Molla Cami ve Ashab-ı Kehf’in köpeği

Gazi Üniversitesi Ceza Hukuku Profesörü Sayın İzzet Özgenç: “Ya Resulallah (asm)! Ne olaydı Ashab-ı Kehf’in köpeği gibi, senin ashabının arasında ben de Cennete gitseydim! O köpeğin Cennete, benim Cehenneme gitmem reva mıdır? O Ashab-ı Kehf’in köpeği ise, ben de senin ashabının köpeğiyim!” Âmin.” Duâmızı tevhid inancına uygun bulmamışlar ve özel twetter hesabında eleştirmişler.

 

Hocamın ilgisine teşekkür ediyorum ve Tevhid inancı hassasiyetini kutluyorum.

Bu vesileyle söz konusu metin ve bu metnin sahibi Molla Cami hakkında –rahmete vesile olması duâsıyla- yeri gelmişken kısacık bir bilgi paylaşalım:

Metin İran’lı Mutasavvıflardan Molla Cami’ye ait Farsça bir mısraın Türkçe tercümesidir. Aslında açıktan duâ değil, zımnî bir duâdır. Yani metin doğrudan değil, dolaylı olarak duâ biçiminde anlaşılabilir. Bu bakımdan doğrudan âmin denmesi hiss-i zahiriye dokunur ve dokunmuştur. Müdakkik nazarlardan da bu kaçmamıştır.

Metin, manasından da anlaşılacağı üzere sahabe sevgisini işliyor. Molla Cami’in genellikle hayatı Şah İsmail’in devlet kurduğu ve sahabe düşmanlığını kışkırttığı memlekette geçti. Hatta öyle ki Şah İsmail’in, Molla Cami’nin kitaplarındaki “Câmi” imzasında bulunan cim harfinin noktasını kazıtarak “Hami” olarak kalmasını sağladığı ve Molla Cami’ye “ham, olgunlaşmamış” manasında sataştığı da söylenir.

SEG-İ ASHAB-I KEHF

Metni Bediüzzaman Hazretleri Yirmi Yedinci Söz’ün sahabeler hakkındaki zeylinin giriş kısmına almıştır.1

Metnin Farsçası şöyledir:

Yâ ResûlAllah! Çi bâşed çün seg-i Ashab-ı Kehf?

Dâhil-i Cennet şevem der zümre-i ashab-ı tû,

O reved der Cennet, men der Cehennem key revast?

O seg-i Ashab-ı Kehf, men seg-i ashab-ı tû”

Manasını yukarıda verdiğimiz mısra, Ashab-ı Kehf’in köpeğinden hareketle Cennete gitme arzusunu işler. Bilindiği gibi Ashab-ı Kehf’in köpeği, bizzat Kur’ân’da adı geçen ve Ashab-ı Kehfe sadâkati sebebiyle Peygamber Efendimiz’in (asm) cismen Cennete gireceğini haber verdiği hayvanlardandır.

Kur’ân’da şöyle geçiyor: “Uykuda oldukları hâlde, sen onları uyanık sanırsın. Biz onları sağa sola çeviriyorduk. Köpekleri de mağaranın girişinde iki kolunu uzatmış yatmakta idi.”2

Molla Cami biz insanların akıbetimiz meçhul olmasına rağmen, bir hayvanın Cennetle müjdelenmesini bir ibret levhası olarak mısraına alır. Köpeğin hâkim vasfının sadâkat olması haysiyetiyle, bize de Resulullah’ın (asm) ashabına sadâkat düştüğünü anlatmak ister. Nitekim Resulullah (asm) da ashabına uyulmasını tavsiye etmiş ve: “Ashabım yıldızlar gibidir. Hangisine uyarsanız hidayete erersiniz.”3 buyurmuştur.

BİR SAHABE AŞIĞI

Anadolu’da Molla Câmi veya Mevlânâ Cami olarak tanınan Mevlânâ Abdurrahman bin Nizameddin Ahmed, hicri 817 (m. 1414)’de İran’ın Câm kasabasında doğmuştur. İmam-ı Muhammed Şeybani Hazretleri’nin neslindendir. Beş yaşında iken Muhammed Parisa Hazretleri’nin meclisine girmeye başladı ve teveccühüne mazhar oldu. Babası ilim ve takva sahibi idi. Oğlu Abdurrahman’ı küçük yaşta Hirat’taki Nizamiye Medresesi’ne teslim etti. Çok zeki idi. Medresede verilen zahirî ve batınî ilimleri kısa sürede kavradı. İlimde hızla arkadaşlarını ve büyüklerini geçti.

Molla Cami dini ilimlerden başka fen ilimlerine de ilgi duydu. Uluğ Bey zamanında Bursalı Kâdızâde Rûmî’nin matematik derslerine devam etti. Bu sırada Hirat’ta astronomi âlimi Ali Kuşçu ile görüştü ve ondan dersler aldı.

Molla Cami aklî ve naklî ilimlere kısa sürede vakıf olduktan sonra Mevlânâ Sa’düddîn-i Kaşgâri’nin derslerine devam etti. Manevî ilimlerde yükselmesi, kemale ermesi ve yüksek feyze mazhar olması Sa’düddîn-i Kaşgâri’nin eliyle oldu. Yaşadığı yerlerde ve bilhassa Bağdat’ta Ashab-ı Kiram düşmanları ile mücadele etti ve galip geldi. Ashab-ı Kiram’ın önemini beyitlerinde işledi. Medreselerde dersler verdi. Birçok eser bıraktı.

Fatih Sultan Mehmed kendisini İstanbul’a dâvet etti. Bu sebeple yola çıktı. Fakat Konya’ya geldiğinde Fatih’in vefat haberini alınca geri döndü.

Molla Cami Hirat’ta h. 898 (M. 1492) yılında vefat etti. Rahmetullahi aleyh.

Dipnotlar:
1- Sözler, s. 552.
2- Kehf Sûresi: 18.
3- Beyhaki, el-Medhal, s. 162-3, No: 152.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Uyku sünnetleri
925
“Uykuya girerken ne gibi duâlar okumalıyız? Hangi sünnetlere riâyet etmeliyiz? Ayakların kıbleye uzatılmasında bir sakınca var mıdır?”   İnsan yaratılışı gereği gündüz çalışmakta ve yorulmakta;...
Köpek ve hayvan bakımı
1.985
M Rumuzlu okuyucumuz: “Köpeğin şer’î durumu nedir? Köpek necis midir? Evde köpek beslemek caiz midir?” Yüce Dinimizde “can ve yürek” taşıyan her canlıya şefkat, merhamet ve yardım teşvik edilmiş, ac...
Arş’ın anahtarlarını taşıyan âyetler
3.151
İzmir Çamdibi’inden Muzaffer Kılınç: “1- Amenerresulü okumanın fazileti nedir? Bu âyetleri okurken ‘va’fü annâ, vağfirlenâ, verhamna’ duâlarında,—ki burası âyet arası oluyor—âmin denilir mi? 2- Cuma...
Rüyalar ve gerçekler
1.888
Bursa Mustafakemalpaşa’dan Ahmet Bey: “Rüyamda sevap ile günahlarım bir teraziye konuldu, sevaplarım ağır geldi, uyandım. Bu rüya neye işaret? Yorumlar mısınız?”   RÜYALARIMIZI HAYRA YORMALIY...
Bir günlük program
2.657
İzmir/Pınarbaşı’ndan Mustafa Kaynar: “Bir günlük programımız nasıl olmalı?”   Bir günlük hayatımıza sabahın erken ışıklarıyla başlarız. Doğan fecir, kulaklarımıza yep yeni bir günün gelmekt...
Bediüzzaman’dan bir af formülü
1.395
İsmi mahfuz okuyucumuz: “Kendimizi eleştireceğimiz yerde, birbirimizi daha çok eleştiriyoruz. Af ikinci plâna atılıveriyor. Bu da gerçek muhabbetin tesisini önlüyor. Bu durumdan kurtulmanın yolları va...
Bayramınıza binler tebrikler
401
BAYRAMI BARIŞ KILALIM Kurban Bayramına ulaştık elhamdülillah. Bayram namazlarımızı kılıp kurbanlarımızı keseceğiz inşaallah. Müslümanlar, insanlığa barış mesajı verecekler. Bizi huccacıyla, mukimi...
Duâlarımız âlem-i berzaha nasıl ulaşır?
8.307
Mehmet Bey: “Ölenlerimiz için Kur’ân okumak özellikle Yasin Sûresi’ni okumak caiz midir? Yoksa bid’at mıdır? Ölenlere Kur’ân okunmaz diyenler var!” ÖLENLERİMİZE DUÂ EDERİZ Kur’ân ölülere inmedi. B...
Ayet-el Kürsi yazılı bir kolye ile wc´ye girilmesinde bir sa...
42.191
Cem Ergün: “Eşim boynunda Âyet-el Kürsi’nin bulunduğu altın bir kolye taşıyor. Kolyeyi tuvalete girerken ve banyo yaparken çıkarması gerektiğini söylemişler. Ya da kazağının içine koymalıymış, görünme...
Duâda Fatiha Sûresi
659
“Duâdan sonra el fatiha demenin kısaca anlamı ne demektir?”   Fatiha sözlükte açış demektir. Fatiha Sûresi Kur’ân’ın açış sûresidir. Yedi âyet olmakla beraber, sevap cihetiyle Kur’ân’da en ...
Her duaya âmin denir mi?
1.417
Ahmet Bey: “Dualara neden âmin deriz? Bunun manası, hükmü ve hikmeti nedir? Her duaya âmin denir mi?”   HER DUA MÜHÜR İSTER Her duaya âmin denir ve denmeli. Esasen duaya melekler de âmin d...
Cevşenin azametine meleklerin hürmetinin sırrı nedir?
2.512
Recep ALBAYRAK: “Emirdağ Lâhikası 142. Sayfada geçen şu ifadeyi açıklar mısınız: ‘Risalet cihetiyle değil, belki velâyet-i Ahmediye noktasında…” Neden risalet cihetiyle değil?” Göklerde Cevşen’e Duyu...
Günahlarımızın bağışlanması için yapmamız gerekenler...
1.673
Günahlarımızın bağışlanması için, net olarak, yapmamız gereken nedir? Günahlarımızın bağışlanması için, net olarak, Allah’ın bağışlayıcı olduğunu bilerek ve Allah’tan bağışlanma umarak günahlarımızı ...
Allah kalbimizden yaptığımız duâları işitir mi?
923
Suna Şener: “Allahu Teâlâ bizim içimizden geçirdiğimiz, kalbimizden yaptığımız duâları işitir mi? Bediüzzaman bunu nasıl işlemiştir?”   ALLAH ARACISIZ İŞİTİR Cenâb-ı Allah, Semi’dir. Yani ...
Bunca mağdur hâlâ neden içeride?
661
İzmir’den Mustafa Ekeroğlu: “Çok duâ ediyoruz. Nur kardeşimiz ve daha nice mağdurlar bir türlü çıkarılmıyorlar. Duânın zamanı neden bitmiyor? Yeterli duâ yapılmıyor mu?” Bartın’dan Ahmet Bey: “Matema...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir