Kaç dil ile şükrederiz?

Mehmet Bey: “Şükür Risalesinde, “Çünkü rızka iştiha ve iştiyak bir nevi şükr-ü fıtridir. Ve telezzüz ve zevk dahi gayr-i şuuri bir şükürdür.” cümlesini açıklar mısınız?”

 

Şükrün tanımı

Şükür, Allah’ın sayısız, sınırsız, hesapsız nimetlerinin gerçek fiyatıdır.

Birinci Söz’e göre iki fiyat daha vardır: Zikir ve Fikir.

Başta Bismillah zikirdir. Sonda Elhamdülillah şükürdür. Ortada, yemek yeme esnasında, lokmaları çiğnedikçe, lezzetlerin tadını aldıkça, yediğimiz şeylerin ne kadar güzel yaratıldıklarını, damağımıza ve zevkimize gayet uygun olduğunu, bunların birer san’at harikası, kudret mu’cizesi ve rahmet hediyesi olduklarını,1 Rabbimizin bizi bildiğinin ve sevdiğinin delilleri bulunduğunu düşünmek fikirdir.2

Böyle güzel bir fikirden sonra yemeğin sonunda işi şükürle bitiriyoruz. Yani yemeğin fiyatını ödeyerek sofradan kalkıyoruz. Bu kavlî şükürdür. Yani dil ile yaptığımız şükürdür. Ve mana itibariyle farz, şekil olarak sünnettir.

Şükrün nevileri

Şükrün nevileri vardır:

1- El ile yapılan şükür: Eli harama uzatmaktan kaçınmak. Eli helâle ve meşrû olana uzatmayı prensip edinmektir.

2- Dil ile yapılan şükür: Dilimizi şükürde kullanmak, küfran ve isyan sözlerinden sakınmak, dili kırıcı, incitici, kınayıcı, hafife alıcı bir üslûptan ve kötü sözden korumak, dile yumuşaklık, tatlılık ve nezaket kazandırmak, dili teşekkür hislerine tercüman kılmak.

3- Kalp ile yapılan şükür: Kalbi kin, nefret, haset, şikak, nifak, husûmet, adavet, düşmanlık hislerinden temizlemek. Boş şeylerin ve dünyanın günahlı ve fani yüzünün sevgisini kalbe koymamak. Kalbi Allah’ın razı olduğu şeylerin, yani bakıyat-ı salihatın,3 yani tespih, zikir, tefekkür, şükür, sabır, tevekkül, kanaat, takva, ibadet, muhabbet, feragat, fedakârlık, tevazu ve cömertlik gibi ahirette faydası olacak, baki olarak elimizde kalacak salih değerlerin sevgisiyle doldurmak.

4- His ve cihazatımızla yaptığımız şükür: Başta iman olmak şartıyla, güzel yaratılan ve lütfedilen şeylerin güzelliklerini, tadını, lezzetini, yapraklarına, tomurcuklarına, meyvelerine konulan ince ve mu’cizevî san’atları gözümüzle, kulağımızla, hislerimizle kavramak, cihazatımızla zevk etmek bir nevi manevî şükürdür.

Açlık hissi bir manevî şükürdür. Çünkü Allah’ın nimetlerine isteği güçlendiriyor. Susuzluk hissi bir manevî şükürdür. Allah’ın emsalsiz değerlerle yarattığı suya iştiyak veriyor. Suyu içerken, damağımıza dilimize dokunup geçerken verdiği serinlik, letafet ve canlılık hissi manevî birer şükürdür. Yiyecek taneciklerini dilimizde evirip çevirirken, dişlerimizle çiğnerken aldığımız lezzet, sevinç, huzur, doygunluk hissi, mutluluk gibi pozitif değerlerin hepsi manevî birer şükür hükmündedir. Çünkü veren Allah’tır. O güzel meyvelerin ve tatlı rızıkların hepsi Allah’ın has bahçesinden ve sonsuz hazinesinden akıyor. Bunu bilmek ve rızıkları bu imanla tatmak manevî birer şükürdür.

Şükürden şirke geçmemeli

İşte Üstad Hazretleri veciz üslûbuyla bu hakikati ifade ediyor:

“Rızka iştiha ve iştiyak, bir nevi şükr-ü fıtrîdir. Ve telezzüz ve zevk dahi gayr-ı şuurî bir şükürdür ki, bütün hayvânatta bu şükür vardır. Yalnız insan, dalâlet ve küfürle o fıtrî şükrün mahiyetini değiştiriyor, şükürden şirke giriyor.” 4

Burada bir uyarı da var: Dalâlet ve küfür içinde olanlar bu manevî şükürden hissedar olamıyorlar. Yani yiyip içerken bunların Allah’ın ikramı olduğunu düşünmemek ve bunları esbaba veya tesadüfe vermek bir şirk halidir. Böyle şirk içinde iken insan elbette manevî şükürlerden hissedar olamıyor.

5- Beden dili ile yapılan şükür: Bedenin helâl rızıklarla doldurulması, haram şeylerden sakındırılması, bedenin ibadette, taatte, faydalı işlerde ve bakiyat-ı salihatta kullanılmasıdır.

6- Hal dili ile yapılan şükür: Halimize ve tavrımıza, istek ve arzularımıza, duygu ve heyecanlarımıza, fiillerimize ve işlerimize, zevkimize ve keyiflerimize, hedefimize ve yarınlarımıza şükrü yerleştirmek, şükrü kendimize hal eylemek, şükrü ahirete yol eylemek, şükür ile halleşmek ve kişiliğimizi şükür ile yoğurmaktır.

7- Mal ile yapılan şükür: Zekât ve sadâka vermek, elindekini başkalarıyla paylaşmaktır.

Cenâb-ı Hak cümlemizi şükredenlerden eylesin. Âmin.

Dipnotlar:
1- Sözler, s. 13.
2- Sözler, s. 16.
3- Şuâlar, s. 210.
4- Mektubat, s. 349.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Haram, günah ve küfür
899
Şanlıurfa’dan Mücahit rumuzlu okuyucumuz: 1-Haramlığı kesin olan içki, zina, fal vs. gibi fiillerle ilgili olarak bir başkası için “İnşaallah içki içersin, fal baktırırsın” dense; diyen kişinin îmânı ...
Şirk-i hafî ne demektir?
1.197
Özgür Tümer: “Şirk-i hafî ne demektir? Örneklerle açıklayabilir misiniz?” Şirk, Allah’a eş ve ortak koşmak demektir. Cahiliye dönemi putperestleri müşriktiler. Yani Allah’ı bildikleri halde putlar...
Bitaraf olan bertarafmı olur?
781
Ergin Boz:"Siyasiler tarafından da dile getirilen “Bitaraf olan bertaraf olur” ifadesi doğru mudur?"   BÎTARAF OLAN BERTARAF MI OLUR? Kılıç kesmez, el keser. Dervişin fikri ne ise zikri od...
Günahlarını düşünmüyorsan neticesinden feryad et!
1.693
Gürkan Özsoy: Âyetlerde geçen “Allah şirki asla affetmez...” hükmü ahirete yönelik bir hüküm müdür? Yani şirk üzerine ölenin kurtuluşu yoktur manasına mı gelir? Bu dünyada bir Müslüman şirke düşse, am...
Şükür ve zekât
550
Remzi Bey: “Zekât emrinin yeterince dinlenmediğini ve anlaşılmadığını görüyoruz. Malın şükrü nasıl yapılır? Bir servet sahibi mal varlığından dolayı mahşer sualinden nasıl kurtulur?” Malın şükrü, mal...
Hastalığı hafifletmenin yolu
336
İstanbul’dan Hamdi Gocek: 1) “Sizden hiç kimse, maruz kaldığı bir zarar sebebiyle, ölümü temenni etmesin. Mutlaka onu yapmak mecburiyeti hissederse, bari şöyle söylesin: ‘Rabbim! Hakkımda hayat hayırl...
İman, amel ve tevhit kelimeleri
834
Antalya’dan Ahmet İleri: “1- Allah için namaz kılıp oruç tutup sonra, cehaletten dolayı şirk sözü söyleyip şirk eylemi yapan insanların itikat açısından durumları nedir? 2- Allah’a ibadet ettiği hal...
İman tazelemenin önemi
712
S. Bilen: “İman kalpten nasıl gider? İman tazelemenin önemi nedir?”   Allah’a kalpten intisap ve bağlılıktan ibarettir iman. Bizi Yaradan’ımıza bağlayan en güçlü bağdır. Küfür, inkâr veya ...
Kur´ân´ı anlayarak okumak
571
İzmir/Bornova’dan Hüseyin AKGÖL: “Sevabına Kur’ân okumak ne demektir? Anlamını idrak etmeyerek okuduğumuz bir sûreden hiçbir şey anlamıyoruz. Bunun da sevap olduğu söyleniyor. Anlamını kavramadan okus...
Musibetler ve kader inancı
802
Fatih Bey: “Hastalıkları, doğuştan sakatlıkları kader açısından değerlendirir misiniz?” Hastalıkların, doğuştan getirilen sakatlıkların, sonradan meydana gelen özürlerin ve muhtelif yaratılış e...
Ceninin zikir dili
533
Serkan Bey: “‘Anne karnındaki çocuğun hâlini Allah’tan başka kimse bilmez’ âyetinin hikmetini açıklar mısınız? ‘Bilim şimdi çocuğun cinsiyetini biliyor’ diyorlar.” İnsanın bilgisi sınırlıdır. Gaybı,...
Başkasından medet istemek hatadır
718
Mehmet Honça: “Çalıştığım yerde Menzil grubundan arkadaşlar vardı. Onlar beni zikir meclislerine götürdüler. Ben de sırf zikir meclisi olduğu için meraktan gittim. Şeyh de bana hatme görevi verdi. Oys...
Her şey için Allah’a şükür borçluyuz
2.023
Salih Bey: “Orucun şükre bakan yönü nedir?” Biz her şey için Yüce Allah’a karşı şükür borçluyuz. Öyle ki, her isteğimiz karşılanıyor. Her ihtiyacımız görülüyor. Her derdimiz derman buluyor. Her duâ...
Gayretullah’a dokunmadan
350
Bir Cezaevinden A. K. rumuzlu okuyucumuz: 1- İşrak namazı nedir? Vakti ne zamandır? Fazileti nedir? 2- Evvabin namazının fazileti nedir? Altı rekâta sünnet dâhil midir? 3- Namazda âyetten başka bir ây...
Ramazan orucu ve şükür
997
Ramazan orucu ile şükür arasında nasıl bir ilişki vardır? İnsan, nimetin kıymetini yokluğunda daha iyi kavrar. Mübârek Ramazanın orucu ile Allah’ın nimetlerinden kısmen, yani belirli bir süre el ...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir