Cemil Bey: “Fatiha Suresindeki nabüdü nunundan cemaatle namaz için nasıl bir fazilet ve emir çıkar?”

NA’BÜDÜ NUN’UNDAN CEMAAT EMRİ

Fatiha Suresi cemaatle namazı emrediyor. Bu suredeki ‘Na’büdü Nun’undan hareketle cemaatle ibadetin daha efdal olduğunu vurgulayan1 Bediüzzaman, haccın âmi de olsa her bir mü’mine külli mertebe ve velayet kazandıran bir ibadet olduğunu, bu sırrın cemaatle kılınan namazda da bulunduğunu ifade ediyor.2 Bediüzzaman baskı altında cemaatle namaz kılamadığı zamanlar için hayıflanıyor ve buna sebep olanları Allah’a havale ediyor.3

Bediüzzaman bir müşahedesini şöyle anlatıyor:

“Gördüm ki, namaz kıldığım o Bayezid Camiindeki cemaatle iştirakimi ve her biri benim bir nevi şefaatçim hükmüne ve kıraatimde izhar ettiğim hükümlere ve dâvâlara birer şahit ve birer müeyyid gördüm. Nakıs ubudiyetimi, o cemaatin büyük ve kesretli ibâdâtı içinde dergâh-ı İlâhiyeye takdime cesaret geldi.”4

Bu izahın devamında bir perde daha açıldığını, bu perdede İstanbul’un bütün mescitlerinin birbirine bağlandığını, koca İstanbul’un Bayezıd Camii hükmüne geçtiğini ve birden koca İstanbul mescitlerinde namaz kılanların dualarına da mazhaiyet hissettiğini, ardından yeryüzünün bütün mescitlerini Kâbe-i Mükerreme etrafında dairevi saflar halinde gördüğünü ifade eden Bediüzzaman, “Elhamdülillahi Rabbi’l-Âlemin dedim. Benim bu kadar şefaatçilerim var. Benim namazda söylediğim her bir sözü aynen söylüyorlar, tasdik ediyorlar.” Diyor.

ÜÇ BÜYÜK CEMAATİN BÜYÜK HAVUZU

Bu perdenin ardından Bediüzzaman, bir müşahedeye daha yer veriyor ve namaz cemaatinin üç daireye ayrıldığını görüyor:

1- Yeryüzünde Kâbe-i Muazzamayı kıble yaparak namaz kılanların oluşturduğu büyük cemaat.

2- Bütün kâinatın, bütün mevcudatın yekvücut cemaat oluşturduğu salat-ı kübra ve tesbihat-ı uzma. Öyle ki, her taife kendine mahsus dilleriyle salâvat ve tesbihat ile, ezkâr ve evrad ile meşgul bir muazzam cemaatin üyesidir.

3- Görünürde küçük, hakikat ve vazife itibariyle büyük bir küçük âlem ki, namaz kılan her bir ferdin vücudunun zerreleri ve ruhunun latifeleri hayret verici bir cemaat oluşturarak, ibadet ve şükür vazifesiyle meşguldürler.

Bu durumda namazda ister imam, ister cemaat olalım, Fatiha suresinde “İyyake na’büdü ve iyyake nestain” ayetini okuduğumuzda, bu ayette bulunan “nun” zamiri ile, yani “biz” zamiri ile kademe kademe her üç cemaati de kastetmiş oluyoruz.5

Ki cemaatle namaz kılan birisi her üç cemaatin ihtiva ettiği devasa havuzun toplam sevabına ve feyzine mazhar olmaktadır. Bu feyzin büyüklüğünü ve sevabın çokluğunu, insan havsalası ölçüp tartamıyor.

RUHSAT YOK MU?

Peki, bazı mücbir durumlarda namazı tek başına kılmaya ruhsat yok mu?

Var elbette. Fakat mücbir durum oluşmadan, yani cemaat olmamıza veya cemaate katılmamıza engel bir durum yokken tek başına kılmaya cevaz vermemeliyiz.

Zor durumlarda ruhsata işaret eden iki rivayet:

*İbnu Abbâs (ra) anlatıyor: “Resûlullah (asm) buyurdular ki: “Kim, müezzini işitir ve kendini engelleyen bir özrü olmadığı halde cemaate katılmazsa, kıldığı namaz kâmil bir sevapla kabul edilmez.”

Denildi ki:

“Ey Allah’ın Resulü! Meşru özür nedir?”

Peygamber Efendimiz (asm)

“Korku veya hastalıktır!” buyurdu.”6

*İbnu Ömer (ra) anlatıyor: “Resûlullah (asm) seferde, soğuk veya yağmurlu gecelerde müezzine şöyle demesini de emrederdi: “Dikkat! Namazlarınızı bulunduğunuz yerlerde kılınız!”7

Dipnotlar:
1- Muhakemat, s. 51
2- Sözler, s. 183
3- Mektubat, s. 67; Şualar, s. 401; Tarihçe-i Hayat, s. 237
4- Mektubat, 1994, s. 382; 2007, s. 668; Mesnevi-i Nuriye, s. 63
5- Mektubat, 2007, s. 669; Sikke-i Taddik-i Gaybi, s. 227
6- Ebû Dâvud, Salât 47 (551)
7- Buhârî, Ezân 18, 40; Müslim, Misâfirîn 22, (697); Muvatta, Salât 10, (1, 73); Ebû Dâvud, Salât 214, (1060-1064); Nesâi, Ezân 17, (2, 15)


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Tahiyyât duâsı ve fazîleti
12.341
Zonguldak/Kilimli’den Hasan Birben: “Altıncı Şuâ’da namazda okunan tahiyyat duâsında ‘El-Mübârekâtü’ ilâvesi var ve okunuş sıralaması bazı ilmihal kitaplarındaki ile aynı değil. Biz Altıncı Şuâ’daki g...
Kıskançlık nedir,ne değildir?
5.114
“Kıskançlık nedir? Ne değildir? Fazîlet midir? Kötü huy mudur? Eşler arasında kıskançlık olmalı mı, olmamalı mı? Hanımın beyini, beyin de hanımını kıskanması fazîlet midir, mutsuzluk sebebi midir? Bir...
Namazda esnemek
2.001
Ali Yavuz:“Esnemek ile ilgili bilgi verebilir misiniz? Namazdayken şeytanın vesvese vermek için bizi esnettiği söyleniyor. Peki, ‘Kur’ân okunan yere şeytan giremez’ sözü doğru değil mi? Bu konuda bizi...
Şafiîlere göre sünnet namazlar
44.296
Bursa’dan bayan okuyucumuz: “Şafiî Mezhebine göre namazlarda sünnetleri nasıl ve kaç rekât kılmamız gerekir?”Şafiî mezhebine göre farz ve sünnet namazların rekât dağılımı şöyledir: a) Beş vakit f...
Mescidde namaz
835
Kıbrıs’tan Hamit Sedef: "İkindi ve akşam saatleri arasında câmiye girince mescit namazı kılınır mı?" İkindi namazını kıldıktan sonra gün batımına kadar geçen süre içerisinde her hangi bir nâfile nama...
Dilek kabul olsun diye…
825
Oya Görmüş: “Dileğim olursa iki rekât fazladan namaz kılacağım diye duâ etmiştim. Dileğim oldu. Fakat 2 rekât namazı her zaman kılamıyorum. Yerine ne yapmam lâzım?”Allah yapamayacağımızı bize e...
İkinici defa kılınan namazın hükmü
195
Kocaeli Derince’den Muhsin Bey: Farz namazını tek kılan bir kimse daha sonra aynı namaz için bir cemaate imam olabilir mi? Tek kıldığı mı yoksa cemaate kıldırdığı namaz mı nafile olur? Cemaate kıldırd...
Sabah Namazına Kalkmak İçin
517
Esenler’den Recep Bey: “Sabah namazlarına bir türlü kalkamıyorum. Ne yaptımsa olmuyor. Ne yapayım?” Yozgat’tan Fatih Filiz: “1- Ben sabah namazına kalkmak istiyorum, ama kalkamıyorum. Ne yapmam gerek...
Tahiyyetü´l-mescid namazı Hakkında
2.667
Abdülmecit Bey: “Tahiyyetü’l-mescid namazı nedir? Her vakit kılınabilir mi?” Bir camiye veya mescide ilk defa giren kimsenin kılması sünnet olan iki rekâtlık bir namazdır. Hükmü sünnettir. Bu namaz, ...
Kutuplarda namaz vakti
1.574
Hollanda/Rotterdam’dan Fatih Yeşiltepe: “ Hollanda’da Mayıs-Temmuz ayları arasında yatsı namazı vakti girmiyor. Akşam namazının vakti çıkar çıkmaz şafak söküyor. Yatsı namazının vakti girmeden sabah n...