Tereke ile ilgili hukukî bir çözümleme

Eskişehir’den bayan okuyucumuz: “Beyim öldü ve çocuğumuz yok. Beyimin bir annesi, 3 erkek kardeşi ve 2 kız kardeşi var. Miras durumumuz nasıl olacak?”

EŞİN MİRAS HUKUKU

Öncelikle muhterem eşinize Cenâb-ı Allah’tan (cc) rahmet, siz kederli ve değerli ailesine sabr-ı cemil niyaz eder, taziyetlerimi sunarım.

Ölüm hak, miras helâldir. Miras paylaşımı esnasında akl-ı selimi elden bırakmamalı, üç kuruş malın fazla gitmesine fazla gönül koymaktan kaçınmalı, Kur’ân’ın taksimatına uyulmalı ve bundan razı olunmalı, miras paylaşımı yapıldıktan sonra helâlleşme ihmal edilmemeli ve taraflar birbirine hakkını helâl etmelidir. Müsterih olunmalıdır ki, Kur’ân’ın taksimatında âdalet ve rahmet vardır.

Kocası ölen kadının miras hakkı ile ilgili olarak iki durumu vardır:

1- Ölen kocanın çocuğu veya torunları yoksa eş dörtte bir alır.

2- Ölen kocanın çocukları veya torunları varsa eş sekizde bir alır.

Bunu hükme bağlayan âyet: “Eğer sizin çocuğunuz yoksa bıraktığınızın dörtte biri kadınlarınızındır. Eğer çocuğunuz varsa, bıraktığınızın sekizde biri onlarındır.”1

Kadın bir kere bu iki şekilden birisi ile miras aldı mı, artık başka şekilde miras almaz. Çünkü kadın evlilikten dolayı varis olmuştur.

ANNENİN MİRAS HUKUKU

Ölenin ister erkek veya kız çocukları veya torunları olsun, ister bunlar olmasın da erkek veya kız kardeşleri olsun; anne oğlun mirasından altıda bir alır.

Bu durumu hükme bağlayan âyet: “Anne babasından her biri için: Ölenin şayet çocuğu varsa, terekesinden altıda bir, …eğer ölenin kardeşleri de varsa o vakit anasına yine altıda bir vardır.”2

KARDEŞLERİN MİRAS HUKUKU

Ölenin çocukları yoksa, babasının erkek füruu; yani kendi erkek kardeşleri, erkek kardeş sağ değilse erkek kardeşin oğulları kendi asabesidir.

Asabelik durumu, mirasın en kuvvetli sebebidir. Asabe, ölenin kan bağı dolayısıyla en yakınıdır ki, tek başına bulunduğunda mirasın tamamını alan, diğer mirasçılarla birlikte bulunduğunda ise mirastan arta kalanı alan mirasçılardır. Bu kişi, ölenin oğlu, oğlunun oğlu, babası veya bunlar yoksa erkek kardeşleri gibi ölene nispeten arada kadın olmayan en yakın erkektir ki, yakınlığının şiddeti dolayısıyla Kur’ân’da kendileri için açıkça bir hisse belirtilmemiştir.

Asabe olanlar, Kur’ân’da zikredilen paylar yerlerine dağıtıldıktan sonra geri kalanı aralarında paylaşırlar.

Aslında kızlar asabe değildirler. Çünkü kızların mirastan alacakları pay Kur’ân’da zikredilmiştir. Fakat ölene yakınlığı dolayısıyla asabe olan erkek, ölene aynı derecede yakınlığa sahip bulunan kızı da kendisi ile birlikte asabe yapar. Başka bir ifadeyle, kız kendi başına asabe olmaz; fakat erkek kardeşi ile birlikte bulunursa erkek kardeş kız kardeşi de asabe yapar.

SİZİN MESELENİZE GELİNCE..

Sizin eşinizin mirasından alacağınız hak, çocuğunuz olmadığından, eşinizin bıraktığı bütün terekenin dörtte biridir. Yani eşiniz tarla, ev, bağ, bahçe, dükkân, nakit para, altın… vs ne bıraktı ise, tamamı hesaplanır, toplanır ve tutarı tesbit edilir. Bu işlemlerin bütün varislerin kabulü olan bir bilirkişi marifetiyle ve herkesin bulunduğu bir ortamda yapılması varislerin içine sinen bir sonuç alınması açısından iyidir.

Eşinizin mirasından, haliyle, önce ve varsa borçları ödenir.

Eşinizin terekesinde iki adet pay sahibi, beş adet de asabe vardır. Siz ile eşinizin annesi pay sahibisiniz. Sizin payınız bütün terekenin dörtte biridir. Eşinizin annesinin payı ise bütün terekenin altıda biridir. Eşinizin beş kardeşi de asabedirler. Anne ile siz payınızı aldıktan sonra geri kalan malı eşinizin kardeşleri kendi aralarında ikili birli pay edeceklerdir.

Yani bütün terekeyi “yirmi dört” eşit hisse yaparsak; “altı” hisse eş olarak sizin, “dört” hisse eşinizin annesinindir. Geri kalan “on dört” hisse de eşinizin kardeşlerinindir. Erkek kardeşler 3.5’ar; kız kardeşler de 1.75’er hisse alacaklardır.

Allah kabul etsin.

