Anglikan Kilisesi’nin sorularına cevaplar

Orhan Alagöz: “İngilizlerin meşihat-ı diniyeden 600 kelime ile cevap istedikleri sorular nelerdir?”

KİLİSEDEN GELEN MEKTUP

1916 yılında İngiliz Anglikan Kilisesi İstanbul’daki Şeyhülislâmlık Makamına Londra’dan bir mektup gönderdi. Mektup’ta İslâmiyet’in ruhu, mahiyeti, geldiği günden beri insanın düşünce yapısı ve medenî hayatı üzerinde ne gibi etkiler yaptığı, insanlığın farklı problemlerini nasıl çözdüğü, toplumları olumlu veya olumsuz etkileyen siyasî güçler ve manevî inanışlar karşısında tavrının ne olduğu gibi sorular yer alıyordu.

Şeyhülislâmlık Makamı mektubu Darü’l-Hikmeti’l-İslâmiyye kuruluna havale etti. Mektup kurul üyelerine verildi ve bir cevap hazırlığına girişildi. Kelâm âlimi İzmir’li İsmail Hakkı cevap mahiyetinde bir risale hazırladı. Kurul başkanı Abdilaziz Çaviş başkanlığında risale incelendi. Az bir değişiklikle risalenin yayımlanmasına karar verildi. Ancak Şer’iye Vekili Hoca Vehbi Efendi diğer dillere de çevrilebilecek şekilde daha özlü bir çalışma istedi.

Bediüzzaman Hazretleri esaretten İstanbul’a döndüğünde konuyu önünde buldu. Fakat Bediüzzaman bu soruları gayet mağrurane buluyor ve bir tükürükle cevap verilmesini salık veriyordu.

Bunun üzerine Abdilaziz Çaviş görevi üstlendi ve sorulara sade bir üslûpla özlü cevaplar verdi. Bu cevaplar yayımlanarak Anglikan Kilisesi’ne ve çeşitli yerlere gönderildi.

TÜKÜRÜN O EHL-İ ZULMÜN MERHAMETSİZ YÜZÜNE

Bediüzzaman bu meseleyi şöyle anlatıyor: “Bir zaman İngiliz devleti, İstanbul Boğazının toplarını tahrip ve İstanbul’u istilâ ettiği hengâmda, o devletin en büyük daire-i diniyesi olan Anglikan Kilisesi’nin Başpapazı tarafından Meşihat-ı İslâmiyeden dinî altı sual soruldu. Ben de o zaman Dârü’l-Hikmeti’l-islâmiyenin âzâsıydım.

Bana dediler:

“Bir cevap ver. Onlar, altı suallerine altı yüz kelimeyle cevap istiyorlar.”

Ben dedim:

“Altı yüz kelimeyle değil, altı kelimeyle de değil, hatta bir kelimeyle dahi değil, belki bir tükürükle cevap veriyorum. Çünkü o devlet, işte görüyorsunuz, ayağını boğazımıza bastığı dakikada, onun papazı, mağrurâne üstümüzde sual sormasına karşı, yüzüne tükürmek lâzım geliyor. Tükürün o ehl-i zulmün o merhametsiz yüzüne!” demiştim.1

SORULAR VE BEDİÜZZAMAN’IN CEVAPLARI

Bediüzzaman Anglikan Kilisesi’nin sorularına sonradan cevap verir.

Cevabının gerekçesini ise şöyle açıklar: “Tokmak gibi bir cevab-ı müskit vermek lâzımdı. Onu muhatap etmem. Bir hakperest adama böyle cevabımız var.”

Yani cevabında Kiliseyi değil; cevapları merak eden hakperest kamuoyunu muhatap alır.

Sorular ve cevapları kısaca şöyledir:

1- ”Muhammed’in (Aleyhissalâtü Vesselâm) dini nedir?”

Bediüzzaman’ın cevabı:

“İşte Kur’ân. Erkân-ı sitte-i imân, erkân-ı hamse-i İslâm esas maksad-ı Kur’ân. (İmanın altı erkânı ve İslâm’ın beş esasıdır. Bu Kur’ân’ın esas maksadıdır.)

2- ”Fikir ve hayata ne vermiş?”

Bediüzzaman’ın cevabı:

“Fikre tevhid, hayata istikamet. Buna dair şahidim: “De ki: O Allah birdir.”2 Ve “Emrolunduğun gibi dosdoğru ol!”3 Âyetleri.”

ALIN TERİ ESASTIR

3- ”Mezâhim-i hâzıra (sınıf çatışmalarını) nasıl tedâvi eder?”

Bediüzzaman’ın cevabı:

“Hurmet-i ribâ, hem vücûb-u zekâtla. (Faizi haram kılıp zekâtı emretmekle) Buna dâir şâhidim: “Allah faizi bereketini giderip onu mahveder.”4, “Allah, alış verişi helâl, fâizi haram kılmıştır.”5 “Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin.”6 Âyetleridir.

4- ”İhtilâl-i beşere (beşerin kargaşa ve ayaklanmalarına) ne nazarla bakıyor?”

Bediüzzaman’ın cevabı:

“Sa’y asıl, esastır. Servet-i insaniye zalimlerde toplanmaz; saklanmaz ellerinde. (Esas olan çalışmaktır. İnsanlığın serveti zalimlerde toplanmayıp, herkese çalıştığı kadar eşit ve adil dağıtılırsa ayaklanma ve kargaşa olmaz.) Buna dair şahidim: “İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır.”7 Ve “Altını ve gümüşü biriktirip de onu Allah yolunda harcamayanları ise, acı bir azabı müjdele.”8 Âyetleridir.

Altı sual sorulduğunu zikreden Üstad Hazretleri bunlardan dördünü cevaplamıştır. Muhtemelen ya altı suali dört sualde toplamış veya dört sualden sonra diğer iki suali cevaplamaya gerek kalmadığını düşünmüş olmalıdır.

Dipnotlar:
1- Mektubat, s. 405.
2- İhlâs Sûresi: 1.
3- Hud Sûresi : 112.
4- Bakara Sûresi : 276.
5- Bakara Sûresi : 275.
6- Bakara Sûresi: 43.
7- Necm Sûresi: 39.
8- Tevbe Sûresi. 34.

image_pdfimage_print

KONU İLE İLGİLİ MAKALELER

Kur´ân´da hidâyet kavramı
922
Nuray Hanım: “Kur’ân’da geçen ‘hidayet’ kavramını Bediüzzaman nasıl açıklamıştır?”   Bakara Sûresi, Kur’ân-ı Kerim’in hem bir hidayet rehberi, hem bir hidayet kaynağı olduğunu beyan eden âyetl...
Bediüzzaman sırat köprüsünde kiminle görüştü?
2.625
Hayrettin Bey: “Üstad Hazretleri gördüğü bir sadık rüyada Ararat dağı infilak ediyor. Bu esnada mühim bir zat kendisine ‘İ’caz-ı Kur’ân’ı beyan et!’ diyor. Bu mühim zat kimdir? Ayrıca Sırat Köprüsü zi...
Önemli bir af ve uhuvvet formülü
795
İsmi mahfuz okuyucumuz: “Kendimizi eleştireceğimiz yerde, bir birimizi daha çok eleştiriyoruz. Af ikinci plâna atılıveriyor. Bu da gerçek muhabbetin tesisini önlüyor. Bu durumdan kurtulmanın yolları v...
Bediüzzaman sevad-ı azamı nasıl yorumlamıştır?
3.482
Afyon’dan Hasan Koç: “Sevad-ı azam meselesini izah edebilir misiniz? Bediüzzaman sevad-ı azamı iktisat noktasında mı değerlendiriyor, yoksa siyaset noktasında mı?”   KELİME MANASIYLA SEVAD ...
Divan-ı Harp’te Bediüzzaman
178
Muzaffer Bey: “Bedîüzzaman, Otuz Bir Marttan sonra çıkarıldığı Dîvân-ı Harb-i Örfî’de yaptığı on bir buçuk maddelik savunmasında tam bir hürriyet, vatanperverlik ve şerîat dersi verir ve müdafaası son...
Orucun hikmetleri
1.365
Bediüzzaman’a göre Ramazan orucunun hikmetleri nelerdir? Bediüzzaman’a göre: 1) Ramazanda oruç tutmakla insan Allah’ın terbiye edicilik sıfatını tanır. 2) Ramazandaki oruçla tok açın hâlini, ze...
Kur’ân’da meşveret örneği var mıdır?
1.386
İhsan Sarı: “Meşveretin de namaz gibi farz olduğu söyleniyor. Bu doğru mu? Meşveretsiz yaptığımız işlerden ne derece sorumluyuz? Kur’ân’da meşveret örneği var mıdır?” MEŞVERET ALLAH’IN EMRİDİR All...
Peygamberleri teknoloji lideri ilân eden kitap: Risale-i Nur...
1.964
Ordu Aybastı’dan Aşkın Doğan: “Kur’ân’ın bilimsel mu’cizelerine Bediüzzaman’ın bakış açısı nasıldır?” HAZRET-İ ÂDEME’ (as) İSİMLERİN ÖĞRETİLMESİ     Yirminci Söz ve Yirmi Beşinci Söz Kur’ân’...
Bediüzzaman’a göre Ramazan ve Kur’ân
1.281
Abdullah Bey: “Bediüzzaman’a göre Ramazan ile Kur’ân arasında bağlantı var mıdır?” RAMAZAN VE KUR’ÂN Bedîüzzaman Ramazan Risalesinin Altıncı Nüktesinde, Ramazan-ı Şerifin manası ve mahiyeti ile Ku...
Hürriyet rüyası ve Bediüzzaman
133
Rıdvan Taş: “Üstad Hazretleri’nin hürriyet konusunda ‘Kemal’in rüyasıyla uyandım’ diyerek takdir ettiği Namık Kemal kimdir? Rüyası nedir?”   VATAN VE HÜRRİYET KAHRAMANI Namık Kemal, Osmanl...
Üç Said üç mesele
1.164
Şerife Tez: “Üstad Hazretlerinin iman, hayat, şeriat ekseninin Üç Said dönemindeki tezahürleri nelerdir? Her üç döneme hizmet bağlantısı nasıl olmalıdır? İzah eder misiniz?” Üç Dönem, Üç Mesele Bedi...
Sakalı tıraş etmenin hükmü üzerine
2.592
M. Emin Tunçaz: “Dinimizde sakalın hükmü ve cemaatimizde sakala ilişkin uygulamanın müstenidatı hakkında ve Emirdağ Lâhikasındaki Üstad’ın bu husustaki ifadesi yalnız kendi hususî durumuna ilişkin mi,...
Mehdi meselesi neden tartışma konusuna dönüştürülüyor?...
1.572
Son zamanlarda sıklıkla gündeme getirilen Mehdi meselesinin bir tartışma konusuna dönüştürülmesinin sebebi nedir? Esasında ortada ciddî bir tartışma konusu yok. Görünen şey, bazı noktalarda birbir...
Cevşenin azametine meleklerin hürmetinin sırrı nedir?
2.453
Recep ALBAYRAK: “Emirdağ Lâhikası 142. Sayfada geçen şu ifadeyi açıklar mısınız: ‘Risalet cihetiyle değil, belki velâyet-i Ahmediye noktasında…” Neden risalet cihetiyle değil?” Göklerde Cevşen’e Duyu...
Bediüzzaman’ın tesbihatı nasıldı?
5.171
Yağcı rumuzluyla soran okuyucumuz: “Namazdan sonra okunan tesbihatın fazileti, hükmü ve anlamı nedir? Bediüzzaman’ın tesbihatı nasıldı?” TESBİHAT NAMAZIN ÖZÜDÜR Namazı gerek cemaatle kılalım, ...
Bu makale size yardımcı oldu mu? Evet Hayır

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir