Kırşehir’den Hikmet Altan: “Hiç ölmeyecekmiş gibi dünyaya, yarın ölecekmiş gibi ahirete çalışmayı emreden ve hadis diye bilinen söz gerçekten hadis midir? Hadis ise nasıl yorumlayabiliriz?”

DÜNYA- AHİRET DENGESİ AÇISINDAN

Bu sözün birinci kısmında hep bir İsrailiyat kokusu algılanır. Çünkü ‘hiç ölmeyecekmiş gibi dünyaya çalışma’ söyleminde bir mübalâğa var gibidir.

Aynı sözün ikinci kısmında ise bir sıkıntı yoktur. Yarın ölecekmiş gibi ahirete çalışmayı, yani ölümü hiç gündemden çıkarmamayı dinimiz emrediyor.

Bu sözü düzgün bir tevil ile hadis metninden veya en azından kelâm-ı kibardan saymakta bir sıkıntı da gözükmüyor aslında. Şu şartla ki, sadece dünya vurgusu öne çıkarılmamalı, dünya ve ahiret dengesine vurgu yapılarak tevil edilmelidir. Bu söz doğrudan hadis değilse bile, âyet ve hadislerden muktebes olduğu söylenebilir. Ya da en azından âyet ve hadisler ile mana bütünlüğüne sahip olduğu söylenebilir.

Bu sözün, dünyaya hiç ölmeyecekmiş gibi sarılmayı emreder bir hali var gibi gözükmesi, Türkçenin kimi manaları ifade kabiliyetinin yetersizliğinden kaynaklanıyor da olabilir.

Diğer yandan hadisin ikinci yarısı ahirete çalışmayı özendiriyor ve yarın ölecekmiş gibi ahirete hazırlıklı olmayı emrediyor.

Bu sözü hadis olarak algılayıp, dünyayı ahiret için terk etmemeyi, ahireti de dünya için ihmal etmemeyi emrediyor diye anlamak, yani bir dünya-ahiret dengesi kurmamızı emrettiğini düşünmek mümkündür.

DÜNYADA DA, AHİRETTE DE İYİLİK İSTEMELİ

Şu âyetler dünya ve ahiret dengesini kurmamızı emrediyor: “İnsanlardan öyle kimseler vardır ki, “Rabbimiz! Bize (nasibimizi) dünyada ver.” derler; böyle kimseler için ahirette bir nasip yoktur. Onlardan öyle kimseler de vardır ki, ‘Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik, Ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından muhafaza eyle.’ derler.”1

Mal çokluğu dolayısıyla şımaran ve şükrü unutan Karun’a şu sözlerle nasihat edilmişti:

“Allah’ın sana verdiği servet ile ahiret yurdunu ara; dünyadan da nasibini unutma; Allah sana nasıl iyilik ettiyse sen de öyle iyilik et.”2

Şu hadisler de dünya ahiret dengesine işaret ediyor:

-“Hiç ölmeyeceğini zanneden biri gibi çalış, yarın ölecek biri gibi de tedbirli ol.”3

-“Kendini hiç ölmeyecek zanneden kişinin çalışması gibi (dünya için) çalış, yarın öleceğini zanneden kişinin korkması gibi (günahlardan) kork.”4

-“Sizin hayırlınız dünyası için ahiretini, ahireti için dünyasını terk etmeyendir.”5

RİSALE-İ NUR’DA DÜNYA AHİRET DENGESİ

Âyet ve hadislerin muhteşem bir teviller demeti olan Risale-i Nur’da konu ile ilgili muhtelif muvazeneler yer alıyor.

Bediüzzaman diyor ki:

-“Âhiret ve dünya muvazenesini muhafaza etmek ve her vakit havf ve recâ ortasında bulunmak maslahatı iktiza eder ki, her dakika hem ölmek, hem yaşamak mümkün olsun.”6

-“Dünyaya ait işler, kırılmaya mahkûm şişeler hükmündedir. Bâki umur-u uhreviye ise, gayet sağlam elmaslar kıymetindedir. İnsanın fıtratındaki şiddetli merak ve hararetli muhabbet ve dehşetli hırs ve inatlı talep ve hâkezâ şedit hissiyatlar, umur-u uhreviyeyi kazanmak için verilmiştir. O hissiyatı şiddetli bir surette fâni umur-u dünyevîyeye tevcih etmek, fâni ve kırılacak şişelere bâki elmas fiyatlarını vermek demektir.”7

-“İnsanlar, insana verilen cihazat-ı mâneviyeyi, eğer nefsin ve dünyanın hesabıyla istimal etse ve dünyada ebedî kalacak gibi gafilâne davransa, ahlâk-ı rezileye ve israfat ve abesiyete medar olur. Eğer hafiflerini dünya umuruna ve şiddetlilerini vezâif-i uhrevîyeye ve mânevîyeye sarf etse, ahlâk-ı hamîdeye menşe, hikmet ve hakikate muvafık olarak saadet-i dâreyne medar olur.”8

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi: 2/200-202.
2- Kasas Suresi: 28/77.
3- Câmiu’s-Sagîr, II/12, Hadis No:1201.
4- Münavi. Feyzü’l-Kadir, II/12; Kenzü’l-Ummal, III/40, hn: 5379.
5- Kenzü’l-Ummal, III/238, hn: 6336.
6- Sözler, s. 309.
7- Mektubat, s. 37.
8- Mektubat, s. 37.


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Dünya ve ahiret dengesini kurmalıyız
2.028
Mustafa Gültekin: “Hiç ölmeyecekmiş gibi dünyaya, yarın ölecekmiş gibi ahirete çalışmayı emreden ve hadis diye bilinen söz gerçekten hadis midir? Hadis ise nasıl yorumlayabiliriz?” BİR DENGE İFADESİ...
Cennet, insanın hicranına cevaptır
679
Merve Hanım: “Mesnevî-i Nûriye’de 206. Sayfada geçen şu cümleyi izah eder misiniz: ‘Sen bazı vecihlerden fenaya gittiğin zaman Hâlık-ı Rahman-ı Rahim’in ilminde, meşhudunda, malûmunda baki kalmaklığın...
Âhiret nasıl fedâ edilir?
2.792
Yasin Bey: “Bediüzzaman Hazretleri şöyle diyor: ‘Dünyamı da feda ettim ahretimi de feda ettim.’ Benim sorum şu: Dünyayı feda etmek kavramını anlıyoruz ve inşallah biz de feda edenlerden oluruz. Ama âh...
Kâfir âhirette marifet sahibi midir?
766
 İstanbul’dan okuyucumuz: “Kâfirler âhirette ‘Rabbin’ diyorlar. Acaba Rabbi tanımadıklarından mı, yoksa Allah onların ‘Rabbim’ demesini istemediği için mi? Âhirette kâfirde marifetullah var mıdır?” ...
Ahirette sevdiklerimizle birlikteyiz
11.440
Saffet Bey: “‘Kişi sevdiğiyle beraber haşrolacaktır’ hadisini açıklar mısınız?”SEVDİKLERİMİZLE BİRLİKTE OLMA MUTLULUĞU Kişinin dünyada sevdikleriyle beraber olduğu gibi, âhirette de sevdikleriyle...
Cennette elbise ve başörtüsü var mıdır?
5.126
İzmir’den Hatice Erden: “Cennette kıyafet nasıl olacaktır? Meselâ başörtüsü var mıdır?” Ahiret Yurdunda Elbiseler Ahirette sun’î elbiseler olmayacağı açıktır. İnsan sun’î elbiselerden çıplak ve ürya...
İdam-ı ebedî ve Cehennem azabı
1.427
Fikret Bey: “Asâ-yı Musa’da, sefahet, haram, itikatsızlık ve fıskta devam edenlerin, tevbe etmemesi hâlinde ya îdâm-ı ebedî (âhirete inanmayanlara) veya dâimî ve karanlık haps-i münferid (beka-i ruha ...
Ebedî saadet nedir?
906
Hatice Hanım: “Ebedî saadet nedir? Ebedî saadetin gerekçesi hakkında bilgi verebilir misiniz?”EBEDÎ SAADET NEDİR? Ebedî saadet, ucu bucağı olmayan, sonu nihayeti olmayan, kaydı sınırı olmayan, ...
Ahiret hayatının hiçbir zerresi ölümlü değildir
1.129
Tuba Hanım: “Hakikat Çekirdeklerinden ‘Küremiz hayvana benziyor; asar-ı hayat gösteriyor..” cümlesiyle başlayan 105. maddeyi açıklar mısınız?”Yerküreden hayat fışkırıyor Risale-i Nur’un ekser yer...
Cennet ve Cehennemde elbiselerimiz nasıl olacak?
12.043
Nazım Bey: “Yirmi Sekizinci Mektubun Dördüncü Nüktesinde geçen mahşerde diriliş keyfiyeti hakkındaki soru ve cevabı izah eder misiniz?” Yirmi Sekizinci Mektubun Dördüncü Nüktesinde mahşerle ilgili so...