Dipnotlar:
1- Nisa Sûresi: 12.
2- Nisa Sûresi: 11.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Ölen eşin mirası
2.115
Çorlu’dan Murat Bey: “Ölen adamın bir eşi, üç adet kızı, iki adet erkek oğlu var. Miras durumu nedir?” Eşi ölen kadının, ölen eşinden çocukları varsa, Kur’ân kendisine eşinden sekizde bir miras veri...
Risale-i Nur neden mihenge vurma çağrısı yapıyor?
825
Ali İhsan Çakal: “Risale-i Nur neden mihenge vurma çağrısı yapıyor? Bunu nasıl anlayacağız?” “Mihenge Vurmadan Almayınız” Mihenge vurmak hakkı ve hakikati parlatır, görmeyenlerin gözünü açar. H...
Komşumuza karşı görevimiz var
1.798
Hayrunnisâ Hanım: “Komşuluk ilişkileri nasıl olmalıdır? Komşular arası dengeyi nasıl gözetmeliyiz? Komşularımıza karşı görevlerimiz nelerdir?”   Komşularla ilgili hak ve hukûka riâyet etmek d...
Mezhepler ve içtihatlar
613
Manisa/Turgutlu’dan Emre İlhan: “Müslümanlar neden mezheplere ayrılmışlardır? Hazret-i Peygamber zamanında mezhepler var mıydı? Bu konu İslâm’da ayrımcılığa girmiyor mu?” Şanlıurfa/Birecik’ten Gani ...
Mirasta pay dağılımı ve helâlleşmek
5.592
İ.B. rumuzlu okuyucumuz: “Eşim öldü. Eşim ölmeden önce mallarının tümünü çocukları üzerine geçirmiş. Dolayısıyla ben eşimden miras alamadım. Bu böyle mi olmalıydı? Benim eşimin mirasından hakkım var m...
Hak ve bâtıl üzerine
674
Abdullah Bey: “Hak ne demektir? Batıl ne demektir? Hak ile bâtılı nasıl bilip ayırt edeceğiz? Bâtıla gidenler de hak diye gidiyorlar. Bu durumda hakkı nasıl gösterip ispat edeceğiz?”   Hak, Al...
Yeni Asya zarara rızasıyla gireni savunmaz
75
Aydın’dan Turgay Namdar: “Üstad hazretlerinin ifade ettiği, ‘Zarara kendi razı olanın lehinde bakılmaz, ona şefkat edip acınmaz.’ (Emirdağ Lahikası, s. 91) gerçeği muvacehesinde, hiçbir şeyden habersi...
Hukukun kestiği parmak acımaz
842
Ersin Bayraktar: * “Hıristiyan bir arkadaşım var... Geçen gün din konusunda sohbet ederken bana harre adı verilen bir olaydan bahsetti... Hadis ilmi almadığım için cevap veremedim ve biraz süre istedi...
Kur´ân´da erkeğin hükümranlığı söz konusu mudur?
572
Adapazarı/Akyazı’dan Said Okur: “Kur’ân’da erkeğin hükümranlığı söz konusu mudur?” Kur’ân’da kişilik haklarına saygı ve hukûkunun haysiyeti ve korunması bakımından kadın ve erkek eşittir. Üstünl...
Vasiyet nedir, ne değildir?
2.800
Konya’dan Abdullah SARI: “İslâmda vasiyetin hükmü nedir? Müslüman’ın vasiyet hususunda ne yapması gerekir? Maide Sûresinin 106, 107 ve 108. âyetlerini açıklar mısınız?” Peygamber Efendimiz (asm) dö...
Miras
611
Aydın’dan İhsan bey: “Üç erkek bir kız kardeş, babasının parası, mülkü, menkul ve gayr-i menkul malından ibâret olan terekesini nasıl paylaşırlar?”   Göklerin ve yerin gerçek mîrâsı Allah’ı...
Kul hakkı sadece maddî midir?
1.752
Gebze’den okuyucumuz: “Kul hakkı sadece maddî midir? Ben mümkün olduğu kadar bundan kaçıyorum. Fakat benim epeyce alacaklarım kaldı. Kimileri diyorlar ki, ‘Sen hakkını helâl et. Âdil olan Allah senin ...
Melekleşmenin yolu anne ve babaya saygıdan geçer
3.443
Ahmet Bey: “Annem benimle konuşmuyor. Görüşmek istemiyor. Telefonlarıma cevap vermiyor. Suçumu ve kusurumu akrabalarım vasıtasıyla soruyorum. Cevap alamıyorum. Biz nasıl barışacağız? Barışmadan ben ve...
Mirasta adalet
2.037
İsmi mahfuz okuyucum: “Bir hanımı ve dört kızı bulunan adam ölünce mirası nasıl paylaşılır? Hanımın, kızlarını razı ederek kocasının bütün mallarını kendi üzerine geçirme niyetinden söz ediliyor. Böyl...
Vasiyet ve miras üzerine
11.036
Ömer F. Arı: “ İslâm’da vasiyetin hükmü nedir? Müslüman’ın vasiyet hususunda ne yapması gerekir? İki erkek evlâdı bulunan bir baba, malını eşit mi paylaştırmak zorundadır? Evlâtlarının durumu iyi ise ...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir