İnsanın kaç türlü ibadeti vardır?

Fatmanur Hanım: “23. Söz’deki 5. Nükteyi açıklar mısınız? İnsanın kaç türlü ibadeti vardır?”

 

AHSEN-İ TAKVİMDE YARATILMAK

İnsan, diğer mahlûkata nispetle en güzel şekilde yaratılmıştır. Çünkü insan kâinata takvim olacak bir sırda yaratılmıştır. Yani kâinatın takvimi, hareket zamanı ve plânı, yol haritası, gidiş güzergâhı insana göre tanzim edilmiştir.

Yirmi Üçüncü Söz’ün Beşinci Nüktesi Fatiha Sûresi’nin plânıyla ahsen-i takvim sırrını açıklıyor.

Ahsen-i takvim sırrını Kur’ân şöyle bildiriyor: “Muhakkak ki, Biz insanı ahsen-i takvimde yarattık. Sonra da onu esfel-i safiline döndürdük. Ancak, iman edip salih amel işleyenler başka. Onlar için tükenmeyen bir mükâfat vardır.”1

Ahsen-i takvim sırrı, insanın yaratılmışların en güzeli olarak yaratılmasıdır.

Yaratıldığı güzelliğe göre sorumluluğunu bilmeyen insan ise yaratılmışların en aşağısına, Kur’ân’ın diliyle esfel-i safiline düşmektedir.

İman edip salih amel işleyenler ahsen-i takvim sırrını koruyanlardır. Bunların ulaşacakları mükâfatta kesinti yoktur; devamlılık vardır.

İNSANIN İKİ TÜRLÜ İBADETİ VARDIR

Bediüzzaman’ın ifadesiyle dünyaya bir memur ve misafir olarak gönderilen insan ahsen-i takvim sırrını taşıması dolayısıyla, çok ehemmiyetli istidatlarla yaratılmış, istidatlarına göre kendisine çok ehemmiyetli vazifeler verilmiştir.2

İnsan bu vazifesini iki türlü yapmaktadır:

1- Gaibane bir ibadet ve tefekkürle.

2- Hazırane bir ibadet ve duâ ile.

Namazda okumak vacip olan Fatiha Sûresi insanın bu iki türlü ibadetini ifade ediyor.

Beşinci Nükte ise bu çerçevede Fatiha Sûresi’ni tefsir ediyor.

İKİ BÖLÜMLÜ SÛRE

Fatiha Sûresi insanın ibadetini iki bölümde ele alıyor:

Birinci bölüm: İnsanın gaibane ibadetini ve tefekkürünü zikrediyor.

Bu bölüm şudur: “Bismillâhirrahmânirrahîm. Elhamdulillahi Rabbi’l-alemîn. Er Rahmani’r-Rahîm. Maliki yevmiddîn.”

Mânâsı: “Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla. Hamd, âlemlerin Rabbi, Rahmân ve Rahîm olup, ceza gününün Mâlik’i olan Allah’a mahsustur.”3

Buradaki dört âyette, Rahman, Rahim, âlemlerin Rabbi ve ceza gününün Maliki sıfatlarıyla Allah’ı gaibane zikir vardır. Yani mü’min namazında önce Allah’ı gaibane zikrediyor.

Kulun İlâhî saltanata hayranlığı, teslimiyeti, itaati, nezareti, dellâllığı, onda saltanat sahibinin huzuruna çıkmaya bir şevk ve kuvvetli bir istek uyandırıyor. Kul bu büyük saltanatın Sahibi ile muhatap olmak, ona çok daha yakından, bütün samimiyeti ile ve bütün yalvarışı ile hitap etmek istiyor.

İkinci Bölüm: Bu andan itibaren kul artık hitap ve huzur makamındadır. Fatiha Sûresi bu ikinci bölümde kulu hazırane hitap makamına yükseltiyor; kulun duâsını ve ibadetini kulun ağzından veriyor.

“İyyake na’büdü ve iyyake nestaîn. İhdina’s-sırata’l-mustakîm. Sıratallezine en’amte aleyhim ğayri’l-mağdubi aleyhim ve laddâllîn.”4

Mânâsı: “(Allahım!) Yalnız sana ibadet ederiz ve yalnız senden yardım dileriz. Bizi doğru yola, kendilerine nimet verdiklerinin yoluna ilet; gazaba uğrayanlarınkine ve dalâlete girenlerinkine değil.”

Bediüzzaman, bu ikinci bölümünde kulun hitap makamında eserden müessire geçtiğini zikrediyor. Bu makamda kul san’atının mu’cizeleriyle kendini tanıttırmak isteyen Sani-i Zülcelâl’i iman ve marifet ile tanıyor, muhabbetini yalnız O’na tahsis ediyor, yalnız O’nu seviyor, ibadetini yalnız O’na yapıyor, kendini O’na sevdiriyor; fiiliyle, haliyle, sözüyle ve bütün duygularıyla yalnız O’na şükrediyor ve yalnız O’na hamd ediyor. Hayret ve muhabbetle yalnız O’na secde ediyor, tazim ve sena içinde bütün ihtiyaçlarını yalnız Rabbinden istiyor. Yalnız O’na şehadet ediyor.

Kul ahsen-i takvim sırrında yaratıldığını böylece gösteriyor.

Beşinci Nükte kulun ahsen-i takvim sırrını bir namaz letafetinde zihinlere nakşediyor.

GÜNÜN DUÂSI

Ya Rab! Ya Hadi! Ya Raşîd! Ya Kuddus!

İbadetimizi yalnız Sana, istianemizi yalnız Sana kıl! Bizi hidayet üzere kıl, hidayet üzere yaşat, hidayet üzere öldür! Müslüman’a azap etme, gazap etme! Müslüman’ı Müslüman’a düşman etme! Müslüman’ın imtihanını zor eyleme! İslâm’a ve Müslümanlara yardım et! Âmin.

Dipnotlar:
1- Tin Sûresi: 4, 5, 6.
2- Sözler, s. 526.
3- Fatiha Sûresi: 1-4.
4- Fatiha Sûresi: 5-7.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Fatiha suresi ve cemaatle namaz
957
Cemil Bey: “Fatiha Suresindeki nabüdü nunundan cemaatle namaz için nasıl bir fazilet ve emir çıkar?” NA’BÜDÜ NUN’UNDAN CEMAAT EMRİ Fatiha Suresi cemaatle namazı emrediyor. Bu suredeki ‘Na’büdü...
Ramazan orucu için niyet nasıl yapılır?
8.862
Ramazan orucu için niyet nasıl yapılır? Niyet, o ibâdeti veya ameli ne için yaptığımızın kalbimizdeki “îzâhıdır”. Meselâ perhiz yapmak için aç kalırsak, perhiz yapmış oluruz. Niyetimizdeki ne ise...
Kurban bayramdaki sünnetler
5.803
Almanya/Köln’den Abdullah Efe: “Bayram günlerinde sünnete uygun olarak neler yapmamız gerekir?” Kurban Bayramını idrâk ediyoruz. Bizi bu bayrama eriştiren Rabbimize sonsuz hamd ü senâ olsun. ...
Ramazanda oruç tutmanın ne gibi hikmetleri vardır?
1.460
İzmir’den okuyucumuz: “Ramazanda oruç tutmanın ne gibi hikmetleri vardır?” ORUCUN EN ÖNEMLİ HİKMETİ ‘EMİR’DİR Her zaman ibâdet yapmanın en önemli hikmeti emirdir. Yani Allah’ın emretmiş olmasıdır....
Ramazan orucunun kazası nasıl yapılır?
18.126
Abdurrahim Bey: “Orucun kazası hangi hallerde, nasıl ve ne zaman yapılır?” İçinde bulunduğumuz dönüşsüz yolculukta günahlarımız, ihmallerimiz, unutkanlıklarımız, mazeretlerimiz ve hastalıklarımız d...
Temettü haccında kesmek vacip olan kurbanı nerede kesmek vac...
4.237
Arabistan/Taif’ten Tahiri Türkyılmaz: “Temettü haccında kesmek vacip olan kurbanı nerede kesmek vaciptir? Memlekette de kesilebilir mi? Eğer Mekke sınırları içinde kesilmemiş, memlekette kesilmişse ne...
Kalp namazda, hayâl gezide
1.003
Şan rumuzlu okuyucumuz: “Ben Cuma namazlarına gittiğimde câmideyken aklıma kötü şeyler geliyor. Ama hep engellemek istiyorum. Yine de geliyor. Kendimi sıkıyorum. Unutuyorum. Sonra bu defa namazda gel...
Amelimizin sıhhati için dört mezhebin önemi
2.258
Z. K. Rumuzlu okuyucumuz: “Mezhepleri inkâr edenin durumu nedir? İbadetleri kendi başına yapsa ibadet görevini yerine getirmiş olur mu?”   Kur’ân, ortaya bir temel ve ana şablon koymuş; bu...
Aklın ve sevginin tezahürü imandır
950
Semih Kodarlak: “1- Kur’ân’ın birçok Âyetinde düşünmemiz istenirken, somut delil gösterilmeden iman kavramından söz edilmesinin hikmeti nedir? 2- Yaratıcı’nın ibadet istemesinin hikmeti nedir? S...
Namazdan sonraki tesbihleri neden 33’er defa çekiyoruz?
2.805
Emre Bey: “Namazdan sonraki tesbihleri neden 33’er defa çekiyoruz? Ne hikmeti var?” TESBİHAT, NAMAZIN ÇEKİRDEĞİDİR Namazın ardından 33 defa çektiğimiz tesbih, yani “Sübhânallah”lar, 33 defa çekti...
Rahmet gazaba hâkimdir
962
 Hasan Bey: “Eğer Rabbimiz bizleri ibadet etmemiz için yaratmışsa neden ruhumuzu günaha girmeye sevk ettiren donanımlarla donatmıştır? Günah işliyor diye, gaflette diye insanların çoğunun yarısından f...
Ramazan´da günah işlemek
10.108
Mustafa Deniz: “Ramazan kutsal bir aydır. Lâkin oruç tutmayan şahıslar nasıl olsa oruçlu değiliz diye Ramazanda büyük günah işleseler, işledikleri günah mı Ramazana saygısızlıktır, yoksa oruç tutmamal...
İnsülin orucu bozar mı?
2.198
İskenderun’dan Mehmet Özyurt: “İnsülin orucu bozar mı?” Vücuda zerk edilen şeylerin orucu bozup bozmaması meselesinde ulema ihtilâf etmiştir. Şüphesiz ihtilafta rahmet vardır. Dinin genişliğini ...
Günahların bağışlandığı ay geliyor
709
 Abdullah Bey: “Peygamber Efendimiz (asm), “Kim Ramazan ayını Allah’tan sevap umarak tutarsa geçmiş günahları af olur” buyuruyor. Bu müjdeyi nasıl anlamalıyız?” Bir rahmet ve mağfiret ayının daha ...
Orucumuz ve şükür borcumuz
650
Salih Bey: “Orucun şükre bakan yönü nelerdir?” Biz her şey için Yüce Allah’a karşı şükür borçluyuz. Öyle ki, her isteğimiz karşılanıyor. Her ihtiyacımız görülüyor. Her derdimiz derman buluyor. Her...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir