Doğruluk Kur’ân’ın, Allah’a imandan sonra birinci derecede emridir

Bayram Bey: “İşârâtü’l-İcâz’ da 87 ve 93. sayfalarda geçen yalan ve sıdk ne demektir

İSLÂM’IN ESASI DOĞRULUKTUR

Kur’ân yalan söylemeyi haram kılmıştır. Sıdk, yani doğruluk ise Kur’ân’ın, Allah’a imandan sonra birinci derecede emridir. Yalan söylemek büyük günah olduğu gibi, bilhassa din hususunda yalan söylemek, inanmadığı halde inandığını söylemek günahı katmerleştirir. Cenâb-ı Hak şöyle buyurur: “Allah’ı ve mü’minleri güya aldatmaktadırlar. Hâlbuki onlar yalnız kendilerini aldatırlar da farkında bile olmazlar. Onların kalplerinde nifak hastalığı vardır. Âyetler peş peşe inip İslâm inkişaf ettiği halde inanmadıklarından, Allah da onların hastalıklarını arttırmıştır. Âyetlerimizi yalanlayıp durmaları yüzünden onlara pek acı bir azap vardır.”1

Bu âyetlerin tefsirinde Bediüzzaman Kur’ân’ın yedi derecede yalan söylemeyi ve nifakı gayet çirkin gösterdiğini zikrediyor.

Bu dereceler şunlardır:

1- Allah’ı kandırmak gibi imkânsız bir şey yapmak istediklerinden dinde yalan söylemeleri ahmaklıktır.

2- Yalanda menfaatleri bulunduğunu zannettikleri için sefihtirler, akılsızdırlar.

3- Yararı zarardan ayırt edemedikleri için cahildirler.

4- Tıynetleri pis, sıhhatlerinin madeni hasta, hayat kaynakları ölmüş olduğundan rezildirler.

5- Şifa talep ettikleri halde hastalıklarını arttırdıkları için zillet içindedirler.

6- Elemden ve acıdan başka bir şey vermeyen acıklı bir azaba müstahaktırlar.

7- İnsanlarca alâmetlerin en çirkini olan yalancıdırlar.2

Bediüzzaman’ın ifadesiyle yol ikidir: Ya susmaktır, ya da doğruluktur. Yalan söylemek İslâmiyet’in tercihi değildir. İslâmiyet’in esası doğruluktur. İmanın en özel niteliği doğruluktur. Bütün kemâlât kapılarını açacak olan da doğruluktur.3

Dipnotlar:
1- Bakara Sûresi, 2/9, 10.
2- İşârâtü’l-İ’câz, s. 87.
3- İşârâtü’l-İ’câz, s. 93.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Özde de, sözde de doğruluk
594
 Thk rumuzlu okuyucumuz: “Her söylediğin doğru olsun; fakat  her doğruyu her yerde söylemek senin hakkın değil.” sözünü açıklar mısınız?” Doğruluğu iki şekilde anlıyoruz: Konuşmalarda doğruluk, da...
Ya hayır söyle, ya sus
2.156
Sami Bey: “Yalan söylemenin durumu nedir? Yalan söylemeyi meşrû kılan sebepler var mıdır? Varsa ölçümüz ne olmalıdır? Yalan söylemeyi kendine alışkanlık yapmış birisinin durumu nedir? İnsanlardan böyl...
Pişkin yalancılık: Cerbeze
478
Can Bey: “Cerbeze nedir? Hükmü ile birlikte belirtebilir misiniz?” YALANIN SÜSLÜSÜ Cerbeze, yalanı süsleyerek doğru göstermek, kurnazca lâflarla aldatarak üste çıkmak, lâf cambazlığı ile doğruları...
Dargınlıktan hayır gelir mi?
569
Lütfullah rumuzlu okuyucumuz: “Bir esnaf komşum var; benimle uğraşıyor. Fırsat buldukça benim aleyhimde çalışıyor, bana zarar vermek için elinden geleni ardına bırakmıyor. Allah’ın mahşer gününde buğz...
Yedi derece çirkin bir günah: Yalan söylemek
6.810
Mehmet Bey: “İşârâtü’l-İcâz’da 87 ve 93. sayfalarda geçen yalan ve sıdk ne demektir?” Kur’ân yalan söylemeyi haram kılmıştır. Sıdk, yani doğruluk ise Kur’ân’ın, Allah’a imandan sonra birinci derecede...
Kur’ân’da fitne
611
Eyüp Bey: “Fitne Kur’ân’da hangi anlamlarda kullanılmıştır?”   1-Fitne kimi âyette, imtihan ve deneme anlamında kullanılmıştır: “Onlar Süleyman’ın mülkü hakkında şeytanların uydurdukları y...
Her zaman ve her yerde doğruluk
1.038
Mardin’den Suphi Erkinay: “Kur’ân-ı Kerîm ve hadislerde doğruluk ve sözünde durmanın faziletleri, hükmü ve sözünde durmamanın hükmü nedir?” Tahkik rumuzlu okuyucumuz: “Bazı çok yakınımdaki kişilerin...
İslâm inancında takiyye
2.486
Hasan Bey: “Takiyye nedir? İslâm inancında takiyyenin yeri var mıdır? Varsa şartları nelerdir?” TAKİYYENİN KÖKENİ Takiyye ve takva aynı kökten olup, Arapça itteka ve veka kökünden gelmişlerdir. Ko...
Hakta ve doğrulukta üslûp
854
Tahkik rumuzlu okuyucumuz: “‘Her söylediğin doğru olsun; fakat her doğruyu her yerde söylemek senin hakkın değil.’ sözünü açıklar mısınız? Âmirlerinden doğru olmayan bir takım emirler alan yetki sahib...
Cerbeze üzerine
492
H. Rumuzlu okuyucumuz: “Cerbeze nedir? Dindeki yeri üzerinde durur musunuz?” Cerbeze, yalanı süsleyerek doğru göstermek, kurnazca lâflarla aldatarak üste çıkmak, lâf cambazlığı ile doğruları örtmek,...
Doğrulukta üslûp
422
Tahkik rumuzlu okuyucumuz: “'Her söylediğin doğru olsun; fakat her doğruyu her yerde söylemek senin hakkın değil’ sözünü açıklar mısınız? Âmirlerinden doğru olmayan bir takım emirler alan yetki sahi...
Dürüstlüğün kerâmeti
476
B rumuzlu okuyucumuz: “Allah için yaşamanın âhirette büyük sevap kazandıracağı ve Allah’ın rızasına vesile olacağı malûm. Dünyada da bunun ecir ve mükâfatını görür müyüz? Bunun dünyevî kerameti olur m...
Mü’mini ele vermemek
479
Bilâl Bey: “Rusya’da yaşamaktayım. Buranın gizli ajanları (F. S. B) tarafından zorla ajanlık teklifi aldım. Eğer onlara yardım etmez, mü'minlerin kimliklerini ve mekânlarını, ne iş yaptıklarını vb. kı...
Özde de, sözde de doğruluk
499
Thk rumuzlu okuyucumuz: “Her söylediğin doğru olsun; fakat  her doğruyu her yerde söylemek senin hakkın değil” sözünü açıklar mısınız?” Doğruluğu iki şekilde anlıyoruz: Konuşmalarda doğruluk, davra...
Doğrunun incitmesi de güzeldir!
502
Antalya’da bayan okuyucumuz: “Babamız öldü. Babamızın mirası ağabeyimizin elinde kaldı. Ağabeyimiz ise elindeki malı kimi zaman kardeşlerinin de ihtiyacını karşılayacak şekilde kullanıyor, fakat miras...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir