Sahurdan sonra sabah namazı ne zaman kılınır?

Ömer Faruk Bey: “Şu an ülkemizde uygulanan imsak ve fecir saatleri doğru mudur?”

 

UYGULANAN İMSAK VAKTİ DOĞRUDUR

İmsak vaktinin girişi âyetle sabittir: “Fecirde beyaz iplik siyah iplikten sizce ayırt edilinceye kadar yiyin, için. Sonra orucu geceye kadar tamamlayın.”1

İki türlü fecir vardır:

Fecr-i Kâzib ve Fecr-i Sâdık.

Fecr-i Kâzib, yalancı fecir demektir ki, birinci fecirdir. Gecenin sonuna doğru, doğu tarafta ufuk üzerinde görülen, göğe doğru dikey piramit şeklinde yükselen, etrafı karanlık bir beyazlık, yani karanlığı yırtan donuk, akçıl, ışığımsı, geçici bir beyazlıktır. Bu geçici beyazlıktan sonra yine kısa bir süre karanlık basar.

Bu birinci fecrin hiçbir fıkhî ve dînî hükmü yoktur. Ne yatsının bitiş vaktidir, ne sabahın giriş vaktidir, ne de imsakla ilgili herhangi bir başlangıç veya bir işârettir. Ancak ve ancak gecenin sona doğru yaklaştığına bir alâmet olabilir. Bunda ittifak vardır.

FECR-İ SADIK NE ZAMAN BAŞLAR?

Fecr-i Sadık ise, sabaha karşı doğu ufkunda tan yeri boyunca genişleyerek yayılan dağınık ve enlemesine bir aydınlıktır. İşte bu ikinci fecir aydınlığı ile beraber yatsı namazının vakti çıkmış, sabah namazının da vakti girmiş olmaktadır. Aynı zamanda oruca başlama vakti, yani imsak vakti de bu vakittir. Yani bu ikinci fecirle artık sahur yemeğine son verilir ve oruca başlanır. Oruç yasakları bu ikinci fecrin girmesiyle başlamış olur.

Bunda da ittifak vardır.

Kimi âlimler doğu ufkunda dağınık beyazlığın “doğuşu” ile birlikte ikinci fecrin başladığına kani olmuşlar; ekseriyet de bu beyazlığın biraz uzayıp, genişleyip, “dağılmaya” başladığı anda ikinci fecrin başladığına kani olmuşlardır.2 İhtilâfa konu olan, takriben on dakikalık bir zaman diliminden ibarettir.

Ekser âlimler, Kur’ân’ın fecri “beyaz ipliğin siyah iplikten seçildiği vakit” olarak tarif etmesi ve Peygamber Efendimiz’in de (asm) sahuru geciktirmenin daha faziletli olduğunu beyan buyurmasını dikkate alarak, oruç tutanlar lehine, imsakın, ikinci görüşe göre, ışığın biraz uzayıp dağıldığı zaman başladığını söylemişler, bu vakte kadar yenilip içilebileceğine hükmetmişlerdir. Birinci görüşü temsil eden âlimlerse, daha ihtiyatlı olduğu gerekçesiyle ikinci fecrin ilk doğuş anına itibar etmişlerdir.

Aradaki on dakikalık vakti “temkin vakti” görerek, temkin vakti girmeden yeme içmenin kesilmesinin ihtiyata daha uygun olacağını düşünen âlimler olmuştur. Ama hiçbir âlim imsak vaktini ufuktaki bu dağınık beyazlıktan bir saat sonra başlatmamıştır. Bu iddia açık bilgiye ters olur ve dalâletten başka bir şeye hizmet etmez.

ORUÇ BAŞLAYINCA ARTIK SABAH NAMAZI KILINIR

Mevcut Kur’ân âyeti, fecrin tam ortaya çıkışına kadar yemeyi ve içmeyi mubah kılmıştır. Dinde aşırılık da, zorluk da yoktur. Sadece Ahmed bin Hanbel’e göre, fecir vaktinin girip girmediğinden şüphede kalan kişi, fecrin doğduğundan emin olana kadar yemeye devam edebilir. Binaenaleyh, bu gün uygulanan fecir vaktinden bir saat sonra oruca başlamak hususunda ne Kur’ân’da, ne de Sünnette hiçbir delil yoktur. Fecir ve imsak vaktinin başlangıcı konusu ise artık takvim ve saat vasıtasıyla, şüpheye ve tereddüde mahal bırakmayacak ölçüde belirlenebilmektedir.

Ülkemizde genelde ikinci fecirde, temkin vaktinin bitiminde ezan okunarak imsak vaktinin geldiği ilân edilmektedir. Bu ezanla yeme ve içmenin kesilmesi ve oruca başlanması Kur’ân’ın ölçülerine uygundur. İmsak vakti girdikten sonra, artık yemek ve içmek haramdır. Sabah namazının farz olduğu vakit, işte bu vakittir.

Ramazan dışında sabah ezanının daha geç okunmasının sebebi ise, Hanefîlerce sabah namazının ortalık biraz aydınlandığında kılınması sünnet olduğu içindir. Fakat bu, fecir vakti girdiğinde sabah namazı kılmaya engel değildir.

GÜNÜN DUÂSI

Ey günahkârları mağfiret eden! Ey mağfireti güzel olan! Ey bağışlaması geniş olan Allah’ım!

Orucumu kabul eyle! Namazımı katında makbul namazlardan kıl! Duâmı müstecap duâlardan eyle! Beni nefsimin kirlerinden arındır ve salih kullarının arasına al! Âmin.

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi, 187.
2- F. Hindiye, 1/177.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Şehr-i Ramazan-ı uğurlarken
1.099
Eşsiz bir ibadet ayına elveda diyoruz bugün. İçimizde bir yandan rahmet ayından ayrılmanın burukluğu, diğer yandan yarının bayram oluşunun huzur ve saadeti. Rahmet’ten bayrama bir “arefe” merdive...
Çocukluktaki ibadet kusurları
791
Sevda Aydın: Ben daha 9 yaşımda iken oruç tutmuş, ama devam getiremeyip bozmuştum. Bu günah mıdır ve ne yapmam gerekir? Dokuz yaşında yaptıklarınızdan mesul değilsiniz. Sevaplarınız yazılır, ama ib...
Cuma günü oruç
14.476
Kırklareli’nden Şükran Hanım: “Haftanın Cuma günü tek gün oruç tutulur mu? Cumayı oruçlu geçirdiğimizde Perşembeyi ya da Cumartesiyi de oruçlu geçirmemiz gerekiyor mu?” Yüce dinimiz Cuma gününü, M...
Orucumuz ve şükür borcumuz
661
Salih Bey: “Orucun şükre bakan yönü nelerdir?” Biz her şey için Yüce Allah’a karşı şükür borçluyuz. Öyle ki, her isteğimiz karşılanıyor. Her ihtiyacımız görülüyor. Her derdimiz derman buluyor. Her...
Riyazet orucu nedir?
1.032
Said Okur: Riyazet orucu nedir? Bazı şeylerin yenmemesi, bazı şeylerin belli ölçülerde yenmesi gibi dinde bir riyazet orucu var mıdır? Riyazet, zühd ve takvaya ulaşmak maksadıyla nefsi dünya zevkleri...
Bayramı hak eden mü’minlere tebrikler
819
 Günümüze ve gönlümüze bir bayram sevinci daha doğdu. Orucu farz kılan, ardından ikrâm ve izzetiyle bayramı bir sevinç günü kılan Cenâb-ı Allah’a sayısız hamdler ve şükürler olsun. Sahi... Sayılı gü...
Oruç için niyet vakti
953
İstanbul’dan Mustafa Deniz: “Acaba geceden oruç tutma düşüncesi olan hatta sahuru öne alan ve yatarken dille niyet etmeyip sabah istiva veya kaba kuşluk vaktine kadar niyetini talik eden biri ya da va...
Günahların bağışlandığı ay geliyor
721
 Abdullah Bey: “Peygamber Efendimiz (asm), “Kim Ramazan ayını Allah’tan sevap umarak tutarsa geçmiş günahları af olur” buyuruyor. Bu müjdeyi nasıl anlamalıyız?” Bir rahmet ve mağfiret ayının daha ...
Elveda şehr-i Ramazan
659
Elveda ey Rahmet Güneşi Şehr-i Ramazan. Mü'minler için hüsn-ü şehadette bulunmak üzere Rabbin huzuruna gidiyorsun. Kırık dökük dünyamıza misafir oldun otuz gündür. Yaşanan her ânın kalbimizden birer p...
Tahiyyatü’l-Mescit Namazı Hakkında
741
Bir okuyucumuz : "Öğle namazından hemen önce camiye gittiğimizde tahiyyatül mescit namazını kılabilir miyiz yoksa kerahet vakti olduğundan kılınmaması mı gerekir?”   Camiye gelindiğinde eğer he...
Oruç günahlara ve Cehenneme perdedir
1.340
Kişiyi cehennemden kurtarıp cennete ulaştıracak ameller nelerdir? Kişiyi Cehennemden kurtarıp Cennete ulaştıracak amellerin neler olduğunu Allah Resûlünden (asm) dinleyelim: Muaz İbnu Ceb...
Oruç bozmak
1.199
“Gece oruca niyet eden birisi gündüz rahatsızlansa ne yapmalıdır? Orucunu bozarsa kefaret gerekir mi?” Rahatsızlığı sebebiyle oruç bozan birisi daha sonra gününe gün kaza eder. Buna kefaret gerekme...
Dualarımız ve amellerimiz
591
KKTC’den Eyüp Aktaş: “Peygamber Efendimiz (asm), “Kim ramazan ayını Allah’tan sevap umarak tutarsa geçmiş günahları avf olur” buyuruyor. Böyle müjdeler başka amellerde de var. Meselâ Ramazan gecelerin...
Oruca niyet
995
Oruca niyet nasil edilir? Oruç için niyet, kişinin oruç tutacağını bilmesi ve oruç tutmaya karar vermesinden ibârettir. Oruç için sahura kalkılması, oruç için sahurda bir bardak su içilmesi veya ...
Oruç barıştır
495
Abdullah Bey: “Ramazan orucunun toplum barışına katkısı üzerinde durur musunuz?” İslâm’ın emri, bir yudum suyu, bir kaşık çorbayı, bir lokma yemeği, bir dilim ekmeği insanlarla birlikte paylaşmaktı...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir