Duâda ellerin ters çevrilmesi ve cüz dağıtmak üzerine

Birçok Okuyucumuz: “Dost bir tv kanalında bir hoca, salâten tuncinada “afat” derken elleri ters çevirmenin ve cüz dağıtarak hatim yapmanın kaynağı yoktur dedi. Bunlar doğru mu?”

Duada Ellerin Ters Çevrilmesi

Peygamber Efendimiz (asm) yağmur duâsında bulunduğunda, gerek susuzluk ve kıtlık musîbetinden, gerekse sel afetinden Allah’a sığınmak için ellerini ters çevirmiştir. Hadis kitaplarının ‘istiska’ bölümlerinde bu rivayet vardır.1 İmam-ı Nevevî bu hadisi yorumlarken demiştir ki: “Âlimlerimiz bu hadisten hareketle, belâlardan kurtulmak için yapılan duâlarda ellerinin tersini çevirmişler, Allah’tan bir şey isterken de ellerinin içini çevirmişlerdir.”2

Hallad bin Sâbi’l-Ensarî, Peygamberimizin (asm) duâ ederken ellerini nasıl tuttuğunu şöyle anlatıyor: “Peygamber Efendimiz (asm) Allah’tan bir şey istediği zaman avuçlarının içini semaya kaldırır, bir şeyden Allah’a sığındığı zamanda da avuçlarının dışını semâya çevirirdi”3

Kur’ân’da şöyle buyurulur: “Onlar hayır işlerinde yarışırlar, rahmetimizi umarak ve azabımızdan korkarak bize duâ ederlerdi. Onlar bize derin saygı duyan kimselerdi.”4

Bu âyet duâyı iki kısımda zikretmiştir:

1- Rağaben: Allah’ın rahmetini umarak..

2- Rahaben: Allah’ın azabından korkarak… Tefsir âlimleri bu âyetin tefsirinde, “duâ esnasında yerine göre ellerin bazen içi, bazen tersi çevrilir. Allah’tan bir şey istendiği zaman avuçların içi, korku anında Allah’a sığınırken avuçların dışı göğe çevrilir.” demişlerdir.5

Dolayısıyla, bir belâdan, fitneden ve semavî bir afetten Cenâb-ı Hakk’a sığınırken elleri ters çevirmenin6, bir istek ve ihtiyaç bildiren ve rahmetten umut ihtiva eden duâlarda ise ellerin içini göğe çevirmenin sünnet olduğu, ehl-i sünnet âlimlerince bin yıldır sünnet kabul edilmiştir.

Salâten Tüncina duâsında geçen “ve-l’afat” kelimesinde ellerin ters çevrilmesi de aynı sünnet yaklaşımının bir ifadesidir. Risale-i Nur camiası bunu böyle kabul eder ve namaz tesbihatlarında da böyle amel ederler.7

Cüz Dağıtarak Hatim Yapmak

Cüz dağıtarak hatim yapmak ise şahs-ı manevî olmanın bir gereğidir. Elbette temelde herkes kendi koyduğu harç kadar sevap alır. Fakat bir meselede şahs-ı manevî olunca meydana gelen yüksek enerjiyi (şimdiki modern zamanda sinerji deniyor) kim inkâr edebilir?

Üstad Hazretleri bu sinerjiyi bir örnek üzerinden şöyle ifade etmiştir:

“Bu iştirak-i emval düsturu a’mal-i uhreviyeye girse, zararsız azîm menfaate medardır. Çünkü bütün emval, o iştirak eden her bir ferdin eline tamamen geçmesinin sırrını taşıyor. Çünkü nasıl ki dört beş adamdan, iştirak niyetiyle biri gaz yağı, biri fitil, biri lâmba, biri şişe, biri kibrit getirip lâmbayı yaktılar. Her biri tam bir lâmbaya malik oluyor. O iştirak edenlerin her birinin bir duvarda büyük bir âyinesi varsa, her birinin noksansız, parçalanmadan, birer lâmba, oda ile beraber âyinesine girer. Aynen öyle de, emval-i uhreviyede sırr-ı ihlâs ile iştirak ve sırr-ı uhuvvet ile tesanüt ve sırr-ı ittihat ile teşrikü’l-mesai, o iştirak-i a’malden hâsıl olan umum yekûn ve umum nur her birinin defter-i a’maline bitamamiha gireceği, ehl-i hakikat mabeyninde meşhut ve vakidir. Ve vüs’at-i rahmet ve kerem-i İlâhînin muktezasıdır.”8

Tenkit Hukukunu Gözetmek Fazilettir

Şimdi bu meseleler eleştiriye kapalı meseleler değildir. Her ilim adamının eleştiri hakkı da vardır. Altın saykal vurdukça parlar. Hakikatler mihenge vurdukça güzelleşir.

Fakat isteriz ki, bir adap çerçevesinde eleştiri olsun. “Fihi nazarun” ölçüsüyle eleştiri yapılsın. Yani benim dediğim tek haktır denmesin. Bu benim yaklaşımımdır densin. Farklı yaklaşımlara kapı kapatılmasın.

Aksi takdirde ne ilmin izzeti kalır, ne tenkidin hukuku kalır, ne dostluk kalır, ne seviye kalır!

Öte yandan illa da eleştirmek, Molla Kasımlık yapmak zorunda mıyız? Birlik meselelerimiz daha çok değil mi, onu da ayrıca sağduyulu insanlara sormak isterim.

Dipnotlar:
1- Müslim, İstiska: 6.
2- Nevevî, Şerhü Sahih-i Müslim, 5:190.
3- Müsned, 4/56.
4- Enbiya Sûresi: 90.
5- Büluğu’l-Merâm Tercümesi, 2:230.
6- En-Nevevî, el-Minhac, VI, 190; İbn Hacer, Fethu’l-Bârî, II, 518.
7- Bakınız: Risale-i Nur neşreden yayınevleri Namaz Tesbihatları.
8- Lem’alar, s. 399.

 

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

İncil´de müjdelenen peygamber
1.232
İbrahim Bey: “İncil’de müjdelenen gelecekteki peygamber isminin Ahmed olduğu bildiriliyor. Peygamberimizin ismi Muhammed değil mi? İki farklı ismin aynı insana ait olduğunu nasıl izah edebiliriz?" &n...
Âmentü hakkında
9.459
Burdur’dan okuyucumuz: “Amentü duâsı Kur’ân-ı Kerim’de var mıdır? Bütün şartlarını açıklar mısınız?”   İmanın altı esasının ve şehâdet kelimesinin beyanını ihtivâ eden Âmentü cümlesi, hiç ş...
İlim ve uhuvvetteki fetretimiz nelere mal oldu?
749
Ömer Faruk bey: “Azâim ilminden bahsedilir hatta çok eski Arapça yazılmış kitaplardan bir kaçında, Tasköprülüzade ve Kâtib Çelebi, Sultan Mahmud-u Gaznevinin bir kaleyi azâimle aldığını söylerler. (Az...
Kur’ân’da yaş-kuru her şey vardır
1.542
Ömer Bey: “Bir âyette, ‘Yaş ve kuru ne varsa Kur’ân’da yazılıdır’ denmekte. Kıyamet Günü’ne kadar olacak olaylar yazılı mıdır? Bu âyeti nasıl anlamalıyız?” Bu âyete birkaç yönden bakmalıyız: 1- Âyet...
Duada niyet
830
“Kimi insanlar var; duasının neticesini diledikleri gibi görmek istiyorlar. Görmeyince de küsüyorlar. Bu insanlara duayı nasıl anlatalım?   Dua sırf Allah rızası için yapılır. Dua vesilesiy...
Arş’ın anahtarlarını taşıyan âyetler
3.149
İzmir Çamdibi’inden Muzaffer Kılınç: “1- Amenerresulü okumanın fazileti nedir? Bu âyetleri okurken ‘va’fü annâ, vağfirlenâ, verhamna’ duâlarında,—ki burası âyet arası oluyor—âmin denilir mi? 2- Cuma...
Kur´ân´ı anlayarak okumak
600
İzmir/Bornova’dan Hüseyin AKGÖL: “Sevabına Kur’ân okumak ne demektir? Anlamını idrak etmeyerek okuduğumuz bir sûreden hiçbir şey anlamıyoruz. Bunun da sevap olduğu söyleniyor. Anlamını kavramadan okus...
Kadınların özel hallerinde Kuran-ı Kerim´i tutmaları
1.423
İstanbul’dan bir bayan okuyucumuz: “Kadınların özel hallerinde öğrenmek, öğretmek ve ilim tahsil etmek gayesiyle Kur’ân-ı Kerîm’i tutabileceği söyleniyor. Ben Kur’ân öğrenmek için câmiye gidiyorum. Ki...
Kur’ân cariyeliğe nasıl bakıyor?
3.669
İzmir’den Muammer Öztürk: “Cariyelik hakkında bilgi verir misiniz? Bu meseleye Kur’ân nasıl bakıyor? Hangi hükümleri getirmiştir?”   Kölelik ve cariyelik Düşmandan esir alınan erkeğe köl...
Kur´ân dinlerken zikir çekmek
7.703
İzmir’den bayan okuyucumuz: “Kur’ân’ı dinlerken tesbih ve zikirde bulunmanın sakıncası var mıdır?” Kur’ân Allah kelâmıdır. Allah kelâmını okumak da, dinlemek de, üzerinde çalışmak da, ilmini yapmak d...
Duâda sınır yoktur
2.333
Balıkesir’den okuyucumuz: “1- ‘Ben bazen hanımıma lâtife olarak ‘Allah seni bildiği gibi yapsın’ diyorum. Eşim bunu bedduâ olarak kabul ediyor. Allah seni bildiği gibi yapsın demek bedduâ etmek midir?...
Cevşen´de ve Kuran´da Sultan ismi
681
Burdur’dan Tahsin Bey: *“Allah’ın esmâsı içinde Sultan ismi var mıdır?”   Allah’ın güzel isimleri içinde Sultan ismi vardır. Sultanlık, saltanat sahibi olmak; saltanat ise, güç, kuvvet, iktidar...
Bediüzzaman’a göre Ramazan ve Kur’ân
1.294
Abdullah Bey: “Bediüzzaman’a göre Ramazan ile Kur’ân arasında bağlantı var mıdır?” RAMAZAN VE KUR’ÂN Bedîüzzaman Ramazan Risalesinin Altıncı Nüktesinde, Ramazan-ı Şerifin manası ve mahiyeti ile Ku...
Allah’ın kelâmı ve konuşması
2.243
 Umut bey: “Allah’ın konuşmasının delilleri konusunda bilgi verebilir misiniz?” ALLAH KONUŞUR Cenâb-ı Hak konuşandır, kelâm, söz ve beyan sahibidir. Peygamber görevlendirmek ve vahiy göndermek suret...
Ramazan-ı mübarek ve Kur’ân
558
 Abdullah Bey: “Ramazan ile Kur’ân arasındaki bağlantıyı açıklar mısınız?” Ramazan-ı Şerifin manası ve mahiyeti ile Kur’ân-ı Kerim arasında çok yakın bir irtibat ve yakınlık bulunduğunu kaydeden Bed...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir