Kadriye Hanım: “Zeyneb binti Cahş’ı tanıtır mısınız? “

Peygamber Efendimiz’i (asm) Üzen Boşanma

Zeynep binti Cahş, şahsında bir cahiliye âdetinin hükümden kaldırıldığı; Peygamber Efendimiz’in (asm) ahlâk, edep ve zekâ timsali pak zevcelerinden.

Peygamber Efendimiz’in (asm) halası Ümeyme’nin kızı.

Peygamber Efendimiz (asm) bu halası kızını bizzat dünürcülüğünü kendisi yaparak evlâtlığı bulunan Zeyd bin Harise ile evlendirmişti. Oysa ne Zeynep, ne de Zeyneb’in ailesi bu evliliğe razı değillerdi. Fakat Peygamber Efendimiz’i (asm) kıramamışlardı.

Evliliklerinin üzerinden henüz bir yıl geçmişti ki, Hazret-i Zeyd (ra) Peygamber Efendimiz’e (asm) gelerek:

“Ya Resulallah! Ben eşimden ayrılmak istiyorum.” dedi.

Peygamber Efendimiz (asm) de:

“Eşini elinde tut! Onu boşama! Allah’tan kork!” buyurdu.1

Fakat Hazret-i Zeyd (ra), kendini Hazret-i Zeyneb’e (ra) denk bulmuyordu. Onunla evli bulunmaktan son derece rahatsızdı. Aralarında mizaç farklılıkları vardı. Bu yüzden manevî geçimsizlik yaşıyorlardı.

Nihayet onu boşadı.

Yürümeyen bu evlilik Peygamber Efendimiz’i (asm) çok üzdü. Ailesi ve akrabaları da buna çok üzülmüşlerdi.

ZEYNEB’İN (RA) NİKÂHINI ALLAH (CC) KIYMIŞTIR

Hazret-i Zeyneb’in (ra) Zeyd’den boşandığı günden itibaren dört ay geçmişti. İddet süresi henüz bitmişti.

Bir gün Peygamber Efendimiz (asm) Hazret-i Âişe (ra) ile oturup sohbet ettikleri bir sırada, kendisine her zaman gelen ve ümmetin birçok derdine şifa olan âyetlerden üç-dört tanesi iniverdi. Mealen şu Âyetler indi:

“Hani sen, Allah’ın nimetlendirdiği ve senin de nimet verip beslediğin kimseye, “eşini nikâhında tut; Allah’tan korkup (yanlış bir karar vermekten) sakın!” diyordun da Allah’ın açığa vuracağı şeyi içinde gizliyordun; insanlardan endişe ediyordun. Hâlbuki Allah, kendisinden korkup sakınmana daha lâyıktır. Zeyd o eşiyle ilişkisini kestiğinde, biz onu sana nikâhladık; ta ki oğullukları eşleriyle ilişkilerini kesince onlarla evlenme hususunda mü’minler üzerine bir vebal ve sakınca olmasın. Allah’ın emri mutlaka yerine gelir.”

“Allah’ın, kendisine farz kıldığı şeyleri yerine getirmesi konusunda peygambere bir vebal yoktur. Daha önce gelip geçen peygamberler hakkında da Allah’ın kanunu böyledir. Allah’ın emri, kesinleşmiş bir hükümdür.”

“Muhammed, sizin erkeklerinizden hiçbirinin babası değildir. Fakat o, Allah’ın Resulü ve nebilerin sonuncusudur. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir.”2

Âyetlerin nüzulü bitince Peygamber Efendimiz (asm), hemen yanı başında bulunan Hazret-i Aişe’ye (ra) şöyle buyuruyor:

“Allah’ın, bana kendisini nikâhladığını Zeyneb’e kim söyler?”

Görüldüğü gibi, Hazret-i Zeyneb’i bizzat Cenâb-ı Hak Kendisi, Peygamber Efendimiz’e (asm) nikâhlamıştır. Bu nikâh, Bediüzzaman’ın ifadesiyle, örfün ve geleneklerin çok ötesinde, bir akd-i semavidir. Arş’ta kıyılmıştır. Allah’ın fiiliyle ve emriyledir. Peygamber Efendimiz (asm) sadece emre boyun eğmiştir. –Hâşâ- Nefsânî bir tasarruf değildir.

BU NİKÂHIN MÜHİM HİKMETİ

Bediüzzaman Hazretlerine göre bu Âyet-i Kerimenin manası şöyledir: “Peygamber rahmet-i İlâhiye hesabıyla size şefkat eder, pederane muamele eder ve risalet namına siz onun evlâdı gibisiniz. Fakat şahsiyet-i insaniye itibariyle pederiniz değildir ki, sizden zevce alması münasip düşmesin? Ve sizlere “oğlum” dese, ahkâm-ı şeriat itibariyle siz onun evlâdı olamazsınız!..”3

İŞİN ÖZÜ ŞUDUR

Cahiliye dönemi âdetine göre evlâtlıkların boşadıkları hanımlarla baba konumunda bulunan kişilerin evlenmeleri yasaktı. Evlâtlık sahipleri, evlâtlıkların babası sayılıyordu. Bu ise gerçekte doğru değildi ve nesillerin kaosuna sebebiyet verirdi. Her yanlış âdeti değiştiren ve yerine doğru hükümler getiren İlâhî inkılâbın, bu âdeti değiştirmeden bırakması düşünülemezdi.

İşte İlâhî inkılâb, bu cahiliye âdetini yanlış uygulamalara meydan verilmesin ve hüküm zihinlere iyice kazınsın diye, bizzat Resulullah’ın (asm), Hazret-i Zeyneb’in ve Hazret-i Zeyd’in şahsında değiştirmiştir. Şu âyet bunu bildiriyor:

“Allah bir adamın içinde iki kalp yaratmamış; ziharda bulunduğunuz eşlerinizi anneleriniz kılmamış, evlâtlıklarınızı da öz oğullarınız yapmamıştır. Bunlar ağızlarınızda dolaşan lâkırdılardan ibarettir. Allah hakkı söyler ve doğru yolu gösterir.”4

Dipnotlar:
1- Tabakât, 8:101; Tirmizî, Sünen, 5:354; İbn-i Kesir, Tefsir, 3:491.
2- Ahzab Sûresi, 37,38, 40.
3- Mektubat, s. 29.
4- Ahzab Sûresi: 4.


KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Van ve Ercişli çocuklar için
481
İzmir Pınarbaşı’ndan Abdullah Kireççi: “Van veya Erciş’ten yeni doğan ve bakım ihtiyacı olan bir bebeği evlâtlık edinmek istiyoruz. Bize yardımcı olabilir misiniz? Ayrıca, evlât edinmenin dinimizce hü...
Evlatlık alma
995
"Çok istediğimiz halde çocuk sahibi olamıyoruz. Bu bir hatâmızın kefâreti midir? Ne yapmalıyız? Evlâtlık almak ve yetiştirmek câiz midir? Eğer câizse Nelere dikkat etmeliyiz?" İnsanın yaratılışı beşe...
Hikmetleriyle kısaca Hane-i saadet
1.564
İzmir’den okuyucumuz: “Peygamber Efendimizin çok evliliğinin hikmetlerini kısaca anlatarak, validelerimizi tanıtır mısınız?” Peygamber Efendimiz (asm) Hazreti Hatice validemiz (ra) ile evlendiğind...
Baba ile evlât arasındaki parasal ilişkiler nasıl olmalı?...
14.301
KKTC’den okuyucumuz: “Baba oğula emânet para verse, oğul da onu harcasa ve geriye ödemese ne olur? Baba ile evlât arasındaki parasal ilişkiler ve hukuk nasıl cereyan etmelidir?” Baba ile evlât arasın...
Evlâtlık almak ve evlâtlık hukuku
759
İzmir’den okuyucumuz: “Evlât edinmenin dînimizce hükmü nedir? Evlât edinilen şahıs erkekse büyüdüğünde hanıma; kız ise büyüdüğünde babaya nâmahrem olmaz mı?" Evlât edinme, evlâtlık alma veya evlâtlık...
Çocuksuz aileler ve kimsesiz çocuklar
1.675
“Dokuz yıldır evliyim. Çocuğum yok. Çocuksuz ailelere müjde yok mu? Evlâtlık edinmek caiz mi?” İnsanın yaratılışı tamamen beşer kudretinin dışında; Hâlık-ı Kerîm’in hilkatiyle ve Fâtır-ı Kadîr’in...
Zıhar meselesi
895
İzmir’den ismi mahfuz okuyucumuz: “Bir adam eşine ‘Sen bana anam ve bacım gibisin’ dese, karısını boşamış olur mu? Sonra pişman olsa ne yapması gerekir?” İslâm öncesi cahiliyet döneminde karısının ma...