Duâda ellerin ters çevrilmesi ve cüz dağıtmak üzerine

Birçok Okuyucumuz: “Dost bir tv kanalında bir hoca, salâten tuncinada “afat” derken elleri ters çevirmenin ve cüz dağıtarak hatim yapmanın kaynağı yoktur dedi. Bunlar doğru mu?”

Duada Ellerin Ters Çevrilmesi

Peygamber Efendimiz (asm) yağmur duâsında bulunduğunda, gerek susuzluk ve kıtlık musîbetinden, gerekse sel afetinden Allah’a sığınmak için ellerini ters çevirmiştir. Hadis kitaplarının ‘istiska’ bölümlerinde bu rivayet vardır.1 İmam-ı Nevevî bu hadisi yorumlarken demiştir ki: “Âlimlerimiz bu hadisten hareketle, belâlardan kurtulmak için yapılan duâlarda ellerinin tersini çevirmişler, Allah’tan bir şey isterken de ellerinin içini çevirmişlerdir.”2

Hallad bin Sâbi’l-Ensarî, Peygamberimizin (asm) duâ ederken ellerini nasıl tuttuğunu şöyle anlatıyor: “Peygamber Efendimiz (asm) Allah’tan bir şey istediği zaman avuçlarının içini semaya kaldırır, bir şeyden Allah’a sığındığı zamanda da avuçlarının dışını semâya çevirirdi”3

Kur’ân’da şöyle buyurulur: “Onlar hayır işlerinde yarışırlar, rahmetimizi umarak ve azabımızdan korkarak bize duâ ederlerdi. Onlar bize derin saygı duyan kimselerdi.”4

Bu âyet duâyı iki kısımda zikretmiştir:

1- Rağaben: Allah’ın rahmetini umarak..

2- Rahaben: Allah’ın azabından korkarak… Tefsir âlimleri bu âyetin tefsirinde, “duâ esnasında yerine göre ellerin bazen içi, bazen tersi çevrilir. Allah’tan bir şey istendiği zaman avuçların içi, korku anında Allah’a sığınırken avuçların dışı göğe çevrilir.” demişlerdir.5

Dolayısıyla, bir belâdan, fitneden ve semavî bir afetten Cenâb-ı Hakk’a sığınırken elleri ters çevirmenin6, bir istek ve ihtiyaç bildiren ve rahmetten umut ihtiva eden duâlarda ise ellerin içini göğe çevirmenin sünnet olduğu, ehl-i sünnet âlimlerince bin yıldır sünnet kabul edilmiştir.

Salâten Tüncina duâsında geçen “ve-l’afat” kelimesinde ellerin ters çevrilmesi de aynı sünnet yaklaşımının bir ifadesidir. Risale-i Nur camiası bunu böyle kabul eder ve namaz tesbihatlarında da böyle amel ederler.7

Cüz Dağıtarak Hatim Yapmak

Cüz dağıtarak hatim yapmak ise şahs-ı manevî olmanın bir gereğidir. Elbette temelde herkes kendi koyduğu harç kadar sevap alır. Fakat bir meselede şahs-ı manevî olunca meydana gelen yüksek enerjiyi (şimdiki modern zamanda sinerji deniyor) kim inkâr edebilir?

Üstad Hazretleri bu sinerjiyi bir örnek üzerinden şöyle ifade etmiştir:

“Bu iştirak-i emval düsturu a’mal-i uhreviyeye girse, zararsız azîm menfaate medardır. Çünkü bütün emval, o iştirak eden her bir ferdin eline tamamen geçmesinin sırrını taşıyor. Çünkü nasıl ki dört beş adamdan, iştirak niyetiyle biri gaz yağı, biri fitil, biri lâmba, biri şişe, biri kibrit getirip lâmbayı yaktılar. Her biri tam bir lâmbaya malik oluyor. O iştirak edenlerin her birinin bir duvarda büyük bir âyinesi varsa, her birinin noksansız, parçalanmadan, birer lâmba, oda ile beraber âyinesine girer. Aynen öyle de, emval-i uhreviyede sırr-ı ihlâs ile iştirak ve sırr-ı uhuvvet ile tesanüt ve sırr-ı ittihat ile teşrikü’l-mesai, o iştirak-i a’malden hâsıl olan umum yekûn ve umum nur her birinin defter-i a’maline bitamamiha gireceği, ehl-i hakikat mabeyninde meşhut ve vakidir. Ve vüs’at-i rahmet ve kerem-i İlâhînin muktezasıdır.”8

Tenkit Hukukunu Gözetmek Fazilettir

Şimdi bu meseleler eleştiriye kapalı meseleler değildir. Her ilim adamının eleştiri hakkı da vardır. Altın saykal vurdukça parlar. Hakikatler mihenge vurdukça güzelleşir.

Fakat isteriz ki, bir adap çerçevesinde eleştiri olsun. “Fihi nazarun” ölçüsüyle eleştiri yapılsın. Yani benim dediğim tek haktır denmesin. Bu benim yaklaşımımdır densin. Farklı yaklaşımlara kapı kapatılmasın.

Aksi takdirde ne ilmin izzeti kalır, ne tenkidin hukuku kalır, ne dostluk kalır, ne seviye kalır!

Öte yandan illa da eleştirmek, Molla Kasımlık yapmak zorunda mıyız? Birlik meselelerimiz daha çok değil mi, onu da ayrıca sağduyulu insanlara sormak isterim.

Dipnotlar:
1- Müslim, İstiska: 6.
2- Nevevî, Şerhü Sahih-i Müslim, 5:190.
3- Müsned, 4/56.
4- Enbiya Sûresi: 90.
5- Büluğu’l-Merâm Tercümesi, 2:230.
6- En-Nevevî, el-Minhac, VI, 190; İbn Hacer, Fethu’l-Bârî, II, 518.
7- Bakınız: Risale-i Nur neşreden yayınevleri Namaz Tesbihatları.
8- Lem’alar, s. 399.

 

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Bayramınıza binler tebrikler
397
BAYRAMI BARIŞ KILALIM Kurban Bayramına ulaştık elhamdülillah. Bayram namazlarımızı kılıp kurbanlarımızı keseceğiz inşaallah. Müslümanlar, insanlığa barış mesajı verecekler. Bizi huccacıyla, mukimi...
Âdetliyken Kur’ân okumak
6.538
İstanbul’dan okuyucumuz: “Bazı hocalar ‘Âdetliyken Kur’ân okunur, Kur’ân’a dokunulur. Çünkü bu hal kadın için fıtrî bir süreçtir’ diyor. Ne derece doğrudur?”   Biz selef-i salihinin yolun...
Zararların ahirette karşılığı var mı?
690
Mustafa Bey: “Doğal afetlerde insanların payı, suçu ve hatası var mıdır? Varsa ne olabilir? Afeti yaşayanlar, içinde bulundukları ruh hâlini kulluğa ve duaya çevirebilirler mi? Maddî zararların âhiret...
Van’ı ve Erciş’i sımsıkı kucaklayalım
416
İstanbul’dan gelen notu ve çağrıyı aynen iletiyorum: “Çok değerli kardeşlerimiz, Van’da meydana gelen depremde maddî zarar gören ve ihtiyacı olan kardeşlerimizin yaralarına merhem olmak nev’inden dest...
Kur’ân’da ve İncil’de Peygamberimizin (asm) isimleri
1.446
İbrahim Bey: “1- İncil’de müjdelenen gelecekteki peygamber isminin Ahmed olduğu bildiriliyor. Peygamberimizin ismi Muhammed (asm) değil mi? İki farklı ismin aynı insana ait olduğunu nasıl izah edebili...
Hayızlı kadın oruç tutabilirmi
1.550
İstanbul’dan okuyucumuz: “Kelli felli bir hoca televizyonda ‘hayızlı kadın oruç tutabilir. Çünkü Kur’ân’da sadece ilişki yasağı var. Oruç yasağı yok.’ demiş. Doğru mu? Biz kelli felli hocalara tabi d...
Kur´ân´da “sağ´´ ve “sol´´ kavramı
7.281
Hollanda’dan okuyucumuz: “Kur’ân’da ve hadislerde geçen sağ ve sol konusunu açıklar mısınız? Sağın iyiyi ve solun kötüyü temsil etmesinin hikmeti nedir?”   Sağ ve sol kavramları temelde bir...
Gel bu yaz; Kur’ân’ı gönlüne yaz!
763
BU YAZ, “KUR’ÂN’I KALBİNE YAZ” Diyanet’in Kur’ân çağrısının genel sloganı bu. Yani Diyanet’in, çocuklarımıza sahip çıkma çağrısının adı. Yani çocuklarımızı ve velilerini insanların en hayırlısı o...
Hapşırmanın kuralları ve sünnetleri
14.745
Kadir Bey: “Hapşırma esnasında sünnet olarak söylenen ‘Yehdînâ ve yehdîkümullah’ ne demektir? Hikmetleri nelerdir?” HAPŞIRMANIN KURALLARI Burun zarının ve nefes kaslarının ani bir hareketiyle, nefes...
Umre tavafı nasıl yapılır? Hangi dualar okunur?
8.494
İzmir/Pınarbaşı’ndan Kaya Kireççi: “Umre tavafını izah eder misiniz? Yapılışı, hikmetleri ve tavaf esnasında okunan duâlar hakkında bilgi verir misiniz? Tavaf esnasında Cevşen, Tahmidiye, Sekine vb. g...
Bunca mağdur hâlâ neden içeride?
560
İzmir’den Mustafa Ekeroğlu: “Çok duâ ediyoruz. Nur kardeşimiz ve daha nice mağdurlar bir türlü çıkarılmıyorlar. Duânın zamanı neden bitmiyor? Yeterli duâ yapılmıyor mu?” Bartın’dan Ahmet Bey: “Matema...
Bir evliyayı vesile ederek dua edilirmi
901
Mustafa DARYAVUZ: “Dua ederken bir evliyayı vesile ederek dua etmek mi lâzımdır? "   Duâ ederken sadece doğrudan Allah’a yönelmek lâzımdır. Bir evliyayı vesile etmek şart değildir. Duâda ka...
Kur´ân´ın yüksek değerleri
565
Ethem Bey: “Dünyanın çeşitli yerlerinde bulunan ilkel kabîlelerde açık giyinmek, hırsızlık yapmak gibi şeyler yasak ve o kabile toplumunca da hoş görülmüyor. Öyleyse o kabilenin örfü ile İslâmiyet ara...
Zekât verme âdâbı
561
İzmir’den okuyucumuz: “Zekât verirken nelere dikkat etmeliyiz? Zekât vermenin bir âdâbı var mıdır? Varsa nelerdir? Kısaca bahseder misiniz?” Zekât ibadeti, İslâm’ın üzerine bina edildiği beş şarttan ...
Maddî zararların âhirette karşılığı var mı?
2.146
İzmir/Tire’den Mustafa Sağlam: “Ege ve Karadeniz bölgelerine gelen yağmur âfetinde çiftçiler çok zarara uğradılar. Çiftçinin bunda payı, suçu ve hatâsı var mıdır? Varsa ne olabilir? Âfeti yaşayanlar, ...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir