Elif Hanım: “Cemaatten bazı kardeşler hediye kabul etmiyorlar, Üstad hediye kabul etmiyordu diye. Üstadın düsturunu uyguladıklarını söylüyorlar. Biz, Üstadın bu davranışının altında bazı hikmetler yatıyor desek de, ikna olmuyorlar. Bu durumda hediyeleşme sünneti ne oluyor? Bir diğer husus da, hediyeyi rüşvetten nasıl ayıracağız?”

HEDİYELEŞMEK SÜNNETTİR

Hediye sünnettir.

Hediyeye mukabil hediye vermek, yani karşılıklı hediyeleşmek de sünnettir.

Hz. Aişe (ra) anlatıyor: “Resulullah (asm), hediyeyi kabul eder, ona karşılıkta bulunurdu.”1

Hediyeyi kabul durumunda bulunan, 1) Kabul ederse, 2) Mukabil hediye verirse, iki sünnet işlemiş olmaktadır. Hediye gönül alır, kalpten kalbe sevginin ve saygının ifadesidir, gönül zenginliğinin dışa vurumudur.

Resulullah (asm) buyurdular ki: “Hediyeleşin, zira hediye, kalpteki kuşkuları giderir. Komşu, komşusundan gelen (hediyeyi) hakir görmesin, bir koyun paçası parçası olsa bile.”2

Hediye vermek İsm-i Samed’in tecellisine mazhar olmaktır.

HEDİYE ADIYLA GELEN RÜŞVETE DİKKAT!

Hediye ile rüşveti birbirinden ayırmak lâzım.

Hediye sünnet olmakla beraber; rüşvet haramdır. Allah için verilene hediye; dünya menfaati için verilene rüşvet deniyor.

Adaletli ve dürüst davranmayı engelleyecek şekilde hediye vermek haramdır. Emreden konumda bulunan kimsenin, yöneticinin, memurun, devlet kadrosunda bulunup elinde devlet imkânları bulunan kimsenin görevdeyken hediye alması rüşvet sayılır ve haramdır.

Zekât toplamak için gönderilen memurlardan bazıları dönüşte Peygamber Efendimiz’e (asm): “Şu zekât malı, şu da bana verilen hediye” demişlerdi. Peygamber Efendimiz (asm), zekât memurunun hediye adıyla bir şey almasına rıza göstermemiş ve şöyle buyurmuştur: “Sen annenin evinde otursaydın bu sana verilir miydi?”

Keza Peygamber Efendimiz (asm) Hayber Yahudilerinin ürünlerinden, anlaşma gereği İslâm’ın payını almak için Abdullah bin Revaha’yı (ra) göndermişti. Yahudiler İslâm’ın payını vermek yerine Abdullah bin Revaha’ya hediye verip işin örtbas edilmesini istediler.

Abdullah bin Revaha (ra) onlara kızdı ve dedi ki:

“Ey Yahudi cemaati! Sizin bu tutumunuzdan nefret ediyorum!”

Hediyeyi kabul etmedi. Bu dürüstlük karşısında Yahudiler şunu teslim ettiler:

“Ey İbn-i Revaha! Senin dürüstlüğünü arz ve sema alkışlıyor!”

Yahudiler İslâm’ın payını vermek zorunda kaldılar.3

BEDİÜZZAMAN’IN NEDEN HEDİYE ALMADIĞINA GELİNCE

Bediüzzaman Said Nursî, “Ümmetimin âlimleri beni İsrail Peygamberleri gibidir.” Hadisine masadak; “âlimler peygamberlerin varisleridir.” Hadisine mazhar bir İslâm âlimidir. İlim noktasında Peygamber Efendimiz’in (asm) varisi; soy ağacı açısından da Ehl-i Beyttendir. Peygamberlerin en önemli özellikleri, görevlerine karşılık ücret kabul etmemeleridir. Bediüzzaman, Peygamberlerin bu sünnetine ittiba etmiştir.4

Ehl-i Beytten olması dolayısıyla da hediye ile beraber, sadâka ve zekât da kabul etmemiştir.

Hatırını kıramayıp hediyeyi geri çevirmediği zamanlar olmuştur; fakat karşılığını vermeden almamıştır. Bediüzzaman’a tabi olmak için hediyeleşmeyi hayatımızdan çıkarmamız gerekmiyor.

Çünkü bu sünnettir.

Bediüzzaman’a tabi olmak için sünneti rüşvete karıştırmaktan ve rüşveti sünnet saymaktan kaçınmamız yeterlidir.

Yani:

1- Rüşvet mahiyeti taşıyan hediyeyi kabul etmemek.
2- Allah için hediye geldiğinde, imkânlarımız nispetinde karşılık vermek.
3- Hediyeyi yalnız Allah için vermek yeterli bulunuyor.

Dipnotlar:
1- Buharî, Hibe 11; Ebu Davud, Büyu 87, (3536); Tirmizî, Birr 34, (1954).]
2- Tirmizî, Vela ve’l-Hibe 6, (2131).
3- İbrahim Canan, Kutub-i Sitte, Akçağ Yayınları: 16/240-241.
4 – Mektubat, 2. Mektup, s. 13.


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Bir Ramazan sünneti: Terâvih Namazı
1.430
Necati Bey: “Teravih namazı hakkında bilgi verir misiniz? Oruç tutamayanlar teravih namazı kılmalılar mı? Teravih namazı sünnette kaç rekâttir? Sekiz rekât da kılınır deniyor; bu doğru mudur?” Tera...
Zât-ı Risâletin (asm) şemaili
114
Düzce’den Abdullah Topçu: “Peygamber Efendimiz’in (asm) şemaili saçı, sakalı, yürüyüşü… vesair nasıldı? Sakalı uzun muydu?”   ŞEMAİLİN MÂNÂSI Zat-ı Risaletin, yani Peygamber Efendimiz’in (...
Nikâhta nasıl kerâmet var?
1.385
Erdoğan Bey: “Nikâhta keramet vardır” sözünü açıklar mısınız?” EVLİLİK HAZRET-İ ÂDEM’İN SÜNNETİDİR     Evlilik kurumu, temeli vahye dayanan kurumlardandır. Bu kurumu, Allah’ın emriyle Hazret...
Haccın farzları ve vacipleri
84.314
Pakistan Rawalpindi’den Günnur Aksu: “Haccın farzları ve vacipleri nelerdir? İhram nedir? İhram ile niyet arasında bir fark var mıdır? İhram yasakları nelerdir?” Haccın farzı üçtür: 1- İhram, 2-...
Dini kendine uydurmanın dayanılmaz vebali
397
Ankara’dan Mehmet Bey: “Türkiye darulharptir ve darülharpte rüşvet caizdir diyenler var. Bu iddialar gerçekçi midir?” Dine uymakta gevşekliğimizi görmeyeceğiz ve dini kendimize uyduracağız. Öyle m...
Ayet-el Kürsi yazılı bir kolye ile wc´ye girilmesinde bir sa...
27.747
Cem Ergün: “Eşim boynunda Âyet-el Kürsi’nin bulunduğu altın bir kolye taşıyor. Kolyeyi tuvalete girerken ve banyo yaparken çıkarması gerektiğini söylemişler. Ya da kazağının içine koymalıymış, görünme...
Suyumuzu nasıl içelim?
6.641
Konya’dan Ayhan Kurt: “Yemekte su içmenin sünnet yönü nasıldır? Suyu yemekten önce mi içmeli? Yemek esnasında mı içmeli? Yemekten sonra mı içmeli? Ya da yemekten sonra belli bir süre su içmemeli mi?”...
Şafiîlere göre sünnet namazlar
56.953
Bursa’dan bayan okuyucumuz: “Şafiî Mezhebine göre namazlarda sünnetleri nasıl ve kaç rekât kılmamız gerekir?” Şafiî mezhebine göre farz ve sünnet namazların rekât dağılımı şöyledir: a) Beş vakit f...
Uyku nimetini kullanırken
1.011
Ayşegül Hanım: “Uyku gaflet midir, nimet midir? Yatmada sünnet olan hususlar nelerdir?” Yaratılışı gereği, insan, gündüz çalışmakta ve yorulmakta; gece ise dinlenmek için uyumaktadır. Bünyemiz gec...
Oruç kaç çeşittir?
818
Oruç kaç çeşittir? Dört çeşit oruç vardır. Farz, vâcip, sünnet ve mekruh oruçlar. Farz Oruç: Ramazan orucu, kazâ orucu, kefaret orucu farz oruçtur. Vâcip Oruç: Adak orucu ve bozduğumuz nafile o...