Sahurdan sonra sabah namazı ne zaman kılınır?

Ömer Faruk Bey: “Şu an ülkemizde uygulanan imsak ve fecir saatleri doğru mudur?”

 

UYGULANAN İMSAK VAKTİ DOĞRUDUR

İmsak vaktinin girişi âyetle sabittir: “Fecirde beyaz iplik siyah iplikten sizce ayırt edilinceye kadar yiyin, için. Sonra orucu geceye kadar tamamlayın.”1

İki türlü fecir vardır:

Fecr-i Kâzib ve Fecr-i Sâdık.

Fecr-i Kâzib, yalancı fecir demektir ki, birinci fecirdir. Gecenin sonuna doğru, doğu tarafta ufuk üzerinde görülen, göğe doğru dikey piramit şeklinde yükselen, etrafı karanlık bir beyazlık, yani karanlığı yırtan donuk, akçıl, ışığımsı, geçici bir beyazlıktır. Bu geçici beyazlıktan sonra yine kısa bir süre karanlık basar.

Bu birinci fecrin hiçbir fıkhî ve dînî hükmü yoktur. Ne yatsının bitiş vaktidir, ne sabahın giriş vaktidir, ne de imsakla ilgili herhangi bir başlangıç veya bir işârettir. Ancak ve ancak gecenin sona doğru yaklaştığına bir alâmet olabilir. Bunda ittifak vardır.

FECR-İ SADIK NE ZAMAN BAŞLAR?

Fecr-i Sadık ise, sabaha karşı doğu ufkunda tan yeri boyunca genişleyerek yayılan dağınık ve enlemesine bir aydınlıktır. İşte bu ikinci fecir aydınlığı ile beraber yatsı namazının vakti çıkmış, sabah namazının da vakti girmiş olmaktadır. Aynı zamanda oruca başlama vakti, yani imsak vakti de bu vakittir. Yani bu ikinci fecirle artık sahur yemeğine son verilir ve oruca başlanır. Oruç yasakları bu ikinci fecrin girmesiyle başlamış olur.

Bunda da ittifak vardır.

Kimi âlimler doğu ufkunda dağınık beyazlığın “doğuşu” ile birlikte ikinci fecrin başladığına kani olmuşlar; ekseriyet de bu beyazlığın biraz uzayıp, genişleyip, “dağılmaya” başladığı anda ikinci fecrin başladığına kani olmuşlardır.2 İhtilâfa konu olan, takriben on dakikalık bir zaman diliminden ibarettir.

Ekser âlimler, Kur’ân’ın fecri “beyaz ipliğin siyah iplikten seçildiği vakit” olarak tarif etmesi ve Peygamber Efendimiz’in de (asm) sahuru geciktirmenin daha faziletli olduğunu beyan buyurmasını dikkate alarak, oruç tutanlar lehine, imsakın, ikinci görüşe göre, ışığın biraz uzayıp dağıldığı zaman başladığını söylemişler, bu vakte kadar yenilip içilebileceğine hükmetmişlerdir. Birinci görüşü temsil eden âlimlerse, daha ihtiyatlı olduğu gerekçesiyle ikinci fecrin ilk doğuş anına itibar etmişlerdir.

Aradaki on dakikalık vakti “temkin vakti” görerek, temkin vakti girmeden yeme içmenin kesilmesinin ihtiyata daha uygun olacağını düşünen âlimler olmuştur. Ama hiçbir âlim imsak vaktini ufuktaki bu dağınık beyazlıktan bir saat sonra başlatmamıştır. Bu iddia açık bilgiye ters olur ve dalâletten başka bir şeye hizmet etmez.

ORUÇ BAŞLAYINCA ARTIK SABAH NAMAZI KILINIR

Mevcut Kur’ân âyeti, fecrin tam ortaya çıkışına kadar yemeyi ve içmeyi mubah kılmıştır. Dinde aşırılık da, zorluk da yoktur. Sadece Ahmed bin Hanbel’e göre, fecir vaktinin girip girmediğinden şüphede kalan kişi, fecrin doğduğundan emin olana kadar yemeye devam edebilir. Binaenaleyh, bu gün uygulanan fecir vaktinden bir saat sonra oruca başlamak hususunda ne Kur’ân’da, ne de Sünnette hiçbir delil yoktur. Fecir ve imsak vaktinin başlangıcı konusu ise artık takvim ve saat vasıtasıyla, şüpheye ve tereddüde mahal bırakmayacak ölçüde belirlenebilmektedir.

Ülkemizde genelde ikinci fecirde, temkin vaktinin bitiminde ezan okunarak imsak vaktinin geldiği ilân edilmektedir. Bu ezanla yeme ve içmenin kesilmesi ve oruca başlanması Kur’ân’ın ölçülerine uygundur. İmsak vakti girdikten sonra, artık yemek ve içmek haramdır. Sabah namazının farz olduğu vakit, işte bu vakittir.

Ramazan dışında sabah ezanının daha geç okunmasının sebebi ise, Hanefîlerce sabah namazının ortalık biraz aydınlandığında kılınması sünnet olduğu içindir. Fakat bu, fecir vakti girdiğinde sabah namazı kılmaya engel değildir.

GÜNÜN DUÂSI

Ey günahkârları mağfiret eden! Ey mağfireti güzel olan! Ey bağışlaması geniş olan Allah’ım!

Orucumu kabul eyle! Namazımı katında makbul namazlardan kıl! Duâmı müstecap duâlardan eyle! Beni nefsimin kirlerinden arındır ve salih kullarının arasına al! Âmin.

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi, 187.
2- F. Hindiye, 1/177.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Mide rahatsızlığı ile oruca niyet
926
İzmir’den Gülden Erenler: “Mide rahatsızlığım var; kusup orucumu bozmaktan korkuyorum. Bu nedenle öğleye kadar niyetimi geciktiriyorum; eğer kusmazsam ve kusmayacağımdan emin olursam niyet ediyorum. B...
Niyet, ne zaman başlar?
798
Gülden Hanım: “Mide rahatsızlığım var; kusup orucumu bozmaktan korkuyorum. Bu sebeple öğleye kadar niyetimi geciktiriyorum; eğer kusmazsam ve kusmayacağımdan emin olursam niyet ediyorum. Bunda bir sak...
Yeni Haruriyeler mi var?
1.508
Sakarya’dan Mehmet Hanifi Tepe: “Kadınların hayız halinde namaz kılamayacağını, fakat oruç tutabileceğini Bakara Sûresi’nin 183 ve 184. âyetlerinden çıkaran ve yayan birisi var burada. Ne söyledimse i...
Yaz bereketine şükür için
654
Şakir Bey: “Bir arkadaş soruyor: Bu uzun yaz günlerinde oruç emrinin ayrı bir hikmeti var mıdır? Kışın hem günler kısa, hem de sıcaklık susuzluk gibi unsurlar yok iken, yazın hem günlerin uzun, hem de...
Güneşin durdurulması mu’cizesi üzerine
468
Yozgat’tan Rabia İlhan: “Peygamber Efendimiz’in (asm) mu’cizelerinden çokça bahsettiğimiz, “Hz Peygamber’in ikindi namazını kaçırması ve Allah’ın güneşi tekrar geriye getirmesi, zamanı geri alması” ri...
Ramazan orucu ve şükür
995
Ramazan orucu ile şükür arasında nasıl bir ilişki vardır? İnsan, nimetin kıymetini yokluğunda daha iyi kavrar. Mübârek Ramazanın orucu ile Allah’ın nimetlerinden kısmen, yani belirli bir süre el ...
Bir oruç telâfisi: Fidye
1.676
Abdulmuhsin Bey: “Ramazan orucunu tutmakta zorlanan, sonra da tutamayacak kadar yaşlı olan birisi tutamadığı günleri nasıl telafi eder?” İslâmiyet kolaylık ve rahmet dinidir. İslâm dinini gönderen A...
Geçerli oruç özürleri, kaza ve fitre
2.938
Nurefşan Hanım: “Ramazan orucu için kadınlarda ve erkeklerde ne gibi geçerli mazeretler vardır? Hangi şartlarda tutamazlar? Oruç borcunu kimler fidye (para) vererek öder? Kimler oruca karşılık oruç tu...
Eski ümmetlerde ibadet
420
Levent Bey: “Eski ümmetlerde ibadet nasıldı? Namaz ve oruç var mıydı? Yalnız inanç mı vardı?”   İbadetler emir oldukları şekil ve şartlarla, sırf emir olunduğu için yapılırlar. İnsanın yaratı...
Ramazan orucu için niyet nasıl yapılır?
8.861
Ramazan orucu için niyet nasıl yapılır? Niyet, o ibâdeti veya ameli ne için yaptığımızın kalbimizdeki “îzâhıdır”. Meselâ perhiz yapmak için aç kalırsak, perhiz yapmış oluruz. Niyetimizdeki ne ise...
Her şey için Allah’a şükür borçluyuz
2.019
Salih Bey: “Orucun şükre bakan yönü nedir?” Biz her şey için Yüce Allah’a karşı şükür borçluyuz. Öyle ki, her isteğimiz karşılanıyor. Her ihtiyacımız görülüyor. Her derdimiz derman buluyor. Her duâ...
Orucu kasden bozmak
1.119
İstanbul’dan bayan okuyucumuz: “Kaza orucunu kasten bozan birisi kefaretle yükümlü olur mu?” Kefaret orucu yalnız Ramazan orucunu kasten bozmaya verilen bir cezâî müeyyidedir. Her ne kadar Ramaz...
Bayramı hak eden mü’minlere tebrikler
807
 Günümüze ve gönlümüze bir bayram sevinci daha doğdu. Orucu farz kılan, ardından ikrâm ve izzetiyle bayramı bir sevinç günü kılan Cenâb-ı Allah’a sayısız hamdler ve şükürler olsun. Sahi... Sayılı gü...
İnsülin orucu bozar mı?
2.197
İskenderun’dan Mehmet Özyurt: “İnsülin orucu bozar mı?” Vücuda zerk edilen şeylerin orucu bozup bozmaması meselesinde ulema ihtilâf etmiştir. Şüphesiz ihtilafta rahmet vardır. Dinin genişliğini ...
Şehr-i Ramazan-ı uğurlarken
1.078
Eşsiz bir ibadet ayına elveda diyoruz bugün. İçimizde bir yandan rahmet ayından ayrılmanın burukluğu, diğer yandan yarının bayram oluşunun huzur ve saadeti. Rahmet’ten bayrama bir “arefe” merdive...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir