Doğruluk Kur’ân’ın, Allah’a imandan sonra birinci derecede emridir

Bayram Bey: “İşârâtü’l-İcâz’ da 87 ve 93. sayfalarda geçen yalan ve sıdk ne demektir

İSLÂM’IN ESASI DOĞRULUKTUR

Kur’ân yalan söylemeyi haram kılmıştır. Sıdk, yani doğruluk ise Kur’ân’ın, Allah’a imandan sonra birinci derecede emridir. Yalan söylemek büyük günah olduğu gibi, bilhassa din hususunda yalan söylemek, inanmadığı halde inandığını söylemek günahı katmerleştirir. Cenâb-ı Hak şöyle buyurur: “Allah’ı ve mü’minleri güya aldatmaktadırlar. Hâlbuki onlar yalnız kendilerini aldatırlar da farkında bile olmazlar. Onların kalplerinde nifak hastalığı vardır. Âyetler peş peşe inip İslâm inkişaf ettiği halde inanmadıklarından, Allah da onların hastalıklarını arttırmıştır. Âyetlerimizi yalanlayıp durmaları yüzünden onlara pek acı bir azap vardır.”1

Bu âyetlerin tefsirinde Bediüzzaman Kur’ân’ın yedi derecede yalan söylemeyi ve nifakı gayet çirkin gösterdiğini zikrediyor.

Bu dereceler şunlardır:

1- Allah’ı kandırmak gibi imkânsız bir şey yapmak istediklerinden dinde yalan söylemeleri ahmaklıktır.

2- Yalanda menfaatleri bulunduğunu zannettikleri için sefihtirler, akılsızdırlar.

3- Yararı zarardan ayırt edemedikleri için cahildirler.

4- Tıynetleri pis, sıhhatlerinin madeni hasta, hayat kaynakları ölmüş olduğundan rezildirler.

5- Şifa talep ettikleri halde hastalıklarını arttırdıkları için zillet içindedirler.

6- Elemden ve acıdan başka bir şey vermeyen acıklı bir azaba müstahaktırlar.

7- İnsanlarca alâmetlerin en çirkini olan yalancıdırlar.2

Bediüzzaman’ın ifadesiyle yol ikidir: Ya susmaktır, ya da doğruluktur. Yalan söylemek İslâmiyet’in tercihi değildir. İslâmiyet’in esası doğruluktur. İmanın en özel niteliği doğruluktur. Bütün kemâlât kapılarını açacak olan da doğruluktur.3

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi, 2/9, 10.
2- İşârâtü’l-İ’câz, s. 87.
3- İşârâtü’l-İ’câz, s. 93.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Doğrulukta üslûp
419
Tahkik rumuzlu okuyucumuz: “'Her söylediğin doğru olsun; fakat her doğruyu her yerde söylemek senin hakkın değil’ sözünü açıklar mısınız? Âmirlerinden doğru olmayan bir takım emirler alan yetki sahi...
Pişkin yalancılık: Cerbeze
472
Can Bey: “Cerbeze nedir? Hükmü ile birlikte belirtebilir misiniz?” YALANIN SÜSLÜSÜ Cerbeze, yalanı süsleyerek doğru göstermek, kurnazca lâflarla aldatarak üste çıkmak, lâf cambazlığı ile doğruları...
Baskı altında yalan söylemek!
606
Murat GÜNER: “İş yerinin santral bölümünde çalışan kişiye telefon geldiğinde patron yerinde olduğu halde, patron tarafından burada olmadığı söylettiriliyorsa, bunun günah ciheti ve sorumluluğu kime ai...
Kur’ân’da fitne
594
Eyüp Bey: “Fitne Kur’ân’da hangi anlamlarda kullanılmıştır?”   1-Fitne kimi âyette, imtihan ve deneme anlamında kullanılmıştır: “Onlar Süleyman’ın mülkü hakkında şeytanların uydurdukları y...
Mü’mini ele vermemek
472
Bilâl Bey: “Rusya’da yaşamaktayım. Buranın gizli ajanları (F. S. B) tarafından zorla ajanlık teklifi aldım. Eğer onlara yardım etmez, mü'minlerin kimliklerini ve mekânlarını, ne iş yaptıklarını vb. kı...
Alçak bir silâh: İftira
8.245
Eskişehir’den okuyucumuz: “Bir kardeş diğer bir kardeşe iftira gibi bir suçu nasıl isnad eder? Ve karşı tarafın ne gibi kaybı olur? Bu nasıl izale edilir?” Hiçbir Müslüman iftira edilmeyi hak etmem...
Hakta ve doğrulukta üslûp
835
Tahkik rumuzlu okuyucumuz: “‘Her söylediğin doğru olsun; fakat her doğruyu her yerde söylemek senin hakkın değil.’ sözünü açıklar mısınız? Âmirlerinden doğru olmayan bir takım emirler alan yetki sahib...
Dargınlıktan hayır gelir mi?
555
Lütfullah rumuzlu okuyucumuz: “Bir esnaf komşum var; benimle uğraşıyor. Fırsat buldukça benim aleyhimde çalışıyor, bana zarar vermek için elinden geleni ardına bırakmıyor. Allah’ın mahşer gününde buğz...
Hastaya ciddi bir hastalığını söylemek doğru mu?
153
Ergin Boz: Ciddî bir hastalığa yakalanmış (kanser gibi) yakınımıza hastalığı söylenirse daha fenaya gideceği doktorlar tarafından ifade ediliyor. Bu durumda genellikle hastaya böyle bir hastalığı olma...
Cerbeze üzerine
483
H. Rumuzlu okuyucumuz: “Cerbeze nedir? Dindeki yeri üzerinde durur musunuz?” Cerbeze, yalanı süsleyerek doğru göstermek, kurnazca lâflarla aldatarak üste çıkmak, lâf cambazlığı ile doğruları örtmek,...
Her zaman ve her yerde doğruluk
1.017
Mardin’den Suphi Erkinay: “Kur’ân-ı Kerîm ve hadislerde doğruluk ve sözünde durmanın faziletleri, hükmü ve sözünde durmamanın hükmü nedir?” Tahkik rumuzlu okuyucumuz: “Bazı çok yakınımdaki kişilerin...
Özde de, sözde de doğruluk
590
 Thk rumuzlu okuyucumuz: “Her söylediğin doğru olsun; fakat  her doğruyu her yerde söylemek senin hakkın değil.” sözünü açıklar mısınız?” Doğruluğu iki şekilde anlıyoruz: Konuşmalarda doğruluk, da...
Ya hayır söyle, ya sus
2.136
Sami Bey: “Yalan söylemenin durumu nedir? Yalan söylemeyi meşrû kılan sebepler var mıdır? Varsa ölçümüz ne olmalıdır? Yalan söylemeyi kendine alışkanlık yapmış birisinin durumu nedir? İnsanlardan böyl...
Doğrunun incitmesi de güzeldir!
498
Antalya’da bayan okuyucumuz: “Babamız öldü. Babamızın mirası ağabeyimizin elinde kaldı. Ağabeyimiz ise elindeki malı kimi zaman kardeşlerinin de ihtiyacını karşılayacak şekilde kullanıyor, fakat miras...
Özde de, sözde de doğruluk
493
Thk rumuzlu okuyucumuz: “Her söylediğin doğru olsun; fakat  her doğruyu her yerde söylemek senin hakkın değil” sözünü açıklar mısınız?” Doğruluğu iki şekilde anlıyoruz: Konuşmalarda doğruluk, davra...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir