Abdullah Bey: “Tekellüf ne demektir? Tekellüflü hallere örnek verebilir misiniz? Onun ne gibi zararları vardır?”

Tekellüf, lügatte zoraki hareket, kendi isteğiyle külfete ve bir yükün altına girme ve bir zorluğa katlanma demektir. Mastardır. Yorumda zorlama da tekellüf kelimesiyle ifâde edilmiştir.

Hazret-i Yâkub’un (as), kardeşleri tarafından kuyuya atılan oğlu Yusuf’a (as) karşı duyduğu derin hislerin İmam-ı Rabbânî tarafından “uhrevî muhabbet/aşk” olarak nitelendirilmesini “tekellüflü bir tevil” olarak değerlendiren Saîd Nursî Hazretleri; bu yüce hislerin düpedüz “şefkat”ten başka bir şey olmadığını hatırlatır.

Rahmân ve Rahîm isimlerini bütün kâinâtı yutacak, her rûhun bütün ebedî ihtiyaçlarını doyuracak ve hadsiz düşmanlardan emin edecek büyük bir nûr olarak gördüğünü beyan eden Bedîüzzaman Hazretleri, Vedûd ismine ulaştıran aşk ile Rahmân ve Rahîm isimlerine ulaştıran şefkati birbirinden ayırır. Üstad Saîd Nursî Hazretleri, büyük nûr olan Rahmân ve Rahîm isimlerine yetişmek için fakr, şükür, acz ve şefkat vesîlelerini, yani Allah’a karşı âcizliğini ve fakirliğini hissetmek ve kulluğunu bilmek vasıflarını önemli görür. Bu vasıflar kişiyi Allah’ın izniyle Rahmân ve Rahîm isimlerine yetiştirir.

Bedîüzzaman burada İmam-ı Rabbânî’ye muhalif olarak Hazret-i Yâkub’un (as) oğlu Hazret-i Yusuf’a (as) karşı duyduğu şiddetli duyguların ve parlak hislerin şefkat olduğunu kaydeder. Çünkü Saîd Nursî’ye göre şefkat, aşk ve muhabbetten çok keskin, çok parlak, çok ulvî ve çok nezîhtir ve peygamberlik makamına daha uygundur. Fakat muhabbet ve aşk, Allah’tan başkasına karşı şiddetli derecede olsa peygamberliğin nezih ve temiz makamına uygun düşmüyor. Öyleyse Kur’ân’ın bildirdiği üzere, Hazret-i Yâkub’un (as) Hazret-i Yûsuf’a (as) karşı beslediği şiddetli hisler, yüksek bir şefkat derecesidir. Vedûd ismine ulaşmaya vesîle olan aşk ise Züleyhâ’nın Hazret-i Yûsuf’a (as) karşı beslediği muhabbette söz konusudur. Kur’ân Hazret-i Yâkub’un (as) hislerini Züleyhâ’nın hislerinden ne derece yüksek göstermişse, şefkat de aşktan o derece yüksektir.

Bilindiği gibi Kur’ân, Züleyhâ’nın duygularını, “sevgisi onun yüreğine işlemiş” ifâdesiyle1; Mısır’dan oğlunun kokusunu alan Hazret-i Yâkûb’un (as) hislerini ise, “Doğrusu ben Yusuf’un kokusunu duyuyorum”2 sözleriyle bildirmektedir. Bu âyetler Züleyha’nın hislerini “muhabbet” olarak, Hazret-i Yâkub’un (as) oğluna karşı beslediği hisleri ise Mısır’dan hissedilen bir şefkat derinliğinde beyan etmektedir.

Burada, İmam-ı Rabbânî’nin, “Yûsuf Aleyhisselâmın güzellikleri uhrevî güzelliklerden sayıldığından ona muhabbet dünyevî muhabbetler cinsinden değildir ki, kusur olsun” sözünü nakleden Bedîüzzaman, der ki: “Ey Üstad! O, tekellüflü bir tevildir. Hakîkat şu olmak gerektir ki, o, muhabbet değil, belki yüz defa muhabbetten daha parlak, daha geniş, daha yüksek bir mertebe-i şefkattir.”3

Nesneyi olduğu gibi görmek, yorumda zorlamalara girmemek, eşyayı olduğundan farklı görmemek bize hakîkat yolunda her zaman kolaylık ve istikamet sağlar.

Dipnotlar:

1- Yûsuf Sûresi, 12/30
2- Yûsuf Sûresi, 12/94
3- Mektûbât, s. 34-35


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Tesettür çarşaftan ibaret mi?
20
İstanbul’dan okuyucumuz: “Bediüzzaman Hazretleri 24. Lem’anın 1. hikmetinde, kadının tesettüründen bahsederken, ‘Ve bir siperi ve kalesi, çarşafı olduğunu gösteriyor’ derken çarşaf kelimesi hangi anla...
Önce gönüller fethedildi, sonra Mekke!
30
ÖNCE GÖNÜLLER FETHEDİLDİ Mekke’nin fethedildiği günlerin sene-i devriyesinden geçiyoruz. Onlar şehirleri fethetmeden önce gönülleri fethediyorlardı. (daha&helliip;)
Kutlu doğuma binler tebrikler
15
İsmail Bey: “Peygamber Efendimizin (asm) ümmetine ve insanlığa olan şefkatini anlatır mısınız?” (daha&helliip;)
Cennette ruh bedenden ayrılır mı?
13
İzmir Bayraklı’dan Erdost Özden: “Cennette ruh isterse bedenden ayrılabilecek mi?” (daha&helliip;)
Futbol hakemliği ve Sigara
10
Erzurum’dan Süleyman Kaya: “1- Futbol hakemliği yapmak istiyorum. Futbol hakemliğinden kazanılan para helâl midir? 2- Sigara içen birisinin imamlığında namaz kılınır mı?” (daha&helliip;)...
Kurban kesme vakti ve şekli
23
1- Zilhiccenin onunda neden kurban kesilmektedir? 2- Kurbanlık boğayı eziyet vermeden rahat kesmek için anestezik madde ile sakinleştirmek dînen uygun mudur? (daha&helliip;)
İmam-ı Azamın fıkıh akademisi
17
İzmir’den okuyucumuz: *“İmam-ı Azam’ı tanıtır mısınız?” (daha&helliip;)
İman ve amel örtüşmezse
9
Erkan Bey: “Mü’min ve Müslüman arasındaki fark nedir? Dininin icaplarını yerine getirmeyen, fakat ‘Ben inanıyorum’ diyen bir kişinin durumu nedir? Böyle kişileri nasıl değerlendireceğiz?” (daha&hell...
Konuşma engelli birisi namazda nasıl kıraat yapar?
25
E. A. rumuzlu okuyucumuz: “1-Dili peltek birisi namazda kıraati nasıl yapar? Eksik okuma ile namazı sahih olur mu? Olmadı diye vesvese konusu yapılır mı? 2-Nafile orucu bilerek veya bilmeyerek bozmanı...
“Tabiî afet” sözünde bir kerahet var mıdır?
28
Ekrem Özden: “Tabiî afet” sözünde bir kerahet var mıdır? Varsa nedir?” (daha&helliip;)