Zülfikar Bey: “ İşaratül İcaz 248’de “Benim, beşerin hilkati hakkında bir hikmetim vardır; o hikmetin hatırası için, fesatlarını nazara almam.…” bu ne yüksek bir hikmettir?

İnsanın yaratılışına ayrı bir ehemmiyet veren Cenab-ı Allah, insanın makamının “ahsen-i takvîm” olduğunu ifade eder. Yani kâinatta en yüksek yaratılış insanın yaratılışıdır.

Cenab-ı Hak meleklere, yeryüzünde kudretinin ihtişamını gösteren bir “Halîfe” yaratacağını söyleyince, melekler şaşırıyorlar; yeryüzünde fitne çıkaracak ve kan dökecek kimselerin yaratılmasına bir mana veremediklerini; eğer mes’ele tesbih, tahmîd ve takdîs ise, onu kendilerinin sayısız bir biçimde yaptıklarını ifade ediyorlar.1

Cenab-ı Hak ise hikmeti mûcibince Hazret-i Âdem’i (as) kainatta en güzel biçimde yaratıyor; ona isimleri, ilimleri ve bütün kemâlâtı öğretiyor. Emânet-i Kübrâyı uhdesine veriyor.2 Sonra meleklerin acziyetini, Hazret-i Âdem’in de (as) üstünlüğünü göstermek için 3 Hazret-i Âdem’i (as) bu üstün fıtratıyla meleklere arz ediyor. Melekler Allah’ın takdirine boyun eğdiklerini beyan edince, Cenab-ı Hak melekleri Hz. Âdem’e (as) secdeye dâvet ediyor.4

Ayet ve hadislere top yekûn baktığımızda insanın yükselişinin ve ruhunun çeşitli mertebeler kazanmasının kainata göre değil, ya meleklerle mukâyeseli; ya da doğrudan Allah’ın isimleriyle anlatıldığını görürüz. Meselâ Peygamber Efendimiz (asm) bir hadîslerinde, insanın Rahman ismini tamamıyla gösterir bir tarzda yaratıldığını bildirmiştir.5

İNSAN KÂİNATIN MEYVESİDİR

İnsan kâinattan üstündür. Nitekim kainat bir araçtan ibarettir. Amaç olmadığı gibi, manevi müsabakada kâinatın yeri de yoktur. Dolayısıyla insan mahiyet ve cismâniyet açısından kainatın bir küçük misalini teşkil etmekle beraber; kâinatın meyvesidir ve iman ettiği dakikada, kazandığı mertebeler yönüyle kainatı geçer, geride bırakır.

Bedîüzzaman Hazretlerine göre, Allah’ın bütün isimlerinin cilvesine6 ve nakş-ı azamına7 mazhar olan insan, kâinâtın sultanı gibi bütün kâinâtın duâsını kendi duâsı içine almakta; ve bir umûmî kul ve umûmî vekil makâmında doğrudan, tamamını Cenab-ı Hakk’a arz etmektedir. Namazdaki “İyyâke na’büdü ve İyyâke nesta’ıyn” ifadeleri de bu yüksek vekillik ve “ahsen-i takvim” makamına işaret etmektedir.8 Her iman sahibi insan, namaza durduğu anda kainatın ötesine geçmiş, kâinatı aşmış, bütün varlıkları ve âlemleri arkasına almış; doğrudan Allah’ın huzuruna yükselmiştir.9

Cenab-ı Hak, İslâmiyet’i nasip etmekle insanı ulvî ve nuranî bir külliyete; marifet ve muhabbeti vermekle de insanı her şeyi kuşatan yüksek bir nura çıkarmıştır.10

Netîce îtibariyle insan, ulvî kemâlâtıyla, yüksek fıtratıyla, yüksek istidat ve duygularıyla ve derinliğine sonu olmayan vicdanıyla bütün mevcudatı ve kâinatı kuşatan ve geride bırakan bir kabiliyette yaratılmıştır.11

İnsanın bu yüksek derecesi, fesadını geride bıraktıran yüksek bir hikmettir.

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi, 2/30,31,32
2- Ahzâb Sûresi, 33/72
3- İşârât’ül-İ’câz, s. 258
4- Bakara Sûresi, 2/34
5- Buhârî, İsti’zân, 1
6- Sözler, s. 118, 282
7- Sözler, s. 628
8- Sözler, s. 288
9- Sözler, s. 525
10- Sözler, s. 324
11- İşârât’ül-İ’câz, s. 258, 259


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Ahsen-i takvim sırrı ve ibadet
683
Fatma Hanım: “23. Sözün 5. Nüktesinde ahsen-i takvim sırrı ile ibadet arasında bağlantı kuruluyor. Bu bölümü açar mısınız?” AHSEN-İ TAKVİM SIRRIYirmi Üçüncü Söz’ün Beşinci Nüktesi Fatiha Sûresini...
Allah dünyayı yaratmadan evvel ne yapıyordu?
2.335
Ankara’dan Mustafa Doğan; “Allah’ın (cc) ezeliyetine inanıyorum. Fakat Cenab-ı Allah insanlığı ve dünyayı yaratmadan evvel ne vardı veya ne yapıyordu? Kâinatın ömrü on beş milyar yıl ise, yirmi milyar...
Cehennem azabında tecelli eden adalet
1.156
İstanbul’dan okuyucumuz: “Cehennemde Allah’ın sonsuz azabının hikmeti nedir?”ADALETİN TECELLİSİ Günahlarımıza karşı Allah dilerse affeder; dilerse affetmeyip dünyada, kabirde veya Cehennemde azap...
Azapta tecellî eden adalet
472
İstanbul’dan okuyucumuz: “Cehennemde Allah’ın sonsuz azabının hikmeti nedir?” Günahlarımıza karşı Allah dilerse affeder; dilerse affetmeyip dünyada, kabirde veya Cehennemde azap verir. Dilerse tövbe...
Yaratmak, Allah’a bir kemal verir mi?
630
Ankara’dan Derya Gündoğdu: “1- Bir padişahın ülkesi olmasa onun padişah olmasının hiçbir anlamı olmaz.Peki, kâinatı yaratmasa idi Allah ne yapardı? Ne mahiyeti olurdu? İlahlığını, cemalini ve kemalini...
Allah her şeyden evvel neyi yarattı?
314
Zülfikar Balpetek: “Levlake hadisinin kaynağını bazı hocalar kabul etmiyorlarmış. Bu konuda ne diyeceğiz?”  KÂİNATIN VARLIK SEBEBİLevlake hadisi bir hadis-i kutsîdir. Manası şudur: “Sen ...
Kalp çekirdeği neden ateşle yanması lâzım?
1.549
Ömer Bey: “Mesnevî’de geçen ‘Kalp çekirdeği nura inkılâp edinceye kadar ateşle yanması lâzım…’ cümlesini açıklar mısınız?”İnsan, Kâinat Ağacının ÇekirdeğidirKâinatın çekirdeği, nur-u Muhamme...
Hikmetleriyle Ramazan orucu
509
 İzmir’den okuyucumuz: “Ramazanda oruç tutmanın ne gibi hikmetleri vardır?” Her zaman ibâdet yapmanın en önemli hikmeti emirdir. Yani Allah’ın emretmiş olmasıdır. Gâyesi de Allah’ın rızâsını kazanma...
İnsan yaratılan bir şeyi kopya edebiliyor mu?
1.237
Tahsin Bey: “Kün feyekûn gerçeği ile Allah’ın kâinatı altı günde yaratması meselesi birbiri ile çelişmiyor mu? İnsan yaratılan bir şeyi kopya edebiliyor mu?”İRADE DE, HİKMET DE, EMİR DE ALLAH’A Aİ...
Hastalıkların mana ve hikmeti
1.207
Karaman’dan okuyucumuz: “Bir hastamız var. Hastalığından dolayı çok üzüntü duyuyor. Teselli etmekte zorlanıyoruz. Hastalık kullara neden verilmiş? Hikmetlerini yazar mısınız?” Öncelikle hastamıza geç...