir ediyor: “Bizleri, günahlardan gelen yaralar ve yaralardan hâsıl olan vesveseler, şüpheler-neûzu billâh-mahall-i iman olan bâtın-ı kalbe ilişip imanı zedeler… Evet, günah kalbe işleyip, siyahlandıra siyahlandıra, tâ nur-u imanı çıkarıncaya kadar katılaştırıyor. Herbir günah içinde küfre gidecek bir yol var. O günah, istiğfarla çabuk imha edilmezse, kurt değil, belki küçük bir mânevî yılan olarak kalbi ısırıyor.”9

Anlaşılıyor ki siretin güzelliği kalbin cilâsı ile mümkündür. Kalbin cilâsı da tövbe ile ve Allah’ı zikretmekle mümkündür.

“Biliniz ki, kalpler ancak Allah’ı anmakla huzur bulur.”10

Dipnotlar:
1- Hac Sûresi: 37.
2- Sözler, s. 584.
3- İşaratü’l-İ’caz, s. 78.
4- Buhari, İman, 39.
5- Şuâra Sûresi, 88, 89.
6- Hac Sûresi: 46.
7- Müaffifin, 14.
8- Tirmizî, Tefsîr, 83. 9- Lem’alar. s. 15. 10- Ra’d Sûresi: 28.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Cezbe: Bir fazilet değil, bir perde
9.161
Selman Bey: “1- Zikir ne demektir? Allah’ın adını anmak neden önemlidir? 2-Cezbe hali nedir? Cezbe hali kimlerde görülür? Cezbe halinde olmak için neler yapılır? Cezbe hali bir fazilet midir? Allah’ta...
İnsan günahının affedildiğini bilir mi?
3.368
Mustafa Bey: “Tövbe eden insan affedildiğini bilir mi?” Sınırsız Af Vardır; Fakat… Cenâb-ı Allah genel affını Kur’ân’da ilân etmiştir. Buyurmuştur ki: “Ey kendilerine haksızlık edip ölçüyü aşan ku...
İmanın mahalli neresidir?
257
Ayşegül Hanım: “İmanın mahalli neresidir? ‘Batın-ı kalp ayine-i Samed’dir” sözünü açıklar mısınız?” İmanın mahalli Kalp iç duygularımızın merkezidir. Ruhumuzu ve duygularımızı yöneten emir komuta ...
Gücünün yettiği kadar yapmak
597
İstanbul’dan okuyucumuz: “İbadetlerde eksiklerim var. Hep en iyisini yapmaya çalışıyorum; ama en iyisine muvaffak olamıyorum. Bu da beni rahatsız ediyor. Maddî durumum dar. Birçok yere yardım etmek is...
Cinler ve Şeytanlar niçin yaratılmıştır?
3.626
Murat Damla ve arkadaşları: “Cinler, şeytanlar niçin yaratılmıştır? Bunlar insanlara zarar verirler mi? Nasıl korunacağız? Allah bunları niçin yaratmıştır? Ufolar ve uzaylılar var mıdır?” Cenâb-ı Hak...
Riyadan şirke, tehlikeli yollar
1.035
Necati Bey: “Ümmetim hakkında en çok korktuğum şey, Allah’a ortak koşmalarıdır. Ben, güneşe, aya ve puta tapacaklarını söylemiyorum. Fakat Allah rızası dışında yapılan amelleri ve gizli arzuları kast ...
Allah kalbe bakar
558
Meltem Karakaş: “Ölümden bahsedildiğinde ‘Allah Korusun, Allah gecinden versin vs.’ gibi sözler kullanılıyor. Bunda bir sakınca var mıdır? Sonuçta ölüm Allah’ın emri. Bakara Sûresinde ‘Eğer samimî bir...
Allah’ın bizden şiddetle ibâdet istemesinin gâyesi nedir?...
1.662
“Yakın zamana kadar ibâdetlerimi yapıyor ve iyi bir insan olmaya çalışıyordum. Ancak yakın zamanda, ‘Ben insanları ve cinleri ancak bana ibâdet etsinler diye yarattım’ Âyeti üzerinde düşündüm. Allah’ı...
Mağara insanları
528
Diyarbakır’dan Hilmi Ödemiş: “Tarih kitaplarında eski insanların mağaralarda vahşî bir hayat yaşadıklarını, bazı bulguların bunu doğruladığı iddia ediliyor. İslâma göre böyle bir şey olabilir mi?" &n...
Cinler insanlardan ne istiyor?
29.351
K.Y. rumuzlu okuyucumuz: “Şeytan insanı Cehenneme düşürmek için uğraşır. Sadece kötülükleri kalbe fısıldar, bir zorlaması yoktur. Oysa cinler insanları korkutur, bayıltır. Rüyada, uyku ile uyanıklık a...
Meleklerin sûret ve resimlerden hoşlanmayışı
1.492
Ahmet Başargil: “1- Sevgili Peygamberimizin (asm) resim olan yere melek gelmez hadis-i şerifinin kaynağını yazar mısınız? 2- Kıble yönünde insan resimleri var ise namaza bir mahzuru var mıdır? Bir i...
Kur’ân’ın önemli bir emri: Zikir
1.234
Selman Bey: “1- Zikir ne demektir? Allah’ın adını anmak neden önemlidir? 2- Cezbe hâli nedir? Cezbe hâli kimlerde görülür? Cezbe hâlinde olmak için neler yapılır? Cezbe hâli Allah’tan kula bir ihsanla...
Kendini bilen, Rabbini bilir
2.026
Mahmut Bey: “‘İnsan, Rahman sûretinde yaratılmıştır’ hadisini açıklar mısınız? Rahman sûretinde yaratılmak ne demektir? Rahman ismi rızk mânâsında olduğu için mi bize yakındır? İnsan kendi cemâline ba...
Şer ve şeytan
446
“İnsanın yaratılış sürecinde şeytanın suçu ve günahı neydi? Ne yapmıştı? Neden kovulmuştu?”   Kur’ân, insanlığın yaratılışından bahsederken, meleklerle şeytanı da gündeme taşır. Melekler i...
Dil yarasına dikkat!
418
Mersin Toroslar Sitesinden Oğuzhan Kara: “Müslüman iken elfaz-ı küfür bir söz söyleyen dinden çıkar mı? Veya alayla bir söz veya cehaletten dolayı kitaba söven bir kişi dinden çıkar mı? Çıkarsa da geç...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir