Hurmet-i musahara ve evlilik engelleri

Bursa’dan okuyucumuz: “Hurmet-i musahara meselesini açıklar mısınız?”

Hurmet, evlenme haramlığı demektir.
“Mahrem” sözcüğü, evlenme haramlığı kapsamındaki kişileri ifade ediyor.

Bediüzzaman’ın ifadesiyle: “Mahremlerin simaları, karabet ve mahremiyet cihetindeki şefkat ve muhabbet-i meşrûayı ihsas ettiği cihetle, nefsî, şehvanî temâyülâtı kırar.”  1

“Namahrem” de, mahrem olmayanlar, yani kendisiyle evlenilmesi haram olmayanlar demektir.
Hurmet-i musahara, evlilik bağı ile oluşan evlenme haramlığı demektir.
Evlenme haramlığının sınırlarını Kur’ân şöyle çiziyor:

“Size şunlarla evlenmek haram kılındı: Analarınız, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, erkek kardeş kızları, kız kardeş kızları, sizi emziren sütanneleriniz, süt kız kardeşleriniz, zevcelerinizin anneleri, kendileriyle zifafa girdiğiniz zevcelerinizden olup evlerinizde bulunan üvey kızlarınız,—eğer anneleri ile zifafa girmemişseniz onlarla evlenmenizde size bir günah yoktur—öz oğullarınızın eşleri, iki kız kardeşi (nikâh altında) bir araya getirmeniz. Ancak geçenler (önceden yapılan bu tür evlilikler) başka. Şüphesiz Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.”  2

Bu âyette üç çeşit evlenme engeli söz konusu edilmiştir:

Kan hısımlığı, evlilik hısımlığı ve süt hısımlığı.

I) Kan hısımlığı: Bir erkeğe kan bağı dolayısıyla dört grup kadın haramdır:
1- Annesi, annesinin annesi ve yukarıya doğru bütün nineler.
2- Kızı, kızının kızı ve aşağıya doğru bütün kız torunlar.
3- Ana baba bir, ana bir veya baba bir kız kardeşi, kız ve erkek kardeş kızları.
4- Halalar ve teyzeler, büyük halalar ve büyük teyzeler ve yukarısı.

OKU:   Günahların bedeli

II) Evlilik hısımlığı: Evlilik yoluyla meydana gelen hısımlıktır. Evlilik yoluyla birliktelik sağlandıktan sonra, artık boşanma veya ölüm olsa bile evlilik hısımlığı bitmez. Evlilik hısımlığının meydana getirdiği evlenme engeli dört çeşittir:

1- Üvey kızlar: Kadının önceki kocasından olma kızı ile yeni kocası arasında ebediyen evlenme engeli vardır.

2- Kayınvalideler. Erkek için, eşinin annesi; kadın için de eşinin babası kendisine ebediyen haramdır.

3- Üvey anne ve nineler. Kur’ân, “babalarınızın evlendiği kadınlarla evlenmeyin.” 3 âyetiyle bunu yasaklıyor. Bu sebeple erkeğe üvey annesi haram olduğu gibi, üvey annesinin annesi ve yukarıya doğru bütün nineler de haramdır.

4- Gelinler. Erkek, oğlunun veya torunlarının eşleri ile, ebediyen-–boşanma veya ölümle gelin dul kalsa bile—evlenemez. Bu hükmü de yukarıdaki âyetten anlıyoruz.

III) Süt hısımlığı: Bir kadın, iki yaşına kadar emzirdiği çocuğun sütannesidir. Emzirmekle süt hısımlığı doğmuştur.
Süt hısımlığı tıpkı kan hısımlığı gibidir. Yani kişi, sütannesi ile evlenemeyeceği gibi, sütbabası, sütkardeşleri, süt yeğenleri, süt amcaları, süt dayıları, süt halaları ve süt teyzeleriyle de evlenemez.

Hurmet-i Musahara, evlilik yoluyla meydana gelen ebedî evlenme engeli demektir. Yukarıda geçtiği gibi, evlenme hısımlığının doğurduğu engelleri ihtiva eder.

Dipnotlar:

1- Lem’alar, s. 199.
2- Nisa Sûresi: 23.
3- Nisa Sûresi: 22.

Benzer konuda makaleler:

OKU:   Dul bir kız ile erkek kardeşi ayni evde kalabilirlermi ?

image_pdfimage_print
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir