Cemil Bey: “Fatiha Suresindeki nabüdü nunundan cemaatle namaz için nasıl bir fazilet ve emir çıkar?”

NA’BÜDÜ NUN’UNDAN CEMAAT EMRİ

Fatiha Suresi cemaatle namazı emrediyor. Bu suredeki ‘Na’büdü Nun’undan hareketle cemaatle ibadetin daha efdal olduğunu vurgulayan1 Bediüzzaman, haccın âmi de olsa her bir mü’mine külli mertebe ve velayet kazandıran bir ibadet olduğunu, bu sırrın cemaatle kılınan namazda da bulunduğunu ifade ediyor.2 Bediüzzaman baskı altında cemaatle namaz kılamadığı zamanlar için hayıflanıyor ve buna sebep olanları Allah’a havale ediyor.3

Bediüzzaman bir müşahedesini şöyle anlatıyor:

“Gördüm ki, namaz kıldığım o Bayezid Camiindeki cemaatle iştirakimi ve her biri benim bir nevi şefaatçim hükmüne ve kıraatimde izhar ettiğim hükümlere ve dâvâlara birer şahit ve birer müeyyid gördüm. Nakıs ubudiyetimi, o cemaatin büyük ve kesretli ibâdâtı içinde dergâh-ı İlâhiyeye takdime cesaret geldi.”4

Bu izahın devamında bir perde daha açıldığını, bu perdede İstanbul’un bütün mescitlerinin birbirine bağlandığını, koca İstanbul’un Bayezıd Camii hükmüne geçtiğini ve birden koca İstanbul mescitlerinde namaz kılanların dualarına da mazhaiyet hissettiğini, ardından yeryüzünün bütün mescitlerini Kâbe-i Mükerreme etrafında dairevi saflar halinde gördüğünü ifade eden Bediüzzaman, “Elhamdülillahi Rabbi’l-Âlemin dedim. Benim bu kadar şefaatçilerim var. Benim namazda söylediğim her bir sözü aynen söylüyorlar, tasdik ediyorlar.” Diyor.

ÜÇ BÜYÜK CEMAATİN BÜYÜK HAVUZU

Bu perdenin ardından Bediüzzaman, bir müşahedeye daha yer veriyor ve namaz cemaatinin üç daireye ayrıldığını görüyor:

1- Yeryüzünde Kâbe-i Muazzamayı kıble yaparak namaz kılanların oluşturduğu büyük cemaat.

2- Bütün kâinatın, bütün mevcudatın yekvücut cemaat oluşturduğu salat-ı kübra ve tesbihat-ı uzma. Öyle ki, her taife kendine mahsus dilleriyle salâvat ve tesbihat ile, ezkâr ve evrad ile meşgul bir muazzam cemaatin üyesidir.

3- Görünürde küçük, hakikat ve vazife itibariyle büyük bir küçük âlem ki, namaz kılan her bir ferdin vücudunun zerreleri ve ruhunun latifeleri hayret verici bir cemaat oluşturarak, ibadet ve şükür vazifesiyle meşguldürler.

Bu durumda namazda ister imam, ister cemaat olalım, Fatiha suresinde “İyyake na’büdü ve iyyake nestain” ayetini okuduğumuzda, bu ayette bulunan “nun” zamiri ile, yani “biz” zamiri ile kademe kademe her üç cemaati de kastetmiş oluyoruz.5

Ki cemaatle namaz kılan birisi her üç cemaatin ihtiva ettiği devasa havuzun toplam sevabına ve feyzine mazhar olmaktadır. Bu feyzin büyüklüğünü ve sevabın çokluğunu, insan havsalası ölçüp tartamıyor.

RUHSAT YOK MU?

Peki, bazı mücbir durumlarda namazı tek başına kılmaya ruhsat yok mu?

Var elbette. Fakat mücbir durum oluşmadan, yani cemaat olmamıza veya cemaate katılmamıza engel bir durum yokken tek başına kılmaya cevaz vermemeliyiz.

Zor durumlarda ruhsata işaret eden iki rivayet:

*İbnu Abbâs (ra) anlatıyor: “Resûlullah (asm) buyurdular ki: “Kim, müezzini işitir ve kendini engelleyen bir özrü olmadığı halde cemaate katılmazsa, kıldığı namaz kâmil bir sevapla kabul edilmez.”

Denildi ki:

“Ey Allah’ın Resulü! Meşru özür nedir?”

Peygamber Efendimiz (asm)

“Korku veya hastalıktır!” buyurdu.”6

*İbnu Ömer (ra) anlatıyor: “Resûlullah (asm) seferde, soğuk veya yağmurlu gecelerde müezzine şöyle demesini de emrederdi: “Dikkat! Namazlarınızı bulunduğunuz yerlerde kılınız!”7

Dipnotlar:
1- Muhakemat, s. 51
2- Sözler, s. 183
3- Mektubat, s. 67; Şualar, s. 401; Tarihçe-i Hayat, s. 237
4- Mektubat, 1994, s. 382; 2007, s. 668; Mesnevi-i Nuriye, s. 63
5- Mektubat, 2007, s. 669; Sikke-i Taddik-i Gaybi, s. 227
6- Ebû Dâvud, Salât 47 (551)
7- Buhârî, Ezân 18, 40; Müslim, Misâfirîn 22, (697); Muvatta, Salât 10, (1, 73); Ebû Dâvud, Salât 214, (1060-1064); Nesâi, Ezân 17, (2, 15)


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Namaz konusunda zorlanmak
1.578
Tuncay Aksaç: “Eşim namaza niyetlenirken çok zorlanıyor, çok istemesine rağmen namazını çok zaman kılamıyor. Kur’ân okurken sıkıntı yaşıyor.”Başta kendimiz olmak üzere, aile efradımızın ve ço...
Kazaya kalmış namazların affı mümkünmü?
2.082
İzmir Çamdibi’nden Muzaffer Kılınç: “Ramazan ayı boyunca bir mesaj dolaştı: Ramazanın son Cuma namazından ikindi vaktine kadar olan zaman içerisinde kazaya kalan namazların affı için 4 rekât ikindinin...
Cemaat namazını tamamlama
759
Mevlüt Bey: “Vakit namazlarında farzlarda imama sonradan yetişen namazını nasıl tamamlar? Tüm vakitlere ve rek’atlere göre tarif eder misiniz? Meselâ, öğle namazı 2., 3. ve 4. rek’atlerde namaza yetiş...
Ulu’l-Azm Peygamberlerin duâda birleşmeleri
1.540
“Kahraman” rumuzlu okuyucumuz: “Namazın farz kılınışı esnasında Mi’raçta Hazret-i Musa (as) ile Hazret-i Muhammed’in (asm) hep rica içinde olmaları ve Allah’ın bu ricaları dikkate alarak namazı beş va...
Fatiha Sûresinin faziletleri
902
Halim Bey: “Peygamber Efendimizin (asm) Fatiha Sûresi hakkında bildirdiği müjdelerden haber verir misiniz? Fatiha Sûresinin faziletleri nelerdir?”Peygamber Efendimiz (asm), Fatiha Sûresi ile ilgil...
Eşler arasında istişare
3.307
İzmir’den bayan okuyucumuz: “Ailede istişarenin önemi üzerinde durur musunuz? Baba karar verirken anneye danışması gerekmez mi? Babanın veya annenin bağımsız karar almaları mı faziletlidir, yoksa birb...
Kutuplarda namaz vakti
1.529
Hollanda/Rotterdam’dan Fatih Yeşiltepe: “ Hollanda’da Mayıs-Temmuz ayları arasında yatsı namazı vakti girmiyor. Akşam namazının vakti çıkar çıkmaz şafak söküyor. Yatsı namazının vakti girmeden sabah n...
Ahiret kazancında ortaklık
919
Recep Albayrak: “İhlâs Risalesi’nde geçen iştirâk-i a’mâl-i uhrevî hakikati ve bu hakikat için verilen ‘iştirak-i emvâl’ örneğinde zararlardan bahsediliyor. Burayı açar mısınız?”İŞTİRÂK-İ AMÂL BER...
Namazda telefon çalarsa…
880
Salih Sütçüoğlu: “Teravihte cemaatte iken telefon çalarsa, namazdan çıkıp, telefona cevap verebilir miyiz? Sonra tekrar cemaate uysak olur mu?” Telefonlarımız şimdi müzik setinden farksız. Bu sebep...
Namazda takke kullanmak
1.754
Mehmet Bey: “Takkesiz namazın daha makbul olduğu söyleniyor. Doğru mudur?”Muhammed İbnu  Rükane, babasından (ra) naklediyor: “Resulullah (asm) buyurdular ki: “Bizimle müşrikler arasındaki fark, ka...