Zülfikar Bey: “ İşaratül İcaz 248’de “Benim, beşerin hilkati hakkında bir hikmetim vardır; o hikmetin hatırası için, fesatlarını nazara almam.…” bu ne yüksek bir hikmettir?

İnsanın yaratılışına ayrı bir ehemmiyet veren Cenab-ı Allah, insanın makamının “ahsen-i takvîm” olduğunu ifade eder. Yani kâinatta en yüksek yaratılış insanın yaratılışıdır.

Cenab-ı Hak meleklere, yeryüzünde kudretinin ihtişamını gösteren bir “Halîfe” yaratacağını söyleyince, melekler şaşırıyorlar; yeryüzünde fitne çıkaracak ve kan dökecek kimselerin yaratılmasına bir mana veremediklerini; eğer mes’ele tesbih, tahmîd ve takdîs ise, onu kendilerinin sayısız bir biçimde yaptıklarını ifade ediyorlar.1

Cenab-ı Hak ise hikmeti mûcibince Hazret-i Âdem’i (as) kainatta en güzel biçimde yaratıyor; ona isimleri, ilimleri ve bütün kemâlâtı öğretiyor. Emânet-i Kübrâyı uhdesine veriyor.2 Sonra meleklerin acziyetini, Hazret-i Âdem’in de (as) üstünlüğünü göstermek için 3 Hazret-i Âdem’i (as) bu üstün fıtratıyla meleklere arz ediyor. Melekler Allah’ın takdirine boyun eğdiklerini beyan edince, Cenab-ı Hak melekleri Hz. Âdem’e (as) secdeye dâvet ediyor.4

Ayet ve hadislere top yekûn baktığımızda insanın yükselişinin ve ruhunun çeşitli mertebeler kazanmasının kainata göre değil, ya meleklerle mukâyeseli; ya da doğrudan Allah’ın isimleriyle anlatıldığını görürüz. Meselâ Peygamber Efendimiz (asm) bir hadîslerinde, insanın Rahman ismini tamamıyla gösterir bir tarzda yaratıldığını bildirmiştir.5

İNSAN KÂİNATIN MEYVESİDİR

İnsan kâinattan üstündür. Nitekim kainat bir araçtan ibarettir. Amaç olmadığı gibi, manevi müsabakada kâinatın yeri de yoktur. Dolayısıyla insan mahiyet ve cismâniyet açısından kainatın bir küçük misalini teşkil etmekle beraber; kâinatın meyvesidir ve iman ettiği dakikada, kazandığı mertebeler yönüyle kainatı geçer, geride bırakır.

Bedîüzzaman Hazretlerine göre, Allah’ın bütün isimlerinin cilvesine6 ve nakş-ı azamına7 mazhar olan insan, kâinâtın sultanı gibi bütün kâinâtın duâsını kendi duâsı içine almakta; ve bir umûmî kul ve umûmî vekil makâmında doğrudan, tamamını Cenab-ı Hakk’a arz etmektedir. Namazdaki “İyyâke na’büdü ve İyyâke nesta’ıyn” ifadeleri de bu yüksek vekillik ve “ahsen-i takvim” makamına işaret etmektedir.8 Her iman sahibi insan, namaza durduğu anda kainatın ötesine geçmiş, kâinatı aşmış, bütün varlıkları ve âlemleri arkasına almış; doğrudan Allah’ın huzuruna yükselmiştir.9

Cenab-ı Hak, İslâmiyet’i nasip etmekle insanı ulvî ve nuranî bir külliyete; marifet ve muhabbeti vermekle de insanı her şeyi kuşatan yüksek bir nura çıkarmıştır.10

Netîce îtibariyle insan, ulvî kemâlâtıyla, yüksek fıtratıyla, yüksek istidat ve duygularıyla ve derinliğine sonu olmayan vicdanıyla bütün mevcudatı ve kâinatı kuşatan ve geride bırakan bir kabiliyette yaratılmıştır.11

İnsanın bu yüksek derecesi, fesadını geride bıraktıran yüksek bir hikmettir.

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi, 2/30,31,32
2- Ahzâb Sûresi, 33/72
3- İşârât’ül-İ’câz, s. 258
4- Bakara Sûresi, 2/34
5- Buhârî, İsti’zân, 1
6- Sözler, s. 118, 282
7- Sözler, s. 628
8- Sözler, s. 288
9- Sözler, s. 525
10- Sözler, s. 324
11- İşârât’ül-İ’câz, s. 258, 259


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Yahudilerin iki fesadı
1.418
Nurettin Bey: “Sözler sayfa 366’da geçen, İsrailoğullarının oğullarını kesip kadın ve kızlarını hayatta bırakan hangi Firavun’dur? Burada tefsiri yapılan İsra 4. Ayette İsrail oğullarının iki kere fes...
Azapta tecellî eden adalet
534
İstanbul’dan okuyucumuz: “Cehennemde Allah’ın sonsuz azabının hikmeti nedir?” Günahlarımıza karşı Allah dilerse affeder; dilerse affetmeyip dünyada, kabirde veya Cehennemde azap verir. Dilerse tövbe...
Allah her şeyden evvel neyi yarattı?
575
Zülfikar Balpetek: “Levlake hadisinin kaynağını bazı hocalar kabul etmiyorlarmış. Bu konuda ne diyeceğiz?”   KÂİNATIN VARLIK SEBEBİ Levlake hadisi bir hadis-i kutsîdir. Manası şudur: “Sen ...
Cehennem azabında tecelli eden adalet
1.250
İstanbul’dan okuyucumuz: “Cehennemde Allah’ın sonsuz azabının hikmeti nedir?” ADALETİN TECELLİSİ Günahlarımıza karşı Allah dilerse affeder; dilerse affetmeyip dünyada, kabirde veya Cehennemde azap...
Rahman Sûresinde Kur’ân ve insan
1.748
İstanbul’dan Ümit Şafak: “Kur’ân mı önce yaratıldı, insan mı? Rahman Sûresinde Kur’ân’ın önceliği var gibi… Âyeti yorumlar mısınız?” RAHMAN KUR’ÂN’I ÖĞRETTİ Rahman Sûresinin başlangıç âyetleri şöyl...
Allah dünyayı yaratmadan evvel ne yapıyordu?
3.185
Ankara’dan Mustafa Doğan; “Allah’ın (cc) ezeliyetine inanıyorum. Fakat Cenab-ı Allah insanlığı ve dünyayı yaratmadan evvel ne vardı veya ne yapıyordu? Kâinatın ömrü on beş milyar yıl ise, yirmi milyar...
Hastalıkların mana ve hikmeti
1.507
Karaman’dan okuyucumuz: “Bir hastamız var. Hastalığından dolayı çok üzüntü duyuyor. Teselli etmekte zorlanıyoruz. Hastalık kullara neden verilmiş? Hikmetlerini yazar mısınız?” Öncelikle hastamıza geç...
Orucun hikmetleri
696
Bediüzzaman’a göre Ramazan orucunun hikmetleri nelerdir? Bediüzzaman’a göre: 1) Ramazanda oruç tutmakla insan Allah’ın terbiye edicilik sıfatını tanır. 2) Ramazandaki oruçla tok açın hâlini, ze...
Müspet hareket bir Kur’ân emridir
67
Abdullah Tunç: “Müspet hareket nedir? Müsbet hareket çizgisi nereye dayanıyor?”   Kur’ân Müspet Hareketi Emreder Müspet hareket, fitnenin ayyuka çıktığı ve fesadın çok can yaktığı dönemler...
Yaratmak, Allah’a bir kemal verir mi?
691
Ankara’dan Derya Gündoğdu: “1- Bir padişahın ülkesi olmasa onun padişah olmasının hiçbir anlamı olmaz.Peki, kâinatı yaratmasa idi Allah ne yapardı? Ne mahiyeti olurdu? İlahlığını, cemalini ve kemalini